In Israël hervat het parlement vandaag zijn werkzaamheden. Tegenstanders van de omstreden justitiehervorming die de regering wil doorvoeren, vrezen dat die nu opnieuw op tafel zal komen te liggen. Gesprekken tussen regering en oppositie hebben de voorbije weken niets opgeleverd. Maar het protest tegen die hervorming is nog niet uitgedoofd. Gisteravond kwamen zo'n 160.000 mensen de straat op in Tel Aviv. "We zijn nog maar net begonnen."
Israëlische parlement terug uit vakantie: zet premier Netanyahu door met omstreden justitiehervorming?
Freek Willems
Gepubliceerd:
Een dikke maand geleden kondigde de Israëlische premier Benjamin Netanyahu tijdens een televisietoespraak aan dat hij de ingrijpende hervormingsplannen voor justitie zou uitstellen. Na weken van straatprotest wilde Netanyahu de rust in zijn land laten terugkeren.
Maar de hervorming definitief opbergen, deed Netanyahu niet. Hij was en is ervan overtuigd dat ze doorgevoerd moet worden, maar wilde naar eigen zeggen dat er een brede consensus over werd bereikt. De behandeling ervan in het parlement werd daarom uitgesteld tot na de vakantie.
Concreet wil de rechts-religieuze regering van Netanyahu met de hervorming de bevoegdheden van het Hooggerechtshof inperken en de controle van het parlement over dat Hof vergroten. Zo zou het parlement met een eenvoudige meerderheid uitspraken van het Hooggerechtshof kunnen herroepen en meer inspraak krijgen bij de benoeming van rechters. De bevoegdheid van het Hof zelf om wetten te evalueren, zou dan weer worden ingeperkt.
Tegenstanders van de hervorming zeggen dat ze de democratische waarden van de staat Israël en het evenwicht van de machten (regering, parlement en justitie) in gevaar brengt. Ze vinden ook dat de premier zelf zich in een belangenconflict bevindt, aangezien de justitiehervorming in zijn voordeel kan spelen. Netanyahu kijkt nog altijd tegen een gerechtelijke procedure wegens mogelijke corruptie aan.
Al 17 weken wordt daarom in verschillende delen van het land geprotesteerd tegen de hervorming en de regering in het algemeen. Gisteravond kwamen in Tel Aviv, het economische centrum van het land, opnieuw zo'n 160.000 mensen op straat. Ook in andere steden vonden kleinere demonstraties plaats.
Nu het Israëlische parlement zijn werkzaamheden hervat, vrezen de betogers dat de hervorming weer op tafel zal belanden. Want ondanks de nood aan consensus die Netanyahu zelf had benadrukt, hebben gesprekken tussen de regering en de oppositie onder bemiddeling van de Israëlische president de voorbije weken niets opgeleverd. Volgens Israëlische media zou de regering eerst de begroting voor dit en volgend jaar willen goedkeuren om daarna opnieuw met de justitiehervorming aan de slag te gaan.
Bepaalde ministers in de regering lieten afgelopen week verstaan dat ze absoluut willen doorgaan met de hervorming. "We zullen herstellen wat hersteld moet worden", verzekerde minister van Financiën Bezalel Smotrich tijdens een demonstratie van voorstanders van de hervorming, afgelopen donderdag in Jeruzalem, waar zo'n 100.000 mensen samenkwamen.
"Er wordt ons verteld dat als de hervorming wet wordt, er een dictatuur zal zijn. Er is geen grotere leugen dan dat", zei minister van Justitie Yariv Levin. De regering heeft volgens hem van de 2 miljoen kiezers die voor de regerende partijen hebben gestemd, een mandaat gekregen om veranderingen door te voeren.
De pro-betoging van donderdag toont aan dat het land erg verdeeld is over de hervorming. Want hoewel de tegenstanders ervan gesteund worden door delen van het leger en het zakenleven, keurt een grote groep mensen de hervorming net goed.
Maar de leiders van het protest tegen de hervorming laten zich niet ontmoedigen. Zij willen maar één ding, dat de hervorming voorgoed van de baan is. Een spandoek van een betoger vatte gisteravond hun strijdlust samen: "We zijn nog maar net begonnen."
