Na meer dan een jaar oorlog dan toch een eerste telefoontje tussen Oekraïense en Chinese president: "Lang en betekenisvol gesprek"

Op de 427e dag van de oorlog in Oekraïne is het er dan toch van gekomen: de Oekraïense president Zelenski heeft een eerste telefoongesprek gehad met zijn Chinese collega Xi Jinping. Dat heeft Zelenski zelf aangekondigd op Twitter. Ook de Chinese staatszender CCTV meldt het gesprek.

Volgens China nam Zelenski het initiatief. Volgens Zelenski was het een "lang en betekenisvol" gesprek. Hij is van mening dat het, net als de aanstelling van een nieuwe Oekraïense ambassadeur in China, een "krachtige impuls" zal geven aan de verdere ontwikkeling van de relaties tussen de twee landen.

Later op de dag liet Zelenski weten dat het gesprek een uur geduurd heeft. Volgens Zelenski had hij het met Xi over "mogelijke samenwerking om een eerlijke en duurzame vrede voor Oekraïne te bereiken". Zelenski herhaalde het Oekraïense standpunt dat er geen vrede kan zijn ten koste van "territoriale toegevingen". "De territoriale integriteit van Oekraïne moet hersteld worden binnen de grenzen van 1991." Dat houdt in dat ook het door Rusland geannexeerde Krimschiereiland in zijn ogen opnieuw Oekraïens grondgebied moet worden.    

Volgens Chinese media zou Xi Jinping tegen Zelenski gezegd hebben dat onderhandelingen de enige weg zijn om uit dit conflict te raken en dat China "altijd aan de kant van de vrede" heeft gestaan. Volgens het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken toont het gesprek tussen Xi en Zelenski China's "objectieve en onpartijdige positie" in internationale zaken aan, net als China's "zin voor verantwoordelijkheid" als een van de belangrijkste landen ter wereld.

China probeert zich al even te profileren als bemiddelaar bij eventuele vredesgesprekken tussen Rusland en Oekraïne. Zo kwam het al met een 12-puntenplan dat de basis voor eventuele gesprekken zou kunnen vormen. Maar het Westen vindt de houding van China ongeloofwaardig, omdat het te veel het standpunt van Rusland zou volgen.

Er gingen geruchten dat Xi Zelenski mogelijk zou opbellen kort na zijn staatsbezoek aan Moskou, een dikke maand geleden, maar het bleef oorverdovend stil. Dat Xi al verschillende keren met de Russische president Vladimir Poetin heeft gepraat, maar het al die tijd niet nodig vond om een gesprek met Zelenski te hebben, ondermijnde volgens Oekraïne en het Westen China's mogelijke rol als bemiddelaar.

Dat euvel is nu dus weggewerkt met een eerste telefoongesprek. Volgens het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken zal China in de nabije toekomst ook een delegatie naar Oekraïne en andere landen sturen om mee te helpen om een politieke oplossing te vinden voor de oorlog.

Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken verwelkomde het gesprek tussen Xi en Zelenski. "We merken dat Peking klaar is om onderhandelingen te begeleiden." Toch volgde ook een sneer naar Oekraïne, dat volgens het ministerie "de vredesinitiatieven ondermijnt". Ook Frankrijk reageerde al positief en zegt "elke dialoog aan te moedigen".