Filtersigaretten zijn even ongezond als sigaretten zonder filter. Dat blijkt uit een nieuwe analyse van de Hoge Gezondheidsraad. Integendeel zelfs: ze zorgen voor een vals veiligheidsgevoel en veroorzaken zelfs méér kankerverwekkende stoffen in de sigarettenrook. Daarom vraagt de Hoge Gezondheidsraad een verbod op filtersigaretten.
Sigarettenfilters maken roken niet minder ongezond, Hoge Gezondheidsraad vraagt verbod
Vincent Merckx
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Zelfs als u niet rookt, kent u ze zonder twijfel: de filters in sigaretten. Die zijn gemaakt van kunststof en vergaan daardoor zeer moeilijk in het milieu. Vandaar de zeeën van peuken die je soms aantreft op de stoepen van stations en cafés, in waterlopen en zelfs op het strand. Volgens cijfers van de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij OVAM bestaat 41 procent van het Vlaamse zwerfvuil uit sigarettenpeuken.
Die sigarettenfilters geven de gebruiker het gevoel dat ze gezonder bezig zijn dan als ze een filterloze sigaret zouden roken. Maar daar is niets van aan. Dat blijkt ook nu weer uit een analyse van de Hoge Gezondheidsraad op vraag van minister van Leefmilieu Zakia Khattabi (Ecolo).
"Uit de analyse blijkt dat filters in sigaretten de kwalijke gezondheidsgevolgen van roken in feite niet verminderen", klinkt het. "Vanuit volksgezondheidsperspectief bieden ze geen enkel voordeel, terwijl ze wel vervuilend zijn voor het milieu."
De Hoge Gezondheidsraad zegt dat sigarettenfilters een vals gevoel van veiligheid geven, doordat de roker denkt dat zo'n filter schadelijke stoffen uit de rook zuivert.
Want ja, zo'n sigarettenfilter houdt wat roetdeeltjes en nicotine tegen, maar heeft ook schadelijke bijwerkingen. Zo zorgt een filter net voor méér kankerverwekkende stoffen, doordat de tabak trager en onvollediger verbrandt. Bovendien inhaleren rokers vaak dieper of vaker om te compenseren voor de filter. "In plaats van te beschermen tegen longkanker, hebben de filters doorheen de jaren vooral een verschuiving van het longkankertype in de hand gewerkt", besluit de Hoge Gezondheidsraad.
Gevraagd: een Europees verbod op sigarettenfilters
Filters zijn dus een valse oplossing voor het gezondheidsprobleem dat roken veroorzaakt. Jaarlijks sterven er meer dan 14.000 Belgen aan de gevolgen van roken. Eén op de vijf Belgen rookt. En dan is er nog het milieuprobleem.
Daarom vraagt de Hoge Gezondheidsraad een verbod op sigarettenfilters. Beschouw filters als moeilijk afbreekbare kunststofproducten voor eenmalig gebruik, stelt de Raad voor, single-use plastics dus, net zoals plastieken wegwerpzakjes. Het zou roken niet ongezonder maken, het milieuprobleem oplossen en het totaal aantal gerookte sigaretten verminderen.
Maar zo'n verbod heeft nog wel wat voeten in de aarde. Zeker als het enkel op Belgisch niveau doorgevoerd zou worden, bestaat er weinig kans op slagen. De tabaksindustrie is erg sterk in het beschermen van haar belangen. Dat beseft de Hoge Gezondheidsraad ook. Daarom stelt hij voor om zo'n filterverbod meteen op Europees niveau door te voeren.
"Onrealistisch, onefficiënt en contraproductief"
Tabaksproducent Philip Morris noemt het voorstel "onrealistisch, inefficiënt en contraproductief". Philip Morris wijst erop dat de regelgeving over sigaretten op Europees niveau wordt vastgelegd. Het bedrijf vreest ook dat een verbod "criminele organisaties in staat zal stellen om filtersigaretten te leveren aan Belgische rokers". Volgens Philip Morris zou de Belgische overheid zich beter "richten op beleidsmaatregelen die het roken daadwerkelijk kunnen verminderen door wetenschappelijk onderbouwde, betere alternatieven beschikbaar te stellen".
De sectorfederatie Cimabel, die alle tabaksproducenten en -importeurs van België en Luxemburg verenigt, betwist dan weer dat sigarettenfilters geen gezondheidsvoordelen zouden hebben. "Studies hebben aangetoond dat het ontbreken van een filter leidt tot een toename van door de consument ingeademde gifstoffen", klinkt het. "De filter zorgt ervoor dat sigaretten voldoen aan de voorgeschreven hoeveelheden van teer, nicotine en koolstofmonoxide." Verder noemt Cimabel het de verantwoordelijkheid van de roker om ervoor te zorgen dat de peuk niet in het milieu belandt.
