Meer dan de helft van de grootste meren en zoetwaterreservoirs ter wereld zijn de voorbije 30 jaar gekrompen. Dat blijkt uit nieuw onderzoek dat gepubliceerd is in Science. Ongeveer 53 procent van de onderzochte meren hebben verliezen geleden, samen goed voor 22 gigaton (of 22 miljard ton) water per jaar. "Lokale gemeenschappen kunnen hierdoor in de problemen komen op verschillende vlakken", zeggen de onderzoekers.
Grootste meren en waterreservoirs ter wereld zijn voornamelijk gekrompen in 30 jaar tijd
Michaël Torfs
Gepubliceerd:
Het nieuws komt niet als een verrassing, maar de studie heeft de trend voor het eerst op grote schaal bekeken en in detail berekend. Tussen 1992 en 2020 hebben onderzoekers aan de hand van satellietbeelden, klimaatdata en hydrologische modellen de volumes van 's werelds grootste meren opgevolgd. De zowat 2.000 meren en reservoirs vertegenwoordigen 87 procent van het vloeibaar zoet water op aarde, hoewel ze maar instaan voor 3 procent van de landoppervlakte op aarde, schetsen de onderzoekers.
53 procent van alle onderzochte meren en reservoirs vertoonde een achteruitgang. Dat heeft te maken met klimaatverandering, menselijke activiteiten en sedimentatie, stellen de onderzoekers. Enerzijds is er meer verdamping door de klimaatopwarming, anderzijds gaat de mens steeds meer zoet water gebruiken. Door afzettingen op de bodem worden de meren en reservoirs ook minder diep. Niet alle meren gaan achteruit omdat het minder zou regenen in de regio.
Menselijk gebruik voor de landbouw, drinkwater of voor energiecentrales speelt een belangrijke rol
"Meer dan de helft van de afname is vooral toe te schrijven aan menselijk gebruik (voor bijvoorbeeld drinkwater, irrigatie of energiecentrales) of indirect menselijk optreden door de klimaatopwarming", zegt hoofdonderzoeker Yao Feng van de universiteit van Colorado aan ABC News.
Hij waarschuwt ervoor dat bij een verdere achteruitgang de lokale bevolking in de problemen kan komen op het vlak van landbouw, drinkwater of energie. De onderzoekers schatten dat zowat een kwart van de wereldbevolking een impact kan gaan ondervinden. Ze hopen dat de studie kan helpen om aan beter waterbeheer te doen.
Het Aralmeer
Bij de zwaarst getroffen meren horen o.a. het zoutmeer Salton Sea in Californië, het Great Salt Lake in Utah en het Goud-e-Zerehbassin, een zoutmeer in Afghanistan. Maar een van de bekendste voorbeelden is wellicht het Aralmeer op de grens van Oezbekistan en Kazachstan, waar overconsumptie door de mens een grote rol speelde. De achteruitgang begon er al in de jaren 60. Het meer is intussen grotendeels van de kaart verdwenen.
Van de ruim 1.000 natuurlijk gevormde meren die werden gemonitord, gingen er 457 serieus achteruit, terwijl de volumes in 234 meren stegen. Bij 360 meren werden er geen significante trends vastgesteld.
