Tieners delen op TikTok en Instagram (onveilige) anticonceptietips: "Geen slecht idee om ook gewoon eens de bijsluiter van je pil te lezen"

Jongeren gebruiken steeds minder condooms of de anticonceptiepil als voorbehoedsmiddel. Dat bleek eerder deze week uit een bevraging over seksualiteit bij 20.000 Vlaamse jongeren tussen 11 en 18 jaar. Jongeren halen hun informatie al lang niet meer alleen van school of bij hun ouders. Of het nu over tips over vakantiejobs, huiswerkhulp of de openingsuren van het lokale jeugdhuis gaat, het internet heeft overal wel een antwoord op. Ook over seks en anticonceptie wordt heel wat info verspreid. Op kanalen als TikTok of Instagram delen jongeren tips of leggen ze voor een grote schare volgers uit welke manieren van zwangerschapspreventie er allemaal zijn.

"Dat hoeft op zich niet te verbazen", zegt Sarah Hulsmans, beleidsadviseur bij seksueel expertisecentrum Sensoa, in de podcast van "Het uur van de waarheid". "Vanaf een bepaalde leeftijd wordt de peergroup, leeftijdsgenoten, zeg maar, een belangrijkere bron van informatie dan autoriteiten als leerkrachten of ouders."

Maar is die informatie wel betrouwbaar als ze onder jongeren gedeeld wordt? Hulsmans bekijkt samen met ons drie mythes die bijzonder populair zijn onder jongeren.

Dat je al zwanger kan worden nadat je één keer de pil vergat te nemen, is bijvoorbeeld een aanname die vaak rond gaat. "Ja en neen", nuanceert Hulsmans. "In de meeste gevallen is het geen probleem om eenmalig de pil te vergeten. Alles is sterk afhankelijk van het type pil en in welke week van je cyclus je zit."

"Een belangrijke tip is om gewoon al eens de bijsluiter van je pil te lezen", zegt ze. "In het slechtste geval kan je nog een noodpil nemen. Twijfel je toch? Neem dan zeker eens contact op met je huisarts."

Een andere populaire theorie die veelvuldig online rondgaat, is die van de sympto-thermale methode. Door het meten van de lichaamstemperatuur zou een vrouw kunnen weten in welke periode van haar cyclus ze zit. Op die manier kan ze weten wanneer ze niet vruchtbaar is en dus zonder hormonenpil ook onbezorgd seks kan hebben.

"Op zich is die informatie niet fout en het zou een alternatief voor het innemen van hormonen kunnen zijn", zegt Hulsmans. "Alleen gaat ze wel uit van een grote nauwkeurigheid. Je moet je temperatuur bijvoorbeeld altijd op hetzelfde moment van de dag meten en als je bijvoorbeeld een kater hebt na het drinken, heeft dat ook weer invloed op de resultaten van die meting. En laat tieners nu net een groep zijn die wel eens een kater hebben en niet altijd even nauwkeurig werken."

Volgens Hulsmans is het wel goed dat jonge vrouwen op sociale media alternatieven zoeken voor de pil en het debat erover zo ook op gang komt. "De pil heeft in het verleden een grote vrijheid gegeven aan veel vrouwen. Maar nu komen er ook eindelijk vragen over de werking en de effecten ervan op ons lichaam. Dat is op zich geen slechte beweging." 

En de jongens in dit verhaal dan, zal je vast denken? Ook zij discussiëren op allerhande kanalen over hun bedavonturen. Condooms zijn onder jongeren minder populair dan vroeger, zo kon je onlangs nog lezen. Jongens zoeken naar andere manieren om het "veilig" te doen. "Onze pull-out game is sterker dan die van vorige generaties", reageerde iemand bijvoorbeeld onder een recent nieuwsbericht. 

Hij verwijst daarmee naar de methode van het terugtrekken waarbij de man nog voor ejaculatie zijn penis uit de vagina haalt (coïtus interruptus), ook wel eens "voor het zingen de kerk uitgaan" genoemd. "Dat vraagt veel zelfbeheersing", zegt Hulsman. "Bovendien is het ook zonder zaadlozing onveilig. Ook het voorvocht bevat sperma dat een eitje kan bevruchten."

"De boodschap hierbij is trouwens dat voorbehoedsmiddelen niet enkel tegen zwangerschappen zijn. Ook de preventie van soa's (seksueel overdraagbare aandoeningen, red.) is belangrijk. Het condoom is het enige voorbehoedsmiddel dat tegen ziektes beschermt."

Meer weten over veilige seks en voorlichting vind je op www.allesoverseks.be