De komst van digitale media heeft ons liefdes- en seksleven op zijn kop gezet. Stuurden we elkaar vroeger liefdesbrieven en rode rozen, doen we vandaag liever aan sexting om onze gevoelens te tonen. Maar wat is sexting precies? De nieuwe EDUbox Sexting gidst leerlingen uit de eerste graad secundair onderwijs door de wereld van digitaal flirten. Meer over online seksualiteitsbeleving bij jongeren vind je in de explainers van KLAAR.
Sexting is volgens de wet toegestaan vanaf 16 jaar. Maar in de realiteit krijgen jongeren al vanaf het eerste middelbaar met pikante berichtjes te maken. Soms versturen ze die zelf, soms worden ze er ongevraagd mee geconfronteerd en spreken we van grensoverschrijdend gedrag. Toch wordt er nauwelijks met hen over gepraat.
De EDUbox Sexting: spelregels voor digitaal flirten biedt leerkrachten tools om er wel met hun klas over te spreken, op een verantwoorde manier. Ouders kunnen op voorhand worden verwittigd. Met de leerlingen worden duidelijke afspraken gemaakt, onder meer dat de klas tijdens de les een safe space is. Aan het einde van de les is er ook ruimte voor nazorg.
Het interactieve lespakket zit boordevol informatie en expertise. Jongeren ontdekken wat sexting precies is en wat er allemaal bij hoort zoals foto’s, flirterige berichten en dubbelzinnige emoticons. Ze maken kennis met visies en meningen van andere jongeren en komen te weten dat er verschillende redenen zijn om aan sexting te doen.
Digitaal flirten hoort bij de seksuele ontdekking van jongeren. Maar wie het doet, moet het wel goed doen. De EDUbox maakt jongeren bewust van enkele belangrijke spelregels en van de risico’s. Als die niet worden gerespecteerd. Leerlingen leren ernaar handelen en krijgen inzicht in wanneer sexting grensoverschrijdend wordt. Daarnaast krijgen ze tips over wat ze kunnen doen als het fout loopt.
Wat zit er in de EDUbox Sexting?
De EDUbox Sexting bestaat uit 5 delen, die je als leerkracht in maximum 2 lesuren met de leerlingen kan doorlopen.
In deel 1 komen de leerlingen van het Sint-Jozefinstituut uit Bokrijk aan het woord over sexting. Wat is het precies? Waarom zou je het doen? Gaan meisjes en jongens anders om met sexting?
In deel 2 gaan leerlingen dieper in op de spelregels van sexting. Ze krijgen een checklist en een vlaggensysteem die hen helpen om in te schatten of een situatie grensoverschrijdend is. Ze leren meer over de herkenbaarheidsregels, over het belang van toestemming en over de juridische kant van de zaak. Niels Van Paemel van Child Focus vertelt ons hoe je verantwoord aan sexting kunt doen, wat de voorwaarden daarvoor zijn, en hoe je misbruik kunt voorkomen. Liesbet Stevens van het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen belicht het juridische aspect van sexting: Wie en vanaf welke leeftijd mag onderling beelden versturen, doorsturen en bijhouden? En hoe zit het met seksuele teksten versturen?
In deel 3 gaan de leerlingen zelf aan de slag. Eerst volgen ze een chatgesprek mee dat begint tussen een koppel, maar zich daarna uitbreidt naar andere ontvangers en zo uit de hand loopt. In een tweede fase start hetzelfde gesprek opnieuw, maar dan kunnen de leerlingen ingrijpen vanuit de verschillende rollen van het gesprek. Ze kunnen het nu anders, en vooral beter doen. Zo krijgen ze inzicht in de cruciale rol van ‘de omstaanders’ bij grensoverschrijdende sexting.
In deel 4 ontdekken leerlingen de nieuwste vormen van sexting. Wat zijn dubieuze praktijken zoals grooming, sextortion en deepnude? En hoe worden deze praktijken door middel van artificiële intelligentie nog complexer om te traceren? Leerlingen leren welke stappen ze kunnen ondernemen als het fout gaat en bij wie ze terechtkunnen. Dit komt allemaal samen in de video met Aurélie Gilen van de Universiteit Antwerpen.
In deel 5 linken we naar extra interessant materiaal over het thema, volledig op maat van jongeren.
Bekijk hieronder enkele voorbeeldfiches uit de EDUbox (en lees daaronder verder)
Hoe kan je deze EDUbox gebruiken?
Ga naar de catalogus op de website van EDUbox om de EDUbox Sexting te gebruiken. Hij is beschikbaar als:
downloadbare pdf (voor zelfstandig groepswerk in de klas)
interactieve website (voor zelfstandig groepswerk in de klas)
interactieve videoles (als individueel leertraject)
In de handleiding voor leerkrachten vind je bovendien heel wat extra informatie en voorstellen tot differentiatie.
Bijkomende info
De EDUbox Sexting is een initiatief van de VRT in samenwerking met Betternet , Child Focus , de Europese Unie, Imec , het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen , Mediawijs , Pimento en Sensoa.
De voorgeprogrammeerde tool waarmee de leerlingen kunnen chatten werd ontwikkeld door Treecompany, een innovatiebureau dat via online tools mensen wil informeren over en betrekken bij maatschappelijke thema's.
Explainers van KLAAR over Sexting
Naast het kant-en-klaar-lespakket EDUbox, zijn er ook explainers van KLAAR rond online seksualiteitsbeleving en sexting. Deze thematische reeks kan los van de EDUbox in de klas worden ingezet. De KLAAR-host Anaïs Dockx gaat met verschillende experten in gesprek en stelt vragen die leerlingen zich ook stellen.
Deze nieuwe reeks van KLAAR is te vinden op vrtnws.be en wordt ook aangeboden op het Archief voor Onderwijs.
Concreet gaat het over deze vijf KLAAR-items:
KLAAR over het verschil tussen online seksualiteitsbeleving en de realiteit.
KLAAR met expert Niels Van Paemel (Child Focus) over het verschil tussen goede sexting en grensoverschrijdende sexting.
KLAAR met experte Liesbet Stevens (Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen) over de rol en verantwoordelijkheden van omstaanders bij grensoverschrijdende sexting.
KLAAR met Catherine Van de Heyning (UA) die een aantal stellingen (o.a. rond sexting en gender) ontkracht.
KLAAR met Aurélie Gilen (UA) over het gebruik van nieuwe technologieën die leiden tot kwalijke vormen zoals sextortion, grooming en deep nude.
Blijf op de hoogte
Een overzicht van alle bestaande EDUboxen vind je in onze catalogus . Op deze plek kan je alle EDUboxen, bestellen, downloaden of meteen gebruiken.
Zit je met vragen en wil je meer informatie? Mail ons op edubox@vrtnws.be.
Benieuwd wat EDUbox in de toekomst brengt? Schrijf je in voor de wekelijkse nieuwsbrief NWS voor het Onderwijs en ontvang wekelijks een flinke portie onderwijsnieuws en lesinspiratie.
