Het graanakkoord dat Oekraïne en Rusland in juli vorig jaar met de Verenigde Naties en Turkije hebben gesloten, is opnieuw met twee maanden verlengd. Oekraïens graan kan zo verder uitgevoerd worden vanuit de havens aan de Zwarte Zee. Maar Rusland blijft moeilijk doen over de eigen uitvoer van voedsel en mest, die gehinderd wordt door westerse sancties. Het lijkt er op dat het ook nu geen harde garanties heeft gekregen.
Graanakkoord opnieuw verlengd, maar Rusland blijft misnoegd over beperking op eigen uitvoer van voedsel en mest
Freek Willems
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
De Turkse president Recep Tayyip Erdogan maakte vandaag bekend dat Rusland ermee heeft ingestemd om het graanakkoord met twee maanden te verlengen. Rusland heeft dat bevestigd. Dat akkoord dreigde morgen af te lopen, omdat Rusland misnoegd was over de uitvoering van een deel van het akkoord.
Het graanakkoord, dat eind juli vorig jaar werd gesloten, maakt het mogelijk dat Oekraïne via zijn havens graan naar Europa en de rest van de wereld kan uitvoeren. Oekraïne is een van de belangrijkste graanexporteurs ter wereld. Voor het akkoord werden die havens geblokkeerd door Rusland, wat tot een stijging van de voedselprijzen leidde en in verschillende landen in Azië, Afrika en het Midden-Oosten tot een voedselcrisis.
Het akkoord hield echter ook in dat Rusland voedsel en meststoffen zou kunnen blijven exporteren. Maar volgens Rusland werd dat onderdeel tot nog toe niet toegepast, mede door de westerse sancties. Rusland dreigde er daarom mee om morgen uit het akkoord te stappen, als daar geen oplossing voor was gevonden.
In maart deed Rusland al eens moeilijk, toen het eenzijdig besliste om het akkoord maar met 60 dagen te verlengen in plaats van 120 dagen, zoals in de oorspronkelijke tekst was afgesproken. Ook nu wordt het maar met 60 dagen verlengd.
Waarom Rusland nu toch instemde met de verlenging en in welke mate het garanties heeft gekregen over zijn eigen uitvoer van voedsel en meststoffen, is niet meteen duidelijk. De Turkse president ging er ook niet op in. Hij zei wel dat er verder gewerkt zal worden "om ervoor te zorgen dat alle voorwaarden van het akkoord vervuld worden, zodat het kan blijven doorlopen". Erdogan bedankte de Russische president Vladimir Poetin, de Oekraïense president Volodimir Zelenski en VN-secretaris-generaal Antonio Guterres voor hun steun en bijdrage.
Volgens een woordvoerder van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken is het akkoord verlengd "om landen in nood te helpen". Ze voegde eraan toe dat Rusland de situatie omtrent de deal echter nog altijd op dezelfde manier beoordeelt. Die uitspraak en het feit dat het akkoord opnieuw met maar 60 dagen is verlengd, doen vermoeden dat Rusland geen of weinig harde garanties heeft gekregen voor een vlottere uitvoer van zijn voedsel en mest.
De Oekraïense regering verwelkomt de verlenging van het akkoord, maar dringt aan op langere periodes van verlenging en een efficiëntere uitvoering van het akkoord. Ook de Verenigde Staten en de Verenigde Naties reageren positief. De Amerikaanse regering hoopt wel op een "meer duurzame" oplossing. Volgens de Verenigde Naties werd sinds het begin van de overeenkomst bijna 30 miljoen ton graan getransporteerd uit de Oekraïense havens.
