14.166 goudstaven van elk 12,5 kg, 1.006 bakken en kisten met gouden munten en stapels bankbiljetten zijn in de voorbije 4 weken langs Nederlandse wegen naar een nieuwe, zwaarbeveiligde locatie verhuisd. Dat heeft de Nederlandsche Bank (DNB) aangekondigd. Hoe dat dan in zijn werk gaat? Een staaltje van strakke planning en discretie.
"Gewoon je mond houden": zo verplaatste Nederland in stilte 15 miljard euro aan goudstaven en geld
Stefan Grommen
Gepubliceerd:
Na drie jaar bouwen was het nieuwe Cashcentrum van de Nederlandsche Bank (DNB) op een defensieterrein in Zeist, bij Utrecht, eind vorig jaar helemaal klaar. Vanuit dat hoogbeveiligde gebouw moeten voortaan bankbiljetten en munten worden geleverd aan waardevervoerders, die ze dan naar banken, geldautomaten en winkels kunnen brengen.
Maar DNB wilde ook het Nederlandse deel van de goudvoorraad en de strategische voorraad bankbiljetten van de nationale bank naar het Cashcentrum overbrengen. Dat alles lag tot een paar weken geleden opgeslagen in de voormalige gelddrukkerij van Joh. Enschedé in Haarlem.
"We leven in een ander tijdsgewricht", zegt Maaike van Leuken van de DNB aan de NOS. "De hoeveelheid goud die hier ligt en de hoeveelheid geld die hier dagelijks over de vloer gaat, is gewoon groot. Midden in de binnenstad betekent dat dat je dat altijd heel goed moet beveiligen. Daardoor kan je het pand nooit helemaal openstellen voor publiek."
"In Zeist is er een defensieterrein waar meerdere functies zijn die vragen om een hele goede beveiliging. Dat maakt het ook voor ons mogelijk om het geld daar decennialang goed te bewaren."
Iedereen is 100 procent alert en bovendien uitermate goed geschoold en uitgerust
Kapitein Stan Verberkt van de Koninklijke Marechaussee
Het gaat om een dikke 200 ton aan goud en gouden munten: 14.166 goudstaven van elk 12,5 kg en 1.006 bakken en kisten met gouden munten, samen goed voor 10,4 miljard euro. De strategische voorraad bankbiljetten heeft een waarde van ruim 4,5 miljard euro.
Scenario's
De risicovolle verhuisoperatie is de voorbije 4 weken in alle discretie afgerond, gewoon over Nederlandse wegen. De Koninklijke Marechaussee (militaire politie, red.), de politie en defensie stonden in voor de beveiliging van de colonnes met anonieme vrachtwagens.
Hoe je dat tot een goed einde brengt? "Heel simpel. Gewoon je mond houden", zegt kapitein Stan Verberkt van de Koninklijke Marechaussee laconiek.
"Simpel" is misschien toch een understatement. Er gingen maanden aan nauwgezette voorbereiding aan vooraf, zo blijkt: van uitrusting en bewapening tot voertuigen en routes, over elk element van de tocht is nagedacht. "Er is zeer goed nagedacht over in welke scenario's je kunt belanden. Iedereen is 100 procent alert en bovendien uitermate goed geschoold en uitgerust", besluit Verberkt.
En het Belgische goud?
De 200 ton aan goud die nu in Zeist is opgeslagen, vormt 31 procent van de totale goudvoorraad van DNB. Nog eens 31 procent ligt opgeslagen in de kluizen van de Federal Reserve Bank in New York. De overige 38 procent van de goudvoorraad ligt in Londen en Ottawa.
Ter vergelijking: de Nationale Bank van België heeft een totale goudreserve van 227 ton. Dat goud ligt overigens niet in ons land. Het grootste deel is opgeslagen bij de Bank of England in Londen. De rest ligt bij Bank of Canada en de Bank voor Internationale Betalingen in de Zwitsere stad Bazel.
"Dat heeft een historische verklaring", legt Geert Sciot, woordvoerder van de Nationale Bank, uit. "Londen heeft een belangrijke goudmarkt. En landen houden daarnaast traditioneel op z'n minst een deel van hun goudvoorraad aan in het buitenland, voor het geval er een oorlog komt op hun grondgebied. Kort voor WOII heeft ons land zo een groot deel van het Belgische goud overgebracht naar Engeland."
Ook opvallend: België heeft sinds eind jaren 80 meer dan 1.000 ton aan goud verkocht. Dat was een politieke beslissing, met als doel de overheidsschuld te verlagen in de aanloop naar de invoering van de euro.
