Organisator van dragqueenshow in Sint-Truiden online belaagd: horecazaken bestookt met negatieve recensies

"Degoutante taferelen", "om ziek van te worden" of "hoe vlugger je hier weg bent, hoe beter!". Het is maar een greep uit de slechte recensies die de Italiaanse eetzaak van ondernemer Steffen Heusdens krijgt. Alleen zijn deze klanten er nooit gaan eten: het gaat om een gecoördineerde aanval om de reputatie van de eigenaar en zijn zaak onderuit te halen.

Alles heeft te maken met een dragqueenshow die wordt georganiseerd in de voormalige Minderbroederskerk in Sint-Truiden. Dat gebouw is in 2018 onttrokken aan de eredienst en in erfpacht gegeven aan de gemeente Sint-Truiden. Er vinden geen misvieringen meer plaats.

De combinatie van die opvallende locatie met een optreden van dragqueens haalde gisteren de nationale media, inclusief VRT NWS. De organisator, Steffen Heusdens, is een ondernemer en restaurantuitbater in Sint-Truiden. 

Het evenement valt niet bij iedereen in goede aarde. Vanuit de hoek van Schild & Vrienden, dat zich de voorbije weken geregeld al kantte tegen evenementen met dragqueens, is een actie opgestart om de horecazaken van Heusdens te overspoelen met negatieve recensies. Dat blijkt uit onderzoek van VRT NWS.

Aanstoker van de trolcampagne is Guillaume P., die internationaal actief is als "identitair activist". P. heeft bijna 3.000 volgers op Instagram. Hij was al regelmatig aanwezig op acties waar dragqueens in één adem worden genoemd met "perversie" en zelfs "pedofilie".

P. presenteert zich op sociale media als een ultraconservatieve katholiek, die zich recent nog op volwassen leeftijd liet dopen.

"Steunt drag queens in een kerk. Plaats een negatieve recensie en deel", schreef P. op dinsdagmiddag - in het Engels - bij het Google-profiel van één van de zaken van Heusdens op de markt van Sint-Truiden. In het bericht was te zien dat het restaurant in kwestie op dat moment 22 recensies had, zo goed als exclusief positief, met een score van 4.8 op 5.

Meteen daarna begonnen negatieve commentaren binnen te stromen tussen de Googlerecensies over de horecazaak. Sommige daarvan beperkten zich tot het geven van de laagst mogelijke score, zonder uitweiding. Andere recensies verwezen duidelijk naar het dragqueenevenement. "Super onvriendelijk en respectloos, de dragqueens worden er door je strot geramd", voegde een profiel met de naam "antivivaldi vlaanderen" bijvoorbeeld toe. Een andere reactie noemde de uitbater een "demon" die wou "kinderen vergiftigen en manipuleren".

Maar sommige negatieve recensies na de oproep van P. beschreven gedetailleerde, verzonnen verhalen over koude gerechten, onvriendelijke obers, of dat er "vliegen in de wafels zaten bij het ontbijt". (Op de menukaart van de zaak staan geen wafels, en het is een pizza- en pastarestaurant waar je geen ontbijt kan krijgen, red.)

Tegen woensdagmiddag waren al bijna 50 nieuwe recensies geplaatst. De gemiddelde sterrenscore van het restaurant was gedaald naar een gemiddelde van 2.9 op 5. Ook andere zaken van Heusdens werden in beperktere mate, meestal door dezelfde profielen, met negatieve neprecensies bestookt. Dat gebeurde zowel op Google als op Facebook.

Sommige trollen kopieerden zelfs mekaars neprecensies en plaatsten die bij verschillende restaurants, zoals te zien in het beeld hieronder.

Wie slachtoffer is van een valse recensie (geen slechte, nvdr), kan actie ondernemen door de recensie te rapporteren, in dit geval bij Google. Ook scant Google automatisch recensies en probeert het bedrijf dit soort 'spam' te verwijderen. Dat kan soms even duren.

Google heeft de aanval geanalyseerd en intussen is er actie ondernomen door het "Trust & Safety"-team van het platform. Alle recensies die sinds gisterenmiddag werden geplaatst - in totaal een vijftigtal - heeft Google nu verwijderd. De restaurants hebben hun originele score terug.

De aanstichter van de trolcampagne, P., deelde op zijn instagramkanaal ook een bericht van het dragqueenevenement van vanavond zelf, met daaronder één woord: "RAID".

Zo'n "raid" is een gecoördineerde online aanval op een organisatie, bedrijf of persoon, met als doel om massaal hun geloofwaardigheid of reputatie onderuit te halen. Het kan gaan om een beïnvloeding van polls, enquêtes, commentaarsecties of dus ook online recensies.

Onderzoek van VRT NWS en de Pano-reportage over Schild & Vrienden onthulden hoe dergelijke intimidatiepogingen deel uitmaakten van de praktijken van de organisatie.

Overspoeld worden met online negatieve reacties of slechte commentaren is sowieso niet fijn, maar nog gevoeliger ligt het wanneer het gaat om recensies van een horecazaak. Online reviews zijn de moderne versie van de mond-tot-mondreclame. Vaak baseren restaurantgangers en toeristen zich op die online scores bij het uitkiezen van een eet- of drankgelegenheid.

Uit de omgeving van Heusdens valt te horen hoe de regio na het bloesemseizoen zich ook nog opmaakt voor meer toeristen nu het mooier weer wordt. Slechte recensies kunnen dan een invloed hebben op de beslissing van mensen al dan niet ergens te gaan eten. Een verlies van klanten is een verlies van inkomsten.

“Wij zijn een stad waar we iedereen welkom heten en iedereen zich thuis moet voelen. Bovendien zijn we een evenementenstad waarbij we ruimte geven aan verschillende initiatieven", zegt de burgemeester van Sint-Truiden, Ingrid Kempeneers (CD&V) in een reactie. "In Sint-Truiden is geen plaats voor haat tegen transgender personen, homo’s, mensen van de LGBTQ+ gemeenschap, mensen met een andere afkomst of om het even wie. Niet vandaag op de internationale dag tegen homofobie en transfobie én niet op andere dagen."