Kris Berwouts is overleden. Dat meldt het tijdschrift MO (Mondiaal Magazine). Berwouts heeft een kwarteeuw lang analyses geschreven en inzichten gedeeld over Congo, Rwanda en Burundi. Bij journalisten, diplomaten en zijn vele Afrikaanse vrienden wordt met veel verdriet gereageerd.
Afscheid van Congokenner "mushamuka" Kris Berwouts (1963-2023)
Katrien Vanderschoot
Gepubliceerd:
Kris Berwouts is niet meer. Hij was net 60 geworden en werkte 28 jaar lang voor verschillende Belgische en internationale NGO's, en de voorbije jaren ook als onafhankelijke auteur voor onder meer het tijdschrift MO . Berwouts studeerde Afrikanistiek aan de Universiteit Gent en was sinds 2012 ook onafhankelijke expert voor onder meer de Britse en Franse overheid, voor de VN en Amnesty International.
Berwouts kende het gebied van de Grote Meren als geen ander. Hij publiceerde rapporten over de politieke, militaire en sociale situatie in Congo, Rwanda en Burundi. Journalisten en diplomaten konden bij hem terecht om de vaak onontwarbare knopen te ontwarren van de plaatselijke politiek.
Congo's gewelddadige vrede
In zijn boek "Congo's gewelddadige vrede" maakte hij een staalkaart van een kwarteeuw instabiliteit in dat land. Auteur David Van Reybrouck was enthousiast: "Er zijn maar weinig mensen met een beter zicht op Congo, op zijn hoofdrolspelers, zijn thema's die er toe doen en zijn historische achtergrond dan Kris Berwouts".
In zijn laatste oeuvre, "Mijn leven als mushamuka", schreef Berwouts een persoonlijk relaas over zijn eigen avonturen in de regio, over zijn ontmoetingen met politici, mensenrechtenactivisten en jongeren. Kris kende iedereen en iedereen kende Kris. Hij was uitgegroeid tot een mushamuka, een oude wijze man. Steeds gekleed in een Afrikaans hemd, nu eens grappend, dan weer serieus. Objectief en tegelijk vol empathie voor de gewone Congolezen, Rwandezen en Burundezen.
Brugfiguur
Kris Berwouts had oog voor de democratiseringsbewegingen, tegen het establishment, tegen corruptie. Hij zag als een van de eersten hoe jongeren in Congo probeerden in te gaan tegen hun kleptocratische regime. Hij treurde mee om de vermoorde Floribert Chebeya. Hij ging LUCHA-activiste Rebecca Kabuo opzoeken in de cel na een zoveelste vreedzame demonstratie.
Dankzij Kris en zijn vele contacten konden ook wij, Belgische journalisten, toegang krijgen tot interessante interviewcontacten. Kris Berwouts vond het belangrijk om niet vanuit ons betuttelende perspectief naar Afrika te kijken. Hij vroeg zich af: "hoe kan ik met Afrikanen werken als gelijken, me moeiteloos inschuiven in een Afrikaanse structuur zonder mezelf en mijn witte wereld aan de top daarvan te zien?"
Aan de reacties te lezen die op sociale media binnenkomen, vooral uit Afrikaanse hoek, is Kris Berwouts meer dan geslaagd in die levensmissie als bruggenbouwer tussen Noord en Zuid.
