De Russische regering stuurt "valse demonstranten" naar verschillende betogingen in Europa. Dat blijkt uit een onderzoek van de Deense omroep DR . Op verschillende betogingen duiken soms dezelfde mannen op met dezelfde protestborden. "Geen toeval", zo schrijft de Deense omroep.
Dezelfde mannen, andere locatie: Rusland stuurt "valse demonstranten" naar Europese betogingen
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Dezelfde mannen, dezelfde protestborden, op een verschillende betoging. Toeval? "Neen", zo beweert de Deense omroep DR. Volgens een onderzoek van de omroep zou de Russische regering valse demonstranten naar uiteenlopende Europese betogingen sturen. "Om de verdeeldheid in Europa over de oorlog in Oekraïne aan te wakkeren", zo blijkt uit gelekte documenten.
Zelfde mannen, andere plaats
Ze doken al op verschillende protesten in Europa op, zo blijkt uit berichten op sociale media. Mannen met dezelfde protestborden waren al op zeker tien protestacties in Europese steden te zien met dezelfde protestborden. Ook in onze hoofdstad Brussel doken de demonstranten een aantal keer op tijdens vakbondsacties.
In samenwerking met verschillende andere Europese media slaagde DR erin om 10 soortgelijke "nepdemonstraties" te kunnen identificeren. Naast de protestacties in Brussel dook het trio ook op tijdens de pensioenprotesten in Parijs en bij protesten in de Spaanse hoofdstad Madrid en in de Nederlandse stad Den Haag.
De desinformatiecel van VRT NWS slaagde er ook in de exacte positie van de "nepbetogers" in Brussel te bepalen. Een video die op YouTube circuleert werd duidelijk opgenomen voor de Financiëntoren in Brussel.
"De mensen duiken op in vier betogingen in Brussel", vertelt journalist Rien Emmery van de desinformatiecel van VRT NWS op Radio 1. "Een daarvan was gericht tegen de werkdruk in de zorg, de andere waren andere vakbondsbetogingen. Telkens kwamen drie mensen met dezelfde handgeschreven bordjes opdagen. Het zijn echt mensen die ingehuurd worden."
Honderdduizenden volgers
De foto's werden vervolgens op sociale media verspreid door twee jonge twintigers in Sint-Petersburg. Via verschillende profielen op Facebook en YouTube bereikten de mannen met hun valse berichten honderdduizenden volgers. Op de profielen verscheen eerder ook al valse informatie over andere anti-oorlogdemonstraties in Europa. Volgens DR zit de Russische inlichtingendienst achter het netwerk.
Zijn we dan wel zeker dat die documenten authentiek zijn? "Die documenten zijn voorgelegd aan westerse inlichtingendiensten, en die geloven dat ze authentiek zijn", gaat Emmery verder. "Ook al zijn ze afkomstig van een afvallige Russische oligarch."
"Het komt steeds vaker voor dat grote Europese demonstraties door Rusland gebruikt worden voor eigen kortetermijnoperaties", zegt Søren Liborius, hoofdadviseur van de Gemeenschappelijke Buitenlandse Dienst van de EU, aan DR. Hij probeert om Russische propaganda en desinformatie tegen te gaan.
"Ze houden vlaggen omhoog met teksten als: 'We willen geen wapens voor Oekraïne' of 'weg met de regering voor haar Oekraïne-beleid'. Je kunt het dan laten lijken alsof er 100.000 mensen protesteren tegen wapenhulp aan Oekraïne", zegt hij.
Groot succes?
Het uitgelekte rapport van de Russische inlichtingendienst noemt de hele foto-operatie "een enorm succes". De berichten die Le Monde en DR konden inzien, hadden echter weinig of geen likes en reacties. Het is dus niet duidelijk of het succes van de hele desinformatiecampagne werkelijk zo groot is als het rapport beweert.
"De berichten zouden 350.000 mensen bereikt hebben over de hele wereld, maar dat is eigenlijk niet zo veel", concludeert Emmery. "Dergelijke kleine acties, die maximum enkele honderden euro's kosten, zijn slechts druppels in een erg grote emmer van desinformatie. Het mag dan wel niet de meest effectieve campagne zijn, het kan rond de buurlanden van Rusland wel wat effect hebben."
DR en Le Monde hebben met enkele mannen die meededen aan de nep-demonstraties contact opgenomen, maar ze wilden niet reageren op vragen.
