De vijf boeken van de week: sappige verhalen over koning Charles en zijn naamgenoten, "En route" door Frankrijk en een ontluisterend onderzoek naar "duurzame" kleding

't Is intussen genoegzaam bekend: op zaterdag 6 mei wordt koning Charles III gekroond: aanleiding voor Harry De Paepe, historicus en kenner van het Britse koningshuis, om een nieuw royaltyboek te schrijven: "God Save King Charles!" (uitgeverij Ertsberg).

Volgens De Paepe heeft Charles zijn naam niet mee. De eerste Charles is onthoofd in 1649 en de tweede, zijn zoon, moest als nieuwe koning al onmiddellijk op de vlucht slaan na de onthoofding van zijn vader. Hij leefde als vluchteling, onder andere in de Nederlanden, en keerde triomfantelijk terug als Charles II. Tijdens zijn koningschap vond de grote brand van Londen plaats en ook zijn gedrag bleef niet onbesproken: "Hij had meer maîtresses dan ik vingers heb en heel veel buitenechtelijke kinderen", vertelt De Paepe op Radio 1. 

Charles III, 73 jaar, heeft een ander temperament dan zijn moeder, wijlen koningin Elizabeth. "Hij heeft veel moeite om zichzelf te beheersen" vertelt De Paepe en hij verwijst naar het  "every stinking time-incident" met de lekkende pen. Als kroonprins hield hij zich ook niet in om zijn mening te verkondigen, wat hij als koning niet meer zal kunnen. 

Al in de jaren 70 gaf Charles een opmerkelijke speech waarin hij zijn bezorgdheid uitte over plasticvervuiling. Die groene ideeën passen in zijn hang naar traditionalisme en conservatisme. Hij wil bijvoorbeeld ook de klassieke architectuur in het Verenigd Koninkrijk bewaren. Charles is ervan doordrongen dat we allemaal doorgeefluik zijn van moeder aarde en de tradities die de mensen hebben opgebouwd.

Charles is gelovig en hecht veel belang aan godsdiensten in het algemeen. Hij wordt ook het hoofd van de Anglicaanse kerk. Hoe zal hij die andere religies incorporeren in die oude eed waarin hij belooft de protestante godsdienst te beschermen en te bewaren?", vraagt De Paepe zich af. 

Nicci French is het pseudoniem van Nicci Gerrard en Sean French. Ze vormen een koppel en samen schrijven ze al 25 jaar lang ijzersterke psychologische thrillers die wereldwijd de bestsellerlijsten in het genre aanvoeren. "Heeft iemand Charlotte Salter gezien?" (uitgeverij Ambo/Anthos) is de titel van hun nieuwe misdaadroman. 

De onthulling van een familiegeheim is de rode draad in deze nieuwe psychologische thriller. Charlotte Salter komt niet opdagen op het verjaardagsfeest van haar man. Hij blijft er onverstoorbaar bij, maar dochter Etty maakt zich grote zorgen en vreest voor het ergste. De politie wordt ingeschakeld, maar er zijn geen aanknopingspunten. Op hetzelfde moment gebeurt er een moord in het dorp. Is er een verband met de verdwijning van Charlotte? 

"Het verhaal start bij de zestienjarige Etty en twintig jaar later kom je haar weer tegen als volwassen vrouw en begrijp je waarom ze zo beschadigd is", vertelt Anja Daems in de boekenpodcast "Leesba(a)r". Volgens Anja is "Heeft iemand Charlotte Salter gezien?" perfecte vakantieliteratuur: het is niet alleen heel spannend, maar de personages zijn ook psychologisch goed uitgewerkt. Het ideale opstapboek dat zin geeft om opnieuw meer te gaan lezen.  

Hoe duurzaam is onze kleding? Tien jaar na de ramp in de textielfabriek Rana Plaza in Bangladesh maakt journaliste Sarah Vandoorne een stand van zaken op. Voor "Kleerkastvasten. De textielketen ontrafeld" (Uitgeverij Vrijdag) deed ze acht jaar onderzoek naar de herkomst van onze kleding en trok ze naar Ghana en India.

In 2019 deed Vandoorne aan "kleerkastvasten":  zes weken lang kleedde ze zich met slechts zes kledingstukken, ondergoed niet meegerekend. Zes weken is wat fastfashionketens nodig hebben om een kledingstuk van de ontwerptafel tot in de winkel te krijgen. 

"De textielindustrie wil het beter doen", licht Vandoorne toe in haar boek en op Radio 1, maar er zijn kanttekeningen: "Veel bedrijven nemen goede maatregelen; maar dan hebben ze enkel aandacht voor het ecologische en niet voor het sociale. "Gerecycleerd" is ook niet zaligmakend: "Van de kleren uit gerecycleerd polyester blijkt 99 procent gemaakt van gesmolten petflessen, die dus niet meer hergebruikt kunnen worden. Bovendien komen er meer microplastics vrij tijdens het wassen. En dan is er nog de synthetische verf met veel chemicaliën en zware metalen".

Als consument kan je bewuste keuzes maken, maar het verschil tussen duurzaamheid en greenwashing - bedrijven die zich groener voordoen dan ze in werkelijkheid zijn -  is moeilijk te zien. Zo is kleding met een "made in Italy"- label niet per se in Italië gemaakt. Een achterpoortje in de Europese wetgeving laat toe dat het land waar het kledingstuk wordt afgewerkt op het label mag komen, ook al vond de rest van het productieproces in een ander land plaats. 

Wat kan de overheid doen? Sarah Vandoorne: “Vooral op Europees niveau worden er veel voorstellen gedaan. Deze week is er in het Europees parlement een rapport over due diligence, of zorgplichtwetgeving, goedgekeurd. Dat houdt in dat bedrijven zelf aansprakelijk worden gesteld voor misstanden verderop in de keten, zowel sociaal als ecologisch. Er komen afspraken over de kwaliteit van het ontwerp - ecodesign, over het percentage gerecycleerd materiaal, of de recycleerbaarheid van de kleding."

Steven Decraene gaat sinds 2015 als VRT-correspondent en route in Frankrijk en heeft nu onder dezelfde naam een boek over het land uitgebracht: "En route. Van grandeur tot gilets jaunes, van Elysée tot banlieue" (Borgerhoff & Lamberigts). Een paar dagen voor de verwachtte verhitte 1 mei-betoging maakt hij de staat op van het land naar zijn hart. 

De verhoging van de pensioenleeftijd door president Emmanuel Macron leidt al maanden tot massale protesten. “Macron is een centrumfiguur, maar door zijn politiek zijn alle alternatieven voor hem opgeschoven naar de extremen. De ogen zijn gericht op Jean-Luc Mélenchon of Marine Le Pen. Traditioneel links en nu ook traditioneel rechts worden buiten beschouwing gelaten.” Decraene schrijft in zijn boek dat zelfs de vraag leeft of voetbalheld Kylian Mbappé de volgende president zou kunnen worden. “Frankrijk lijkt soms wat op Amerika: niets is mogelijk tot het gebeurt,” vertelt Decraene in "De afspraak". 

 In “En route”, staat Decraene ook stil bij de Franse waarden, de revolutionaire kant van de Fransen en zijn eigen ervaringen hiermee als reporter. Hoe kijken de Fransen naar de Belgen? “Ze noemen ons les petits Belges of les amis. Als wij dan sterren zoals Angèle of Stromae hebben, dan doen ze alsof dat Fransen zijn.”

Decraene heeft het in zijn boek over de plekken waar hij graag komt. Eén daarvan is “Les petits papiers”, een restaurant-bistro in Parijs waar onder meer Émilien Bouglione vaste klant is. Hij is de godfather van het circusleven in Parijs en tevens de eigenaar van de "Cirque d’hiver". De tuin en de keuken van de zaak grenzen aan de achterkant van de Bataclan en diende als schuiloord op 13 november 2015, de dag van de aanslagen in Parijs. Tot op vandaag is er grote solidariteit in die buurt. 

"Koude soep. Een wandeling" (uitgeverij G.A. Van Oorschot B.V.) is een flinterdun - 64 pagina's -  reflectieverslag van de wandeling die Annelies Verbeke maakte langs onze kust. 

"Koude soep" maakt deel uit van de Terloops-reeks van uitgeverij Van Oorschot. Hierin neemt telkens een andere schrijver de lezer mee op zijn of haar favoriete wandeling in 10.000 woorden. Annelies Verbeke wandelt twee zaterdagen lang van De Panne tot Knokke. "Iets wat ze al lang eens wilde doen", vertelt ze in de "Boekathon". "Altijd rechtdoor, met de zee aan haar linkerkant". 

De wandeling roept herinneringen op: als kind is ze veel aan de kust geweest. Onderweg mijmert ze over de rol van de zee in haar werk, het verzonken Doggerland en Testerep, de dreiging van de stijgende zeespiegel, de Belgische kunstenaars die aan de kust woonden, de lelijke architectuur en de onderwaterwereld. 

Verbeke las zelf al verschillende boeken uit de Terloops-reeks en vindt ze heel bijzonder omdat bijna elke schrijver de wandeling alleen maakt. "Het gaat vaak over de behoefte van auteurs om te ontstressen, het hoofd spreekwoordelijk leeg te maken en weer te laten vullen met iets nieuws".