Fietsstraten staan niet altijd waarborg voor meer veiligheid, zo bleek vanochtend bij een ongeval in een smalle fietsstraat in Torhout. Een 12-jarige jongen werd daar ter hoogte van een schoolpoort met zijn fiets aangereden door een auto, nadat hij gevallen was. Zo’n fietsstraat bestaat nog maar enkele jaren. Wat zijn de exacte regels in een fietsstraat en wat is het verschil met een schoolstraat? En is een schoolstraat een betere oplossing?
Een fietsstraat aan een schoolpoort: veilig genoeg of zijn er betere opties?
Stien Schoofs
Gepubliceerd:
Een fietsstraat wordt meestal ingericht in een eenrichtingsstraat. Daar zit het verschil met de straat in Torhout waar het ongeluk met de 12-jarige fietser is gebeurd: daar is het autoverkeer in beide richtingen toegelaten en dat maakt het moeilijker voor fietsers, maar ook voor autobestuurders.
“Dan moet je als fietser extra opletten dat je op je eigen helft van de weg blijft”, legt VRT-verkeersexpert Hajo Beeckman uit. “De kans op een frontale aanrijding met een tegenligger is anders heel groot”, legt Beeckman uit.
Een fietsstraat: hoe herken je die en wat zijn de regels?
Fietsstraten zijn duidelijk herkenbaar: een bord geeft het begin en einde van de zone aan en het wegdek is vaak roodkleurig. Let op: dit laatste is niet verplicht.
De verkeersregels voor bestuurders van motorvoertuigen:
Auto's en andere motorvoertuigen mogen maximaal 30 kilometer per uur rijden in alle fietsstraten
Auto's en andere motorvoertuigen mogen nooit een fietser inhalen
In fietsstraten geldt een voorrang van rechts
De verkeersregels voor fietsers:
Fietsers mogen de hele breedte van het wegdek gebruiken als het gaat om een eenrichtingsstraat. Bij een tweerichtingsstraat mogen ze de hele rechterrijstrook gebruiken
Fietsers (en dus ook e-bikes en speedpedelecs) mogen ook maximaal 30 kilometer per uur rijden
In fietsstraten geldt een voorrang van rechts
Wanneer is een fietsstraat een goed idee?
Een fietsstraat is in het leven geroepen om fietsers meer veiligheid en fietscomfort te geven in dorps- en stadskernen. Soms is het onmogelijk een apart fietspad aan te leggen en door een fietszone in te richten, wordt duidelijk dat de motorvoertuigen er "te gast" zijn.
“Er bestaan heel wat richtlijnen voor fietsstraten, opgesteld door de Vlaamse overheid. Die tonen wanneer een fietsstraat een goed idee is, want het is niet altijd een garantie voor meer veiligheid", duidt Hajo Beeckman. Het Fietsberaad - het kenniscentrum voor het fietsbeleid in Vlaanderen - heeft enkele stappen vooropgesteld die het succes van een fietszone bepalen.
Een goede regel in een fietsstraat is: er moeten minstens evenveel fietsers als auto's passeren
Dirk Lauwers, mobiliteitsexpert
Alles in een fietsstraat hoort vlot te verlopen. Zo is er best een passage van minimum 500 fietsers per dag en is er een goede verbinding met het fietsnetwerk. Veel fietsers is dus een goed idee, veel gemotoriseerde voertuigen niet: het Fietsberaad stelt voor dat er maximum duizend gemotoriseerde voertuigen doorrijden per dag, anders is het te druk. "Een goede regel daar is: er moeten minstens evenveel fietsers als auto's passeren", zegt mobiliteitsexpert Dirk Lauwers.
Een fietszone inrichten gebeurt best niet op een plek waar veel voetgangers oversteken. Ook mag er maar weinig hinder zijn van parkeerplaatsen of los- en laadzones.
Is een schoolstraat een betere oplossing?
Die stappen kunnen natuurlijk niet 100 procent garanderen dat een fietsstraat veilig is. "Het is misschien geen wonderoplossing, maar een gewone straatinrichting is dat vooral ook niet."
Bestaat er dan wel een wonderoplossing aan een school? "Het beste idee is om een schoolstraat in te richten die minstens autovrij is bij de start en het einde van de school", vindt Lauwers. "En het liefst is hij altijd autovrij. Zo kan de omgeving meer worden ingericht als een woonerf, met veel groen en fietspaden. Ook slagbomen installeren is dan een oplossing."
Automobilisten moeten vooral een culturele switch maken en die hoge snelheid achterwege laten. Alles moet altijd maar snel-snel, maar dat is in het verkeer niet veilig
Dirk Lauwers, mobiliteitsexpert
Rond een school, zeker bij het begin en het einde van de dag, is veel activiteit en is de verkeerssituatie vaak complex. "Veel scholen en gemeenten in Vlaanderen proberen daarom te werken naar een autoluwe straat. In Parijs zijn al 300 schoolstraten verkeersvrij gemaakt en in Londen hebben ze ook al een honderdtal straten aangepast. Het kan dus echt een oplossing zijn", gelooft Lauwers.
Aanpassing van snelheid in onze gewoontes
Verkeersexpert Lauwers wil wel nog benadrukken dat ongelukken in een fietsstraat uitzonderlijk zijn. "De meeste fietsers worden aangereden in een bebouwde kom bij wegen waar de maximumsnelheid 50 kilometer per uur is. We moeten vooral daar de vraag blijven stellen of die opstelling wel veilig is."
"Het beste fietsplan is een autoplan. Fietsers worden steeds belangrijker, dus we moeten de auto's minder privileges geven. Het zijn niet alleen de verkeersregels die we daarvoor moeten aanpassen, automobilisten moeten vooral een culturele switch maken en die hoge snelheid achterwege laten. Alles moet altijd maar snel-snel, maar dat is in het verkeer niet veilig", sluit Lauwers af.
