Serviërs komen op straat na dodelijke schietpartijen: "Betogers zien president als medeverantwoordelijke"

Duizenden manifestanten kwamen gisteren samen voor het parlement, in het centrum van de hoofdstad Belgrado. Ze kwamen op straat na een oproep van de Servische oppositie die de regering verwijt te passief op te treden tegen geweld. 

Servië werd vorige week opgeschrikt door twee schietpartijen in 48 uur tijd. Woensdag schoot een 13-jarige jongen in een basisschool in Belgrado acht leerlingen en een veiligheidsagent dood. Een dag later doodde een 21-jarige man met een automatisch geweer acht mensen in twee dorpen ongeveer zestig kilometer ten zuiden van Belgrado. Er raakten ook veertien mensen gewond.

"Het was een ingetogen protest", vertelt correspondente Marjolein Koster - die erbij was gisteren in Belgrado - in "De ochtend" op Radio 1. "Het protest werd georganiseerd door verschillende politieke partijen. De belangrijkste boodschap, waar een groot deel van de betogers achterstond, was dat er nog meer ministers ontslag moeten nemen."

Naar aanleiding van de dodelijke schietpartij op de basisschool in Belgrado kondigde minister van Onderwijs Branko Ruzic zondag al zijn ontslag aan, maar dat volstaat niet voor de Servische oppositie. 

Zowel de linkse als rechtse oppositiepartijen willen dat ook de minister van Binnenlandse Zaken en het hoofd van de inlichtingendiensten ontslag nemen. Zij worden beschuldigd van passiviteit.

"Bij sommige betogers was te horen dat dat nog niet voldoende was", vertelt Koster. "Zij eisen het ontslag van de voltallige regering. Het was dus ook een protest tegen president Vucic."

De oppositie en de betogers roepen ook op tot de afschaffing van tv-programma's die "geweld, immoraliteit en agressie bevorderen" en eisen de sluiting van kranten die volgens hen "valse informatie" verspreiden om politieke tegenstanders te schaden.

"Verheerlijking van geweld in de media is inderdaad een probleem in Servië, vooral in de private media die gelinkt zijn aan president Vucic", bevestigt Koster. "Het gaat dan om tabloids en realityshows waarin criminelen als helden worden neergezet of waarin het normaal is dat mannen vrouwen slaan."

"Dat blijft natuurlijk niet beperkt tot de media, maar je ziet het ook terug in de brede maatschappij. Ook in de graffiti op straat zie je bijvoorbeeld vooral criminele leiders opduiken. Er heerst een cultuur van geweldverheerlijking onder president Vucic en dat is de reden waarom mensen hem nu medeverantwoordelijk zien voor wat er vorige week gebeurd is."

"President Vucic zelf reageerde amper", vertelt Koster. Tijdens een interview op de Servische televisie minimaliseerde hij de kritiek op zijn regering. "Iedereen kon zien dat het over tienduizenden betogers ging, maar zelf sprak hij over enkele duizenden."

Verder beschuldigde de president de oppositie ervan de twee schietpartijen en "de dood van kinderen te politiseren" om de regering aan te vallen. "Dat is kritiek die wel vaker te horen is, namelijk dat de oppositie alles aangrijpt om de president aan te vallen, maar een van de leiders van de oppositie verzekerde me dat dat deze keer niet het geval is", aldus Koster.

Vucic kondigde vrijdag een groot "ontwapeningsplan" aan waarmee hij duizenden wapens wil weghalen bij de bevolking.