Met zijn minitoernee door Europa lijkt de Oekraïense president Volodimir Zelenski het begin van een "straaljagercoalitie" te hebben gevormd. Zowel de Franse president Emmanuel Macron als de de Britse premier Rishi Sunak hebben zich bereid getoond om Oekraïense gevechtpiloten op te leiden. Gevechtsvliegtuigen leveren is (nog) niet aan de orde. Maar Zelenski maakt zich sterk dat daar binnenkort "belangrijke beslissingen" over vallen.
"Deur open voor opleiding Oekraïense gevechtspiloten", zeggen Franse president Macron en Britse premier Sunak
Een "straaljagercoalitie" op poten zetten. Dat kwam de Oekraïense president Volodimir Zelenski bepleiten tijdens zijn reeks bezoeken aan vier West-Europese landen. Na achtereenvolgens Italië, Duitsland en Frankrijk hield hij vandaag onaangekondigd halt in het Verenigd Koninkrijk om steun te verkrijgen voor het verwachte Oekraïense tegenoffensief tegen de Russische troepen in het land.
Hoewel Zelenski nog geen toezeggingen voor gevechtsvliegtuigen heeft gekregen, lijkt zijn beoogde "straaljagercoalitie" toch in de maak. In een interview op de Franse zender TF1 heeft de Franse president Emmanuel Macron vanavond gezegd dat hij "de deur heeft geopend voor de opleiding van Oekraïense gevechtspiloten". "En dat met verschillende andere Europese landen die daartoe bereid zijn. Er lopen daarover gesprekken met de Amerikanen", zei Macron.
"Vandaag is er een nood aan opleiding, en dat is de afspraak die verschillende Europese landen hebben gemaakt", zei Macron, die geen verdere details gaf, bijvoorbeeld over welke landen deel zullen nemen aan de trainingen.
Op de vraag of Parijs ook gevechtsvliegtuigen zal leveren, antwoordde hij dat daarover niet gesproken is. "Ik heb niet gesproken over gevechtsvliegtuigen, niet over raketten. Ik heb gesproken over trainingen", zei Macron.
Tot nu toe stond onder meer Parijs op de rem over een levering van gevechtsvliegtuigen, omdat een opleiding maanden zou duren. Nu heeft de Franse president dus wel de deur geopend naar opleidingen.
VK wil grote rol spelen bij opleiden gevechtspiloten
Eén van de andere landen die zullen deelnemen aan de opleidingen, is het Verenigd Koninkrijk. Dat heeft de Britse premier Rishi Sunak eerder vandaag al aangegeven op een persconferentie, volgend op het bezoek van Zelenski aan Chequers, het officiële buitenverblijf van de Britse premier ten noordwesten van Londen. Zelenski werd daar vanmorgen hartelijk onthaald.
Kort voor Zelenski's aankomst had de Britse regering al aangekondigd dat ze honderden aanvaldrones zal leveren aan Oekraïne. De drones hebben een bereik van meer dan 200 kilometer. Daarmee zouden doelwitten op het door Rusland geannexeerde schiereiland de Krim kunnen worden bereikt. Daarnaast zullen de Britten ook luchtdoelraketten en andere luchtafweer leveren aan Kiev.
Zelenski toonde zich dankbaar, maar hoopt tegelijk op méér. Ook bij de Britse premier pleitte hij opnieuw voor het leveren van gevechtsvliegtuigen. Maar die komen er voorlopig niet.
Een woordvoerder van de Britse regering zei na afloop van het bezoek dat "Oekraïne de beslissing heeft genomen om zijn piloten op te leiden voor F-16-gevechtsvliegtuigen, en die gebruikt de Britse luchtmacht niet."
We werken aan "straaljagercoalitie"
De Britse premier zei wél dat het Verenigd Koninkrijk een grote rol wil spelen om Oekraïne aan gevechtsvliegtuigen te helpen en piloten op te leiden. Met een basistraining voor Oekraïense piloten wil het Verenigd Koninkrijk deze zomer beginnen.
Zelenski zei na afloop dat er gewerkt wordt aan de "straaljagercoalitie" die hij ook in de andere landen bepleitte. "We willen die straaljagercoalitie creëren en ik ben er positief over. Binnenkort zullen jullie wellicht belangrijke beslissingen horen, maar we moeten er nog een beetje meer aan werken."
Rusland heeft al erg afwijzend gereageerd op de nieuwe Britse militaire toezeggingen aan Oekraïne. Het Kremlin ziet die "uiterst negatief aan", maar zegt dat ze in de oorlog het verschil niet zullen maken.
Vorige week had het Verenigd Koninkrijk al bekendgemaakt dat het als eerste land langeafstandsraketten aan Oekraïne bezorgt. De door Londen geleverde Storm Shadow heeft een bereik van meer dan 250 kilometer, veel meer dan de systemen die tot dan toe werden geleverd. Rusland zegt dat het vandaag zo'n Storm Shadow-raket heeft neergehaald.
Tanks en pantserwagens, geen straaljagers
De voorbije dagen was Zelenski dus al op bezoek in achtereenvolgens Italië, Duitsland en Frankrijk. Gisteravond had hij in Parijs een drie uur durend werkdiner met de Franse president Emmanuel Macron.
De Fransen zullen militair materieel leveren, zijnde tientallen lichte tanks en pantserwagens, en training geven aan Oekraïense soldaten. Macron en Zelenski riepen in een verklaring ook op tot nieuwe economische sancties tegen Rusland. "Om hun capaciteit om de illegale oorlog voort te zetten, af te zwakken", luidt het.
Zelenski slaagde er niet meteen in zijn Duitse en Franse bondgenoten te overtuigen gevechtsvliegtuigen te voorzien. Zelenski vroeg aan bondskanselier Olaf Scholz om toe te treden tot een "straaljagercoalitie". Scholz hield een slag om de arm en zei dat Duitsland al veel wapens heeft geleverd aan Oekraïne en van plan is dat te blijven doen.
