In de kroningskerk Westminster Abbey wordt het morgen bekende koppen spotten. Voor het eerst zijn collega-royals welkom op een kroning. Koning Charles breekt met een eeuwenoude traditie, een staaltje van soft diplomacy na de brexit om de banden met het buitenland aan te halen. Wie komt er, wie niet? En welke uitnodigingen bezorgden het paleis hoofdpijn?
Dossier
2.200 gasten op de kroning van koning Charles III: wie komt en wie (liever) niet?
Op de kroning van koning Charles III en koningin Camilla zullen 2.200 gasten aanwezig zijn, onder hen vertegenwoordigers van 203 landen (met een 100-tal staatshoofden) en de beide families van het koninklijke paar. Daarnaast zijn leden van de Britse regering uitgenodigd, en leden van de parlementen van Schotland, Wales en Noord-Ierland. Zij verzamelen voor de ceremonie in Westminster Abbey samen met honderden (oud-)militairen, diplomaten, Nobelprijswinnaars, personeel van hulpdiensten, gemeenschapsvrijwilligers en vertegenwoordigers van de Anglicaanse Kerk en andere geloofsovertuigingen. In de Sint-Margaretakerk, naast Westminster Abbey, nemen 400 jongeren plaats die een link hebben met de goede doelen die Charles en Camilla steunen.
De Russische president Vladimir Poetin is met zijn troepen ruim een jaar geleden Oekraïne binnengevallen en is voor een groot deel van de westerse wereld persona non grata. Het is ondenkbaar dat hij een uitnodiging kreeg. Bovendien vaardigde het Internationaal Strafhof in Den Haag in maart een arrestatiebevel uit tegen Poetin.
De Wit-Russische president Aleksandr Loekasjenko zal ook niet te zien zijn. Het militaire doen en laten van Wit-Rusland wordt met argusogen bekeken wegens een bondgenoot van Rusland en zijn strategische ligging. Wit-Rusland is een buurland van Oekraïne.
Nee, Ayatollah Khamenei, de hoogste leider van Iran, zet geen voet op Britse bodem. Iran kent een streng religieus regime en sinds de dood van de 22-jarige Mahsa Amini, die opgepakt werd omdat ze haar hoofddoek niet correct droeg en kort na haar arrestatie stierf, is er een aanhoudende golf van protesten. Rusland zou ook gebruik maken van Iraanse drones in Oekraïne. En de betrekkingen tussen Iran en het Verenigd Koninkrijk zijn altijd al ontzettend complex gebleken.
Koning Filip en koningin Mathilde kregen een uitnodiging. Zij waren er ook bij op de begrafenis van koningin Elizabeth in september. Vrijdagavond zal Filip ook aanwezig zijn op een receptie op Buckingham Palace. Daar worden duizend gasten verwacht. Filip brengt dochter en troonopvolgster Elisabeth mee. Een ideale manier voor haar om te leren netwerken en ze moet niet van ver komen: de 21-jarige Elisabeth studeert in Oxford.
Voor Nederland gaan koning Willem-Alexander en koningin Máxima. Maar zij steken het Kanaal niet alleen over: het zijn prinses Beatrix en Amalia, de prinses van Oranje, die vrijdagavond naar de receptie op het paleis trekken. Amalia kan er bijpraten met prinses Elisabeth, met wie ze in een whatsappgroepje zit.
Voor Zweden reizen vader en dochter. Koning Carl Gustaf laat zijn vrouw koningin Silvia thuis en gaat op stap met kroonprinses Victoria. Opmerkelijk, en ook weer niet.
Monaco stuurt prins Albert en prinses Charlène. Zij waren bij de eerste hoge gasten die hun komst bevestigden. "Ik ben er zeker van dat het een ontroerende dienst wordt. (...) Ik weet niet hoeveel Britse kroningen ik in mijn leven zal mogen meemaken, maar we gaan het benutten", reageerde Albert in januari.
Kroonprins Akishino en zijn vrouw Kiko zijn afgevaardigd voor Japan. Ze blijven van donderdag tot zondag in het Verenigd Koninkrijk. Voor Akishino is het een weerzien: hij studeerde eind jaren 80 biologie aan Oxford en werd toen voor een kopje thee uitgenodigd door Charles op Kensington Palace.
Kroonprins Haakon en kroonprinses Mette-Marit hebben twee stoelen gereserveerd in Westminster. Zij vervangen de Noorse koning Harald en koningin Sonja. Waarom Harald en Sonja niet gaan, is niet bekendgemaakt. Het koninklijke paar, 80-plussers, was er wel bij op de uitvaart van Elizabeth II. Harald sukkelt al langer met zijn gezondheid en vooral met zijn mobiliteit.
Denemarken stuurt ook het kroonprinselijke koppel, Frederik en Mary. Waarom koningin Margrethe afwezig is, is vrij evident: Margrethe (83) onderging in februari een ingrijpende rugoperatie en haar herstel zal lang duren.
Ook Bhutan, een afgelegen koninkrijk in het midden van het Himalayagebergte, is van de partij met de charismatische koning Jigme en de stijlvolle koningin Jetsun. Hij wordt de drakenkoning genoemd, zij de Kate Middleton van de Himalaya.
De Thaise koning Rama en zijn vrouw Suthida tekenen present. Over de crisis waarin het Thaise koningshuis zich bevindt, is al maanden niets meer te horen. In december raakte bekend dat de waarschijnlijke opvolger - prinses Bha - buiten bewustzijn raakte door een hartaandoening. Dat was de officiële versie. Andere bronnen stellen dat Bha kunstmatig in leven wordt gehouden.
De Spaanse koning Felipe en koningin Letizia zakken af. Vraag is of oud-koning Juan Carlos en oud-koningin Sofía Westminster zullen binnenwandelen. Juan Carlos leeft verbannen in Abu Dhabi na aanhoudende schandalen. Het koppel was er samen op de begrafenis van Elizabeth II. Juan Carlos en Sofía blijven getrouwd, maar leven al jaren gescheiden.
Het kleine Groothertogdom Luxemburg wordt niet over het hoofd gezien: groothertog Henri en groothertogin Maria Teresa hebben bevestigd.
Voor de Europese Unie gaan Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en de Belg Charles Michel, voorzitter van de Europese Raad. Eind februari ontving koning Charles nog von der Leyen en dat zette kwaad bloed bij sommigen, want vlak voor de ontmoeting werd een akkoord over de brexitregels voor Noord-Ierland aangekondigd. Door handen te schudden met von der Leyen leek Charles niet politiek neutraal te zijn.
President Emmanuel Macron en echtgenote Brigitte vertegenwoordigen Frankrijk. Het eerste overzeese staatsbezoek van Charles zou naar Frankrijk geweest zijn, ware het niet dat dat bezoek uitgesteld werd door de aanhoudende betogingen (en rellen) bij de omstreden pensioenhervorming. Aan Franse zijde krijgen de Macrons in de kerk mogelijk het gezelschap van barones Sylvia de Waldner de Freudstein. Een hechte vriendin van Charles die aanwezig was op zijn huwelijk met Camilla.
In Australië laait, sinds de dood van Elizabeth II, de discussie opnieuw op over al dan niet een republiek. Charles is er staatshoofd, een gevolg van het Britse koloniaal verleden. Maar tot nu blijft Charles er (symbolisch) de koning. Premier Anthony Albanese komt met gouverneur-generaal David Hurley naar de kroning.
Voor de VS komt first lady Jill Biden langs, haar man president Joe Biden excuseerde zich al telefonisch voor zijn afwezigheid. Ook Meghan Markle vliegt niet over van Californië. De schoondochter van koning Charles blijft thuis waar de verjaardag van zoontje Archie (4) gevierd wordt. Volgens de Britse pers het ideale excuus om de spanningen met de koninklijke familie niet te etaleren voor het oog van de camera in Londen. Echtgenoot prins Harry woont de kroning van zijn vader wél bij.
In eigen land wonen de Britse premier Rishi Sunak en vrouw Akshata Murthy de ceremonie bij. Ook Sunaks voorganger Liz Truss is verzekerd van een zitje in Westminster, net als de Britse actrice Joanne Lumley ("Absolutely fabulous") en de 13-jarige Max Woosey (The Boy in the Tent) die 3 jaar in een tent sliep om geld in te zamelen voor een ziekenhuis. Volgens de geruchten zat bij Andrew Parker Bowles een uitnodiging in de brievenbus/mailbox. Andrew is de ex-man van koningin Camilla. Ook mode-ontwerpster Stella McCartney en gewezen stervoetballer David en Victoria Beckham (Spice Girls) zouden opduiken. Sarah Ferguson, de ex met wie prins Andrew nog een huis deelt, maakte duidelijk dat ze geen uitnodiging kreeg en dat ook volkomen begreep.
Polen houdt de eer hoog met president Andrzej Duda, een bondgenoot van Oekraïne dat in oorlog verkeert. Duda zag Charles nog midden februari op Buckingham Palace waar ze het onder meer over humanitaire hulp hadden. Polen vangt veel Oekraïense vluchtelingen op.
President Frank-Walter Steinmeier vertegenwoordigt Duitsland. Eind maart brachten Charles en Camilla nog een driedaags staatsbezoek aan Duitsland. In een toespraak bij zijn ambtswoning noemde Steinmeier het bezoek een "belangrijk teken" in de relatie tussen de landen. "We beginnen vandaag een nieuw hoofdstuk", zei hij. Het laatste bezoek van koningin Elizabeth II dateerde van 2015. De onderhandelingen over de brexit waren toen volop aan de gang.
De Pakistaanse premier Shehbaz Sharif is sinds donderdag in Londen voor de plechtigheid. "Onze relaties zijn geworteld in een gedeelde geschiedenis en onze banden zijn in de loop der jaren sterker geworden. De Britse monarch en zijn familie zijn goede vrienden van Pakistan geweest", tweet hij.
Over Noord-Korea heerst er onduidelijkheid in de Britse pers. Volgens de Daily Mail kreeg leider Kim Jong-un "vrijwel zeker" geen uitnodiging. Andere bronnen schrijven dan weer dat er enkel iemand op "ambassadeursniveau" zou uitgenodigd zijn.
Wie woont voor Saudi-Arabië de kroning bij? Kroonprins Mohammed bin Salman past. Hij wordt in het Westen graag vermeden sinds een rapport van de Amerikaanse inlichtingendiensten hem aanwees als opdrachtgever voor de moord op journalist Jamal Khashoggi. Amerikaans president Joe Biden noemde hem eerder een "paria", maar verleende Bin Salman wel immuniteit. Wellicht vervangt de Saudische prins Turki bin Mohammed de kroonprins.
Wat met de Chinese delegatie? De kans leek zeer klein dat president Xi Jinping zou komen. Pas donderdag liet het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken weten dat vice-president Han Zheng wordt gestuurd als "speciale vertegenwoordiger".
Volg de kroning live met VRT NWS De kroning van de Britse koning Charles is zaterdag live te volgen bij VRT NWS. De hele dag, van 9.30 uur tot 16 uur is er een "Extra journaal" op VRT 1 en VRT MAX.
Goedele Wachters en royaltywatcher Flip Feyten volgen de kroning in de studio en Ivan Ollevier doet live verslag vanuit Londen.
