De voorbije maanden hebben opvallend veel Turken hun toevlucht gezocht in ons land. Het gaat vooral om hoogopgeleiden, zowel bij de economische vluchtelingen als bij de aanvragers van politiek asiel. “Ik denk dat veel Turken, gezien de economische en politieke situatie en recent nog de aardbeving, geen hoop meer hebben dat het ooit nog goed zal komen”, zegt mensenrechtenadvocate Kati Verstrepen in “De wereld vandaag” op Radio 1.
“Er kwamen altijd al veel Turken naar ons land, maar we zien de laatste tijd inderdaad een flinke stijging, zowel bij de economische migratie, mensen die naar hier komen met een werkvergunning, als bij asielmigratie, mensen die hun land ontvluchten om politieke redenen”, zegt Kati Verstrepen die als advocate gespecialiseerd is in asiel- en migratierecht.
In 2021 dienden 671 Turken een asielaanvraag in in ons land, vorig jaar liep dat aantal op tot 1.721. De trend lijkt zich ook dit jaar voort te zetten. En in die cijfers zitten opvallend veel hoogopgeleide Turken.
“Dat mag niet verbazen”, zegt Verstrepen. “Turkije is een heel ontwikkeld land, het onderwijs is er zeer goed georganiseerd waardoor er gewoon ook veel meer hoogopgeleide mensen zijn. In een land als Afghanistan, bijvoorbeeld, zijn er veel minder universiteiten, minder hogescholen. De kans dat een asielzoeker uit Afghanistan een hogere opleiding zal genoten hebben, is veel kleiner.”
Opvallend veel hoogopgeleide Turken vragen asiel aan in ons land: "Vooral hoogopgeleiden worden er vervolgd"
Hoog erkenningspercentage
Bijna 70 procent van de Turkse asielaanvragen wordt erkend. Bij Afghanen ligt het cijfer veel lager, rond de 30 procent. Opnieuw speelt de hoge Turkse ontwikkelingsgraad een cruciale rol.
“Turkije heeft een geschreven cultuur die vergelijkbaar is met de onze. Het is veel gemakkelijker voor iemand uit Turkije om te bewijzen dat hij voldoet aan de voorwaarden van de Conventie van Genève.” Om erkend te worden als vluchteling moet je kunnen bewijzen dat je een persoonlijke vrees hebt voor vervolging door de overheid vanwege je religieuze of politieke overtuiging of je gender. Dat bewijzen doe je op basis van geschreven documenten.
“Wie op de vlucht slaat voor de taliban in Afghanistan, kan dat niet bewijzen”, zegt Verstrepen. “De taliban zullen, bij wijze van boutade, geen briefje in de bus steken met de vraag om overmorgen naar het politiekantoor te komen omdat ze je willen onthoofden.”
“Als je in Turkije vervolgd wordt door de overheid, dan krijg je wel een uitnodiging om je aan te bieden bij de politie. De uitnodiging vermeldt de precieze reden waarom je opgeroepen wordt en ook als je veroordeeld wordt dan staat dat beschreven in het vonnis. Er zijn dus veel meer geschreven bewijzen waardoor het veel makkelijker wordt om aan die voorwaarden te voldoen.“
Recente piek
Blijft de vraag waarom er net nu zo’n piek is in het aantal Turken dat naar ons land komt. “Het gaat natuurlijk al langer niet goed in Turkije. Vooral na de poging tot staatsgreep in 2016 werden heel veel mensen vervolgd. Vooral hoogopgeleiden als magistraten, academici, artsen, journalisten, … Die hoogopgeleide profielen werden toen echt geviseerd door de Turkse overheid en zijn toen al gevlucht.”
Die piek zien we overigens niet alleen in ons land. Ook in Duitsland steeg het aantal aanvragen. Duitsland heeft een heel grote Turkse gemeenschap en vluchtelingen trekken nu eenmaal naar landen waar ze makkelijker een netwerk kunnen uitbouwen.
"Ik denk dat het combinatie van factoren is", zegt Verstrepen. "Intussen is de situatie in Turkije er niet op verbeterd, ook economisch gaat het almaar slechter en daar kwam recent nog de aardbeving bij. Daardoor is bij velen de hoop van een aantal jaren geleden, dat het ooit nog wel goed zou komen, weggeëbd."
"Misschien spelen de komende verkiezingen ook een rol. Iemands politieke overtuiging komt sterker in beeld in periodes van verkiezingen. Misschien zijn mensen bang omdat ze zich politiek geuit hebben.”
