Minister Somers wil erkenning van drie moskeeën intrekken omdat ze te veel onder invloed van Turkije staan

In 2021 keurde het Vlaams Parlement een decreet goed waardoor erkende geloofsgemeenschappen aan strengere regels onderworpen worden. Uit een screening van twaalf moskeeën van het Turkse Diyanet-netwerk blijkt nu dat er te veel buitenlandse beïnvloeding is. Dat is verboden volgens de nieuwe regels.  

Minister Somers start een procedure op om bij drie van die moskeeën de erkenning in te trekken. Het gaat om Selimiye in Lommel, Kevser in Aalst en Selimiye in Heusden-Zolder.

Als ze hun erkenning verliezen, betekent dat niet dat ze de deuren moeten sluiten, ze verliezen wel hun subsidie. De moskee in Lommel had in 2021 bijvoorbeeld recht op 40.000 euro. De Vlaamse overheid komt bij erkende geloofsgemeenschappen onder andere tussen in het loon van de bedienaars van de eredienst en energiekosten. 

De negen andere Diyanet-moskeeën krijgen een waarschuwing en moeten zich tegen november in regel stellen.

Het Diyanet-netwerk telt in totaal 43 moskeeën in Vlaanderen, waarvan er 12 erkend zijn. Dat moskeeën in moeilijkheden zouden komen met hun erkenning was al duidelijk toen het nieuwe decreet twee jaar geleden werd aangekondigd. Daarom liet Somers die moskeeën als eerste screenen.

De Belgische Diyanet vzw is gelinkt aan het Turkse ministerie voor Religieuze Zaken met dezelfde naam. De moskeeën in België staan op verschillende manieren onder invloed van Turkije. Imams in de Diyanet-moskeeën in België komen doorgaans uit Turkije, en worden ook betaald door Turkije. Ons onderzoeksmagazine “Pano” legde in 2021 uit hoe die invloed precies werkt.

De Diyanet-koepel zelf benadrukt steeds hun onafhankelijkheid van het Turkse ministerie. Ze vechten het nieuw erkenningsdecreet waarop de beslissingen van Somers gebaseerd zijn sinds vorig jaar aan bij het Grondwettelijk Hof. Die procedure loopt nog.

Het nieuwe erkenningsdecreet was in de eerste plaats een herstart van de erkenning van moskeeën. Sinds 2013 is geen enkele moskee daarvoor in aanmerking gekomen, een beslissing van de vorige Vlaamse regering. Sommige geloofsgemeenschappen -ook orthodoxe en protestantse kerken dienden aanvragen tot erkenning in- wachten al tien jaar op een beslissing. 

59 moskeeën hebben een aanvraag lopen voor een nieuwe erkenning, 21 daarvan behoren ook tot de Diyanet-koepel. Het is onduidelijk wat de beslissing van Somers betekent voor de lopende aanvragen van andere Diyanet moskeeën.

Op dit moment zijn er in totaal 24 moskeeën erkend in Vlaanderen. Dat is slechts een klein deel van de ongeveer 160 waar moslims terecht kunnen. 

De Vlaamse regering wil via nieuwe erkenningen geloofsgemeenschappen zowel ondersteunen als controleren. Bij het niet erkennen loopt de overheid het risico dat ze geen zicht meer heeft op eventuele problemen of is de kans op buitenlandse inmenging groter. 

In "Terzake" zegt Somers dat het belangrijk is niet alle Diyanet-moskeeën over één kam te scheren. "De moederorganisatie trekt dan wel naar het Grondwettelijk Hof, maar het positieve in het verhaal is dat wij nu ook veel Turkse tegenstemmen hebben gehoord. Turkse moslims van datzelfde netwerk die mee willen werken en uitdrukkelijk zeggen deel uit te willen maken van de Vlaamse samenleving."

"En dat is belangrijk", zegt Somers. "We moet een inclusieve samenleving hebben. Ik vraag aan niemand om zijn afkomst te verloochenen. Je moet er zelfs trots op zijn. Maar je moet ook de Vlaamse identiteit omarmen en je aan de Vlaamse regelgeving houden."

"Ik ben niet naïef. Ik heb niet de ambitie iets te veranderen aan Erdogan of het Turkse regime. Het gaat hier over Vlamingen. Ik wil de Turkse moslims in Vlaanderen aan boord proberen te krijgen. En dat kan door in dialoog te treden."