Levende dieren, piepjonge kinderen of ellenlange serenades: dit mag wel en niet (meer) op het Songfestival

Elk land mag 1 lied insturen, een regel die geldt sinds de tweede editie van de wedstrijd in 1957. Bij de eerste editie een jaar eerder mochten de deelnemers nog elk met 2 liedjes hun kans wagen.

Het lied moet nieuw zijn en recent zijn uitgebracht, al is die definitie doorheen de jaren geëvolueerd. In het verleden mochten liedjes soms pas enkele weken vóór de wedstrijd (commercieel) verschijnen of mocht dat in het buitenland pas na afloop gebeuren.

Vandaag geldt de regel dat een lied niet ouder mag zijn dan 1 september van het voorgaande jaar. Door de komst van nieuwe technologie en streaming, zijn de deelnemende liedjes nu vrijwel meteen internationaal te beluisteren. Sterker nog: de website van het Songfestival biedt ze zelf aan zodra ze bekend zijn.

Aanvankelijk gold geen limiet op de duur van elk nummer, tot Nunzio Gallo in 1957 een optreden van ruim 5 minuten bracht voor Italië. Sindsdien mag elk lied maximaal 3 minuten duren. Soms gaat het dan om een ingekorte versie van een nummer dat ook in een langere variant bestaat.

Ook de regels over de taal waarin deelnemers hun nummer moeten of mogen brengen, zijn al verschillende keren veranderd. De eerste jaren stond hierover niks te lezen in het reglement, tot Zweden in 1965 een nummer in het Engels bracht. Vanaf 1966 moest elk land daarom zingen in een van de officiële nationale talen.

Die regel ging in 1973 weer op de schop en enkele landen profiteerden daarvan om met liedjes in het Engels te scoren én te winnen. Zo schoot Abba in 1974 de hoofdvogel voor Zweden af met "Waterloo". Een jaar later deed Teach-in hetzelfde voor Nederland met "Ding-a-dong". 

In 1977 besliste het Songfestival terug te keren naar de regel dat elk land in een van de officiële nationale talen moest zingen. Duitsland en België waren op dat moment al zo ver gevorderd in de nationale selectieprocedures dat zij een uitzondering kregen en toch een lied in het Engels mochten sturen. Zo komt het dat Dream Express ons land dat jaar met "A million in one, two, three" mocht vertegenwoordigen.

Sinds 1999 staat het elk land weer vrij om in een taal naar keuze te zingen. Het aantal nummers (en winnaars) in het Engels is hierdoor spectaculair toegenomen, al varieert dat jaar per jaar. Het neemt ook niet weg dat de overwinning af en toe naar liedjes in andere talen blijft gaan, zoals "Molitva" van Marija Šerifović die in 2007 voor Servië won.

Tien jaar later won Salvador Sobral voor Portugal met "Amar pelos dois". In 2021 was de volledige top 3 zelfs in een andere taal, met "Zitti e buoni" van Måneskin op 1 voor Italië, "Voilà" van Barbara Pravi op 2 voor Frankrijk en "Tout l'univers" van Gjon's Tears op 3 voor Zwitserland. Vorig jaar won Kalush dan weer met "Stefania" voor Oekraïne.

Sporadisch duiken ook liedjes in verzonnen talen op. In 2003 rijfde Urban Trad ei zo na de overwinning voor België binnen met "Sanomi". Vijf jaar later probeerde Ishtar dat vruchteloos te herhalen met "O julissi". Ook Treble had in 2006 weinig succes met "Amambanda" voor Nederland.

Het Songfestival is dan wel een (apolitieke) wedstrijd tussen landen, over de nationaliteit van de artiesten zelf zegt het reglement niks. Tijdens één editie in naam van meerdere landen aantreden, is evenwel verboden.

In het verleden hebben vooral kleinere landen als Luxemburg en Monaco zangeressen of zangers uit het buitenland afgevaardigd, wat hen meermaals de overwinning opleverde. Het bekendste voorbeeld is wellicht Céline Dion, de wereldster uit Canada. Zij vertegenwoordigde Zwitserland in 1988 met "Ne partez pas sans moi" én won.

Sinds 1971 mogen maximaal 6 mensen op het podium staan tijdens een optreden, dansers en muzikanten inbegrepen. Het is landen daarnaast niet toegestaan levende dieren voor hun act te gebruiken.

Lange tijd golden geen regels over de leeftijd die artiesten minimaal moeten hebben om te mogen deelnemen. Zo kon Sandra Kim de wedstrijd in 1986 voor België winnen met "J'aime la vie" toen ze amper 13 jaar en 7 maanden was. 

Nathalie Pâque was nog geen 12 jaar toen ze drie jaar later als Belg voor Frankrijk deelnam met "J'ai volé la vie", een nummer dat begint met de zin "J'pourrais pas vous dire mon âge" ("Ik zou u mijn leeftijd niet kunnen vertellen"). Datzelfde jaar trad Gili Netanel aan voor Israël met "Derech hamelech" hoewel hij nauwelijks ouder was.

Door de ophef die hierover ontstond, voerde het Songfestival in 1990 de regel in dat artiesten minimaal 16 jaar moeten zijn op het moment van hun deelname. Kinderen van 10 tot 15 jaar kunnen wel hun kans wagen op het Junior Eurovisiesongfestival dat sinds 2003 bestaat.

Het Songfestival is tientallen jaren een (zo goed als) volledig rechtstreeks evenement geweest. Al bij de eerste editie voerde een liveorkest elk nummer op, wat tientallen jaren de norm zou blijven. In 1973 liet de organisatie vooraf opgenomen instrumenten toe, op voorwaarde dat alles wat te horen was ook op het podium was te zien.

In 1997 verviel die voorwaarde en mochten deelnemers voortaan vrij kiezen tussen een volledig opgenomen track en livemuziek. Elk organiserend land moest dus nog altijd een orkest aanbieden, wat zwaar op het budget woog.

Om te besparen besloot gastland Israël in 1999 enkel nog opgenomen muziek te gebruiken, meteen het definitieve einde van het orkest. Vandaag is livemuziek zelfs expliciet verboden en moeten alle instrumenten vooraf zijn opgenomen.

De zang moet wél nog altijd live zijn, al heeft de coronacrisis ook hierin verandering gebracht. Na de annulatie van de editie van 2020 laat de organisatie sinds 2021 opgenomen zang toe als achtergrondstemmen. Op die manier kon Daði Freyr uit IJsland dat jaar een koor laten horen in het nummer "10 years".

De hoofdstemmen of lead vocals moeten onveranderd live zingen. Zangers die hen rechtstreeks ondersteunen en de melodie mee voor hun rekening nemen, moeten dat eveneens live doen. Het staat landen voorts vrij ook hun achtergrondstemmen nog altijd live te brengen als ze dat wensen.

Het Songfestival blijft hoe dan ook de nadruk leggen op authentieke zang. Het blijft zangers op de voor- én achtergrond expliciet verboden te playbacken op een manier waarbij ze de indruk wekken het grootste deel van het nummer van hun rekening te nemen wanneer dat niet het geval is.

Ook de vooraf opgenomen muziek mag geen stemmen laten horen met als doel of effect de hoofdzanger(s) vocaal te ondersteunen.