In Duitsland en Nederland komt er een verbod op verwarmingsketels die werken op gas. Wie in Duitsland vanaf 2024 een nieuw verwarmingssysteem plaatst, moet kiezen voor een systeem dat voor 65 procent op hernieuwbare energie draait. Ook Nederland springt op die kar: vanaf 2026 zal het niet langer toegelaten zijn om een nieuwe gasketel te installeren. "We kunnen verwachten dat ook Vlaanderen zo'n verbod zal invoeren in de toekomst", zegt Griet Verbeeck, hoofd van de onderzoeksgroep Sustainability van de faculteit Architectuur en Kunst aan de Universiteit Hasselt.
In Nederland en Duitsland gaat de gasketel op de schop: zal Vlaanderen volgen? En gaat dat zomaar?
Sofie Gebruers
Gepubliceerd:
Vanaf 1 januari 2026 moeten alle cv-ketels die kapot gaan in Nederland verplicht vervangen worden door een warmtepomp. Het verbod geldt voor alle gebouwen, behalve voor appartementen en monumenten. In Duitsland beginnen ze er nog vroeger aan: vanaf volgend jaar moet een nieuw verwarmingssysteem voornamelijk op hernieuwbare energie draaien. Ook daar wordt dan vooral naar warmtepompen gekeken.
In Vlaanderen is het vanaf 2025 verboden om nieuwbouwwoningen aan te sluiten op het aardgasnet. Er is echter nog geen algemeen verbod voor alle woningen, maar de kans is groot dat dat er binnenkort komt. "Op dit moment is het wel al zo dat wanneer een stookolieketel kapot gaat, je die niet mag vervangen door een nieuwe stookolieketel", zegt professor Griet Verbeeck in "De wereld vandaag" op Radio 1. Een verbod op gasketels kan dus snel volgen.
Het is volgens Verbeeck een goede zaak dat Nederland en Duitsland het toekomstige verbod nu al aankondigen: "Op die manier kunnen mensen zich goed voorbereiden en anticiperen. Als iemand al plannen had om te renoveren dan kan die nu ook rekening houden met de toekomstige verplichtingen."
Alternatieven voor gasketels
Als alternatief voor de klassieke verwarmingsketel op gas wordt er vooral naar warmtepompen gekeken. Een warmtepomp gebruikt warmte uit de lucht, bodem of grondwater en maakt die met behulp van elektriciteit warmer. Hybride warmtepompen kunnen ook een oplossing bieden. Dat is een combinatie van een klassieke warmtepomp en een kleine gasketel die kan inspringen op de koudste dagen.
Daarnaast zouden pelletkachels een alternatief kunnen zijn, maar die zijn minder goed voor het milieu. Volgens professor Verbeeck zouden sommige woningen in ons land ook aangesloten kunnen worden op een warmtenet. "Dat is in ons land nog niet veel aanwezig, maar ook daar wil de overheid meer op inzetten in de toekomst."
Obstakels
De warmtepomp is in ieder geval de meest voor de hand liggende optie, maar er zijn wel enkele obstakels. Zo is er de vraag of er wel voldoende warmtepompen zijn voor de grote omschakeling die eraan komt: "Op dit moment zitten we nog, net zoals bij veel andere materialen in de bouw, met een beetje vertraging. Dat zou zichzelf wel moeten herstellen", schat Verbeeck in.
Een grotere uitdaging worden de oude gebouwen, want het is niet evident om daar warmtepompen te installeren: "Eerst en vooral omdat een woning goed genoeg geïsoleerd moet zijn voor een warmtepomp. Een warmtepomp is namelijk een systeem dat verwarmt op lagere temperaturen en we moeten dus zeker zijn of we daarmee de woning wel warm krijgen", legt Verbeeck uit. Daarnaast moet je de pomp aan of onder je woning kunnen plaatsen en ook dat is niet bij alle (oude) gebouwen vanzelfsprekend.
En dan is er nog het kostenplaatje: een warmtepomp kost tussen de 6.000 en 20.000 euro. Dan zijn de kosten voor installatie en de nodige isolatie van een gebouw niet meegerekend. Het gaat dus over veel geld, "maar het voordeel is wel dat je dat op termijn ook terugverdient", vertelt Verbeeck. Maar je moet het geld in eerste instantie wel hebben: "Maar daarvoor zijn er ook premies en subsidies voor mensen die een warmtepomp willen plaatsen in een bestaand gebouw."
Na aankondigingen in Duitsland en Nederland: verdwijnt de gasketel straks ook in ons land?
