Met de zomer in zicht zetten we ons maar beter schrap voor de terugkeer van de wespen. Toch is die angst niet nodig, vindt insectenkenner Peter Berx: "Wespen gaan nooit uit zichzelf aanvallen, als je gestoken wordt, is het - bewust of niet - altijd je eigen schuld." Zijn gouden tip om ze weg te houden: zet in de buurt van je terras een schoteltje met suikerwater en vlees.
Insectenkenner Peter Berx: "Wespen vallen nooit uit zichzelf aan, als je gestoken wordt is het altijd je eigen schuld"
Gepubliceerd:
De koninginnen komen uit hun winterslaap, ze beginnen hun nesten te bouwen en voor je het weet zijn ze daar weer in groten getale: de wespen. Het lijkt alsof er elk jaar meer en meer zijn, maar dat is maar een gevoel, zegt entomoloog Peter Berx.
En om nog meteen een misvatting uit de wereld te helpen: Wespen zijn van nature niet agressief. "Het is een misvatting om te denken dat die dieren ons expres gaan steken. Geen enkele wesp, bij of hommel haalt het in zijn hoofd om zomaar aan te vallen. Als je gestoken wordt, is het altijd je eigen schuld."
Wespen zijn opportunistisch
Wat wel zo is, er is een verschil in het gedrag van bijen en wespen. "Wespen zijn opportunistischer dan bijen. Bijen hebben genoeg aan bloemen, want ze hebben nectar en stuifmeel nodig. Wespen hebben vlees nodig. Niet voor zichzelf, maar voor de larven. Volwassen wespen moeten dus jagen op vlees om de larven te voeden. De larven geven op hun beurt een suikerhoudend speeksel dat de volwassen wespen opdrinken."
Als een wesp moet kiezen tussen 10 vliegen vangen of een stuk vlees uit je bord stelen, dan kiezen ze voor het laatste
Entomoloog Peter Berx
"Wespen moeten dus jagen, ze moeten insecten vangen, zoals vliegen en rupsen. Maar als ze je terras passeren en ze zien daar een stukje vlees in je bord liggen, dan gaan ze daar naartoe. Biologie is economie, namelijk zo weinig moeite doen om een zo groot mogelijk effect te krijgen. Als een wesp dus moet kiezen tussen 10 vliegen vangen of een stuk vlees uit je bord te stelen, dan kiezen ze voor het laatste."
"Daarnaast zijn wespen ook veel nieuwsgieriger dan bijen. Ze gaan rond je hangen om te kijken wie je bent, wat je daar doet en of je al dan niet een bedreiging vormt."
"Een wesp komt trouwens niet alleen af op je vlees, er zijn nog redenen waarom ze graag rond je terras rondhangen. In de lente knagen ze aan houten tuinmeubilair om houtvezels te hebben om hun nesten te bouwen. En in het hoogseizoen in de zomer gaat de legcapaciteit van de koningin achteruit, waardoor er minder larven zijn om de werksters te voeden met hun speeksel. Daarom gaan de werksters hun suiker elders zoeken. In de eerste plaats zijn ze op zoek naar rot fruit, maar een blikje cola is natuurlijk gemakkelijker."
Hoe kan je wespen weghouden?
Er bestaan allerlei trucjes om wespen weg te houden, de ene al efficiënter dan de andere. Volgens Berx is er maar eentje die echt werkt. "Geef ze hun goesting. Zet op 5 à 10 meter van je terras een plateau met suikerwater en een stuk vlees of fruit. Dan laten ze je met rust. Ze hebben daar alles wat ze nodig hebben en ze voelen er geen bedreiging. Het is de meest "wespvriendelijke" truc. Ook een kleine ventilator kan ze weghouden van je bord, maar je jaagt ze daarmee niet weg van je terras."
Wat moet je zeker niet doen?
"Wat je absoluut moet vermijden is paniek. Beginnen te slaan of gelijk wat. Want dan voelen ze zich bedreigd en gaan ze aanvallen.
- Bij: Meest gekende bij ons is de honingbij. Een honingbij sterft als ze steekt. Gaan tijdens de winter met de hele kolonie in "rustmodus".
- Hommel: Is een soort bij. Kan meerdere keren steken, want heeft een gladde angel. Hommels zijn van nature rustig en zachtaardig. "Als je ze lastigvalt gaan ze een pootje uitsteken als waarschuwing. Ik zeg altijd dat je ze gerust een high five kan geven, maar daarna moet je ze met rust laten."
- Wesp: De meest voorkomende bij ons zijn de gewone en de Duitse wesp. Een wesp heeft een gladde angel en kan meerdere keren steken. Elk wespennest is eenjarig. De koningin doet een winterslaap, begint daarna een nest te bouwen en brengt de larven groot. Van zodra de eerste werksters uitkomen, nemen die de verzorging over. In de hoogzomer is de kolonie op zijn grootst. Daarna gaat de koningin minder eieren leggen en als het begint te vriezen gaat de hele kolonie dood. Intussen hebben de nieuwe koninginnen al gepaard en graven zij zich in voor hun winterslaap.
- Hoornaar: Is een wesp. Er bestaan twee soorten hoornaars: de Europese en de Aziatische. Zijn ondanks hun grootte de meest tamme soort. De Aziatische hoornaar vormt wel een bedreiging voor honingbijen. "Op een paar dagen tijd kunnen ze een volledige bijenkast uitmoorden. Daarom is het volgens de Europese wetgeving verplicht om een bestrijdingsplan te hebben."
