Elk jaar minder controles op tattooshops in België: zo makkelijk is het om een erkenning te krijgen 

“Het enige wat je moet doen is een cursus rond hygiëne volgen voor drie dagen. Daar kan je onmogelijk voor falen. Als je genoeg geld hebt om de huur te betalen, kan je eigenlijk een tatoeageartiest zijn. Je moet zelfs niet weten wat je aan het doen bent. Je moet alleen je klanten overtuigen en een goede verkoper zijn.” 

Aan het woord is de uitbater van een tattooshop, die “Pano” anoniem benaderde als klant. De man vertelt openhartig over de beperkte skills die nodig zijn om vandaag in België erkend te worden als tattoo-artiest. Iedereen die een cursus volgt over hygiëne bij pakweg Syntra of Attentia kan zo’n erkenningsnummer krijgen. Nochtans vertellen dermatologen en andere uitbaters dat ze geregeld klanten zien met ontstoken tatoeages, met allergische reacties, of met uitgelopen inkten. 

Er zijn heel wat erkende tattoo-artiesten: België heeft nu 2.350 erkende tatoeëerders geregistreerd, al is het niet duidelijk of die nog allemaal actief zijn. Bovendien blijft het aantal registraties toenemen. In het tweede semester van 2021 werden nog 92 nieuwe tattoo-artiesten geregistreerd. Tussen januari en oktober van 2022 waren er al 138 nieuwe registraties. 

Toch werken ook veel tattoo-artiesten zonder zo’n erkenning. Het gaat dan om amateur-tatoeëerders die bijvoorbeeld tattoos bij vrienden zetten. Maar vaak wordt er ook gewerkt met buitenlandse arbeidskrachten, die hier niet erkend zijn. “Die mannen hebben dat niet per se, dat zijn internationale gastartiesten”, vertelt een uitbater anoniem aan “Pano”. “Moet ik met hen naar Syntra? Maar die geven geen lessen in het Engels.” 

Waarom zouden ze ook voor een erkenning gaan: het risico op een onverwachte controle door de overheid is nagenoeg onbestaande. “Op al die jaren heb ik één keer controle gehad. Toen ik naar dit pand verhuisde, heb ik gemaild en gemaild. Ik denk dat ze toen na drie of vier jaar langsgekomen zijn”, vertelt Tijs Vanneste, tattoo-artiest en programmamaker. 

De cijfers spreken voor zich. De FOD Volksgezondheid, die tattooshops en schoonheidssalons moet controleren op vlak van hygiëne en productveiligheid, laat het volgende weten: “Er zijn geen controles ter plaatse geweest in 2022.” Deze controles zitten al jaren in dalende lijn, sinds in 2012 de twee inspecteurs die ervoor instonden, werden ontslagen. 

Volgens de overheidsdienst zijn controles vanop afstand voldoende, omdat het vaak gaat over “illegale” tatoeagepraktijken. “In dergelijke gevallen controleren we of de betrokkene is geregistreerd. Als een inbreuk voldoende gedocumenteerd is, wordt deze gemeld aan het parket.”

In de praktijk gebeurt dat amper. Tussen juli 2021 en oktober 2022 werden er 9 inbreuken vastgesteld door de FOD Volksgezondheid. Daarbij ging het om niet-geregistreerde tattoo-artiesten, om inbreuken bij tatoeageverwijdering met lasers en om bijvoorbeeld tatoeages die op een evenement werden gezet. Het kabinet-Vandenbroucke schreef in zijn beleidsnota van 2022 wel dat het de controles op tattooshops wil opvoeren en een "eventuele uitbreiding" bekijkt van de bevoegdheden van de inspectiediensten.

In Nederland gaat dat er helemaal anders aan toe. Tattoo-artiesten krijgen er een beroepsvergunning voor drie jaar. In België krijg je een erkenning voor het leven. In 2022 deed de Rijksdienst voor Volksgezondheid zo’n 150 onaangekondigde inspecties. Dat is nog meer dan in 2021, toen er 116 zulke controles werden uitgevoerd bij tatoeageshops. 

Verschillende tattoo-artiesten geven zelf aan dat ze liever vaker gecontroleerd zouden worden. “Ik denk dat het hier nu zeven jaar geleden is dat ze nog zijn komen controleren. Ik ben voorstander van veel meer controles en van strengere controles”, zegt een tattoo-artiest. “Nu hangt het puur af van de sérieux van de artiest zelf. Ik ben daar oldskool in opgevoed, ik wil geen miserie achteraf”, zegt Tijs Vanneste. “Hier mogen ze elke week binnenvallen van mij.”