Op 23 mei 1923 vertrok vanuit Brussel een vliegtuig dat via Oostende zou vliegen naar Lympne in het Verenigd Koninkrijk. En met die vlucht was Sabena geboren, de Belgische luchtvaartmaatschappij die zou bestaan tot 2001. Vandaag vieren we dus 100 jaar Belgische luchtvaartgeschiedenis, maar wat blijft er nog over van het Sabena van weleer?
100 jaar geleden vloog Sabena voor het eerst: wat blijft vandaag nog over van de legendarische luchtvaartmaatschappij?
Nico Cardone
Gepubliceerd:
Sabena?
Sabena was de Belgische nationale luchtvaartmaatschappij en bestond tussen 1923 en 2001. De eerste vlucht was van België naar het Verenigd Koninkrijk, maar al snel verbond Sabena België met Congo, de toenmalige kolonie.
Sabena groeide uit tot een merk dat wereldwijd bekend was. Met moderne vliegtuigen en vijfsterrenservice aan boord. Helaas was de boekhouding van Sabena minder sterk. De verliezen stapelden zich op en uiteindelijk ging Sabena failliet in 2001. Tot op vandaag is dat het grootste faillissement uit de Belgische geschiedenis.
100 jaar na de eerste vlucht van Sabena is de luchtvaartmaatschappij zelf al lang van het toneel verdwenen, maar de erfenis van Sabena is nog steeds springlevend. Van Sabena Hotels, tot Sabena Engineering en zelfs een café in Brussel. Hier kom je Sabena vandaag nog steeds tegen:
Sabena runt nog steeds een hotel
Toen Sabena België begon te verbinden met Belgisch Congo, was er ook nood aan luchthavens waar de vliegtuigen konden landen en hotels waar de passagiers konden verblijven. Op verschillende plaatsen opende Sabena zelf hotels, en ééntje daarvan bestaat vandaag nog steeds: hotel Memling in Kinshasa, de hoofdstad van Congo. Als je op de website van het hotel gaat kijken, zie je onderaan nog steeds het Sabena-logo. De curatoren van Sabena baten het hotel uit. De winsten van hotel Memling worden gebruikt om schulden van Sabena af te lossen.
Andere voormalige Sabena hotels bestaan ook nog steeds, maar zijn overgenomen door andere hotelketens. Denk maar aan Hôtel des Mille Collines in Kigali, de hoofdstad van Rwanda. Dat hotel diende als schuilplaats tijdens de Rwandese genocide. Er werd achteraf een film over gemaakt, met de naam "Hotel Rwanda".
Sabena herstelt en onderhoudt nog steeds vliegtuigen
Als je op Brussels Airport het vliegtuig neemt ben je onderweg naar de luchthaven misschien al eens een gebouw tegengekomen van Sabena Engineering. Vlak na het faillissement van Sabena kon de technische dienst een doorstart maken. Ze zijn springlevend: met hangars op 15 luchthavens wereldwijd, en recent zelfs nog een overname van een deel van Lufthansa Technics. Ook Sabena Technics bestaat nog steeds, er werken meer dan 3.000 mensen.
De erfenis van Sabena bij Brussels Airlines
Na het faillissement van Sabena werd SN Brussels Airlines opgericht, dat later zou fusioneren met lagekostenmaatschappij Virgin Express en herdoopt zou worden tot Brussels Airlines. Die maatschappij kennen we vandaag nog steeds en is vooral bekend dankzij een sterk netwerk Afrikaanse bestemmingen. Brussels Airlines vliegt naar 17 bestemmingen in Subsaharaans Afrika, en dat is rechtstreeks een erfenis van Sabena.
Het is met name dankzij het sterke Afrikaanse netwerk dat Brussels Airlines vandaag nog steeds bestaat. De maatschappij kende al flink wat financiële moeilijkheden sinds de oprichting. In 2008 schoot de Duitse luchtvaartmaatschappij Lufthansa Brussels Airlines te hulp om het bedrijf in 2016 volledig over te nemen. Lufthansa was geïnteresseerd in Brussels Airlines dankzij de vele Afrikaanse bestemmingen die Lufthansa Groep zelf nog niet in het netwerk had.
Als je vandaag met Brussels Airlines vliegt, zul je merken dat elke vlucht een vluchtnummer heeft dat begint met de letters "SN", een knipoog naar Sabena. Ook alle vluchten van Sabena werden gekenmerkt met een SN-vluchtnummer.
Bier drinken in de oude Sabena lounge
In de jaren 50 opent Sabena een eigen lounge vlak naast het treinstation Brussel-Centraal. Passagiers kunnen er hun bagage afgeven en een sigaar roken in de comfortabele salons voordat ze de Sabena-trein nemen richting de luchthaven.
Een sigaar roken in de Sabena lounge kan vandaag niet meer, want er is een rookverbod in de horeca. Maar op de locatie van de voormalige Sabena-lounge kun je vandaag wel nog een biertje drinken. In het gebouw is vandaag een biercafé gevestigd.
Sabena leeft voort in straatnamen en metrostations
In de jaren 50 droomde Sabena ook van helikopterverbindingen doorheen heel Europa. Met de helikopter zou je van stadscentrum naar stadscentrum kunnen vliegen, sneller dan met de trein te rijden. Het was een ambitieus project dat nooit helemaal van de grond kwam. Maar als je vandaag in Brussel de Helihavenlaan tegenkomt, weet dan dat op die plaats ooit een échte helihaven was... Van Sabena.
Nog in Brussel kom je metrostation Thieffry tegen, vernoemd naar Edmond Thieffry. Ook in Mortsel is er een Edmond Thieffrylaan. Edmond Thieffry verzorgde in 1925 de eerste vlucht tussen België en Congo.
Sabena heeft voortaan een 20 euromunt
De Koninklijke Munt van België (KMB) geeft een zilveren 20 euromunt uit voor de 100e verjaardag. "Munten zijn van oudsher, naast een betaalmiddel, een communicatiemiddel. Ook vliegtuigen kunnen speciale boodschappen of Belgisch erfgoed, zoals de Hemelvogel van René Magritte, uitdragen", aldus Giovanni Van de Velde van de KMB. "Een voormalige nationale luchtvaartmaatschappij die nog altijd trotse en nostalgische gevoelens losmaakt, verdient een bijzonder verjaardagscadeau."