Het is slecht gesteld met persvrijheid in de wereld, ook België daalt in de ranking

Autoritaire regimes die steeds harder optreden tegen vrije media, desinformatie en propaganda zijn de grootste bedreigingen voor de persvrijheid in de wereld, volgens de Wereld Persvrijheidsindex of World Press Freedom Index.  De index is een ranking van 180 landen die elk jaar gemaakt wordt door Reporters Without Borders, een belangengroep voor journalisten in de hele wereld.

Landen krijgen een score op basis van de vrijheid van journalisten om onafhankelijk nieuws te brengen, zonder gevaar voor hun eigen veiligheid. Slechts drie op de tien landen scoren daar een "voldoende" of "goed" op. In zeven op tien landen is het slecht gesteld met de persvrijheid. De laagste groep, waar de situatie volgens de index "heel ernstig" is, is ook groter dan ooit. Eenendertig landen zitten daarin, tien meer dan een jaar geleden.

Ook ons land is gezakt op de lijst. België stond vorig jaar op de 23e plaats, dit jaar staan we op plek 31. Volgens de makers van de index komt dat omdat Belgische journalisten te maken kregen met bedreigingen en intimidatie op betogingen tegen covid-maatregelen. Ook krijgen journalisten in ons land, vooral vrouwen, vaak te maken met online-bedreigingen, waardoor ze zich niet veilig voelen.

Reporters Without Borders geeft ook aan dat technologische vooruitgang het makkelijker maakt om desinformatie te verspreiden en propagandacampagnes te voeren. Het is nog nooit zo makkelijk geweest om informatie naar je hand te zetten, zegt de organisatie. Die mogelijkheden ondermijnen kwaliteitsjournalistiek. Reporters Without Borders waarschuwt ook voor artificiële intelligentie, die in staat is om zelf informatie samen te vatten en ook vals beeldmateriaal kan creëren.

Noorwegen spant al zeven jaar de kroon als het gaat over persvrijheid. Ook dit jaar staat het land weer op de eerste plaats. De rest van de Scandinavische landen en Ierland vervolledigen de top vijf.

Op de zesde plaats prijken onze noorderburen. Nederland is dit jaar maar liefst 22 plaatsen gestegen, van de 28e naar de 6e plaats op de lijst. Vorig jaar was Nederland sterk gezakt, door de moord op misdaadjournalist Peter R. de Vries een jaar eerder. Maar de overheid heeft nu maatregelen getroffen om journalisten beter te beschermen, zegt de index. In Nederland is het medialandschap ook erg divers en komen bijna alle meningen aan bod, klinkt het.

Helemaal onderaan de lijst staat Noord-Korea. Het totalitaire regime van Kim Jong-un laat geen enkele vorm van onafhankelijke journalistiek toe. Op de voorlaatste plaats staat China. Het laagst geplaatste Europese land is Griekenland, op plaats 107, net niet in de laagst scorende categorie. De reden daarvoor is een afluisterschandaal, waaruit bleek dat de geheime diensten een aantal journalisten bespioneerden.