1 op de 10 baby's die wereldwijd geboren wordt, wordt te vroeg geboren. En elke 40 seconden sterft zo'n te vroeg geboren baby. Dat staat in een nieuw rapport van (onder meer) de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), die aanklaagt dat er in het voorbije decennium amper vooruitgang is geboekt. "Er is geen excuus voor stilzwijgen. Het volgende decennium kan en moet anders zijn voor zij die wereldwijd het risico lopen om te vroeg geboren te worden."
Voorbije decennium amper vooruitgang geboekt in strijd tegen vroeggeboortes: "Elke 40 seconden sterft een prematuur kind"
Freek Willems
Gepubliceerd:
Geen enkele regio in de wereld kan betere cijfers voorleggen dan 10 jaar geleden als het over vroeggeboortes gaat. Dat is een van de sombere conclusies van een nieuw rapport van de Wereldgezondheidsorganisatie, Unicef en andere organisaties.
De cijfers
Enkele cijfers uit het rapport: in 2020 werden naar schatting 13,4 miljoen baby's te vroeg geboren. Ongeveer 1 miljoen onder hen is ook gestorven aan complicaties als gevolg van die vroeggeboorte. In het voorbije decennium (2010-2020) zijn wereldwijd 152 miljoen baby's te vroeg geboren (voor 37 weken zwangerschap). 1 op de 10 baby's die wereldwijd geboren worden, is prematuur. En elke 40 seconden sterft zo'n te vroeg geboren baby.
Zuidelijk Azië en Afrika ten zuiden van de Sahara zijn de regio's met de hoogste percentages. Ze tekenen samen voor meer dan 65 procent van alle vroeggeboortes in de wereld. Te vroeg geboren kinderen uit die regio's lopen ook het hoogste risico om te sterven.
Vroeggeboortes zijn van alle tijden, maar onder meer conflicten, de klimaatverandering en de covidpandemie verhogen volgens de auteurs van het rapport "Born too soon: decade of action on preterm birth" de risico's voor vrouwen en baby's. Zo zou luchtvervuiling tot 6 miljoen vroeggeboortes per jaar leiden.
Hoofdoorzaak kindersterfte
Vroeggeboorte is tegenwoordig de hoofdoorzaak voor kindersterfte. Meer dan 20 procent van de kinderen die voor de leeftijd van 5 jaar zijn gestorven, was te vroeg geboren. Vroeggeboren baby's die het wel overleven, kunnen hun hele leven met gezondheidsproblemen kampen en hebben een hogere kans op een beperking en tragere ontwikkeling.
Of een te vroeg geboren baby overleeft, hangt volgens de auteurs van het rapport heel vaak af van waar die geboren wordt. In landen met een laag inkomen overleeft maar 1 op de 10 extreem vroeg geboren baby's (minder dan 28 weken zwangerschap). In landen met een hoog inkomen overleven meer dan 9 op de 10 te vroeg geboren kinderen.
Maar ook in die landen met een hoog inkomen kan grote ongelijkheid inzake ras, inkomen en toegang tot goede gezondheidszorg de kans op vroeggeboorte, sterfte of een beperking fors verhogen, stellen de auteurs.
Meer actie nodig
Dat er in het voorbije decennium amper vooruitgang is geboekt in het verbeteren van de gezondheid van kinderen en hun overlevingskansen, komt volgens het rapport omdat de schaal en hevigheid van vroeggeboortes lange tijd te weinig erkend is.
De WHO, Unicef en andere organisaties stellen dan ook dat er dringend meer actie nodig is, ondanks het groeiend activisme en betere preventie tegen vroeggeboortes en doodgeborenen. De organisaties dringen aan op meer investeringen, ook en vooral in lokaal gestuurd onderzoek en innovatie, maar ook op een versnelde uitvoering van al beslist beleid.
"Er is geen excuus voor stilzwijgen. We hebben de tools en de kennis in onze handen om de toekomst van onze meest kwetsbare te vroeg geborenen te veranderen", zegt dr. Nahya Salim uit Tanzania, een van de auteurs van het rapport. "Ik ben er trots op dat mijn regering daarin investeert en zich heeft geëngageerd om zelfs in de landelijke regio's het beleid uit te voeren. Het volgende decennium kan en moet anders zijn voor zij die het risico lopen om te vroeg geboren te worden, hier en overal ter wereld."
