Politie Gent belooft nog beter uitleg te geven bij identiteitscontroles, studie is positief voor aanpak  

Twee jaar geleden kwam er kritiek op de Gentse politie naar aanleiding van systematische identiteitscontroles in de volkswijk Brugse Poort. Tijdens de coronaperiode werd er meer en openlijker drugs gedeald op straat. Het zorgde voor spanningen met de bewoners. De conflicten ontaardden in verschillende vechtpartijen.

Burgemeester Mathias De Clercq (Open VLD) kondigde maatregelen aan, onder meer ook systematische identiteitscontroles, om de rust te doen terugkeren. Bepaalde jongeren voelden zich geviseerd en stelden dat de politie aan “etnische profilering” deed. Dat zou betekenen dat jongeren met een bepaalde afkomst of huidskleur vaker gecontroleerd zouden worden. Of daar ook echt sprake van was, is niet duidelijk. De stad bestelde alleszins een studie over het verloop van controles en het handelingskader van de politie. Ze ontkent zelf wel met klem dat het ene iets met het andere te maken heeft. 

Onderzoekers van de UGent en de VUB gingen de voorbije maanden mee op controle met de politie van Gent. Ze observeerden ruim 300 identiteitscontroles en analyseerden achteraf of alles goed en correct verlopen was.

Ze focusten daarbij niet enkel op etnische profilering, maar op alle vormen van mogelijk discriminatie of ongelijke behandeling. Er waren ook gesprekken met de agenten én de gecontroleerde burgers. De laatste groep kon zich zelf aanmelden om te reageren.  

De Gentse politie krijgt goede tot zeer goede punten van de onderzoekers, in 99 procent van de gevallen gebeurden de controles neutraal en respectvol.

Eén werkpunt is echter wel dat de agenten meer en beter uitleg zouden moeten geven over de controles. Mensen willen begrijpen waarom er een controle is én ook hoe die verloopt. De onderzoekers stellen voor dat daar beter en meer op gewerkt zal worden. 

Korpschef Filip Rasschaert is tevreden en belooft dat de politie aan de slag gaat met de resultaten. "We gaan meer inzetten op wederzijds respect, dat is superbelangrijk. We gaan niet alleen spontaan meer uitleg geven, we gaan ook verder inzetten op een betere communicatie én opleidingen voor de agenten."

De Gentse politie gaat aan de slag met een nieuwe online opleidingsmodule en voorziet ook trainingen met "virtual reality" om situaties realistischer in te oefenen. Er komen ook sessies waarbij politiepersoneel ervaringen uitwisselt, zodat het meer van elkaar kan leren. 

De onderzoekers pleiten voor heel heldere communicatie bij systematische politiecontroles. Als die ontbreekt, kunnen frequente controles het vertrouwen schaden. "Er kan een zweem van "overpolicing" ontstaan, het gevoel dat er te veel gecontroleerd wordt", zeggen de onderzoekers. De korpschef belooft ook hier beter op in te zetten. 

De onderzoekers benadrukken dat de meeste controles goed tot zeer goed verlopen, in "slechts" 12 procent van de gevallen is er sprake van "procedureel onrechtvaardig gedrag". Dat betekent onder meer dat de politie mensen ruw onderbreekt of niet de juiste werkwijze volgt. "We gaan hier verder mee aan de slag want een professionele identiteitscontrole zorgt voor meer wederzijds vertrouwen. Het is een win voor de burger én voor de politie", stelt schepen Astrid De Bruycker (Vooruit). "De Gentenaars hebben de flikken nodig en de flikken de Gentenaar."

Oppositiepartij N-VA bekritiseert in een mededeling de kostprijs van de studie. "Het ligt binnen onze verwachtingen dat de Gentse politie goed zou scoren. Er zijn amper gegronde klachten over identiteitscontroles. Toch geeft het stadsbestuur bijna 140.000 euro uit aan een non-onderzoek", klinkt het bij Anneleen Van Bossuyt.