Advocaat helpt slachtoffers van phishing: “Banken verschuilen zich te snel achter grove nalatigheid”

Het aantal meldingen van online oplichting stijgt jaar na jaar. Maar één ding lijkt niet te veranderen: de kans dat slachtoffers hun schade vergoed zien door de bank. Dat merkt ook advocaat Wesley Jeunen uit Beringen. “Ik krijg enorm veel vragen van slachtoffers die zich in de steek gelaten voelen door hun bank.”

Wie in de val van online oplichters loopt, krijgt van de bank vaak het verwijt "grof nalatig" te zijn geweest. Volgens Jeunen misbruiken banken het begrip. "De wet is nochtans heel duidelijk in haar omschrijving van grove nalatigheid. Het gaat dan bijvoorbeeld om situaties waarbij klanten hun kaart samen met hun pincode bewaren. Of slachtoffers van fraude die niet meteen zelf de bank contacteren om de schade te beperken."

Ook Koen Geboors uit Hasselt heeft het gevoel dat banken nogal snel de verantwoordelijkheid afschuiven op de slachtoffers van phishing. Zijn vader verloor eind vorig jaar bijna 2000 euro nadat hij op een valse website terecht kwam. "Mijn vader zocht de website van zijn bank via de zoekmachine en kwam terecht op een website die een exacte kopie was van de echte banksite. Zonder het te beseffen gaf hij zijn bankgegevens door aan oplichters."

De phishers konden uiteindelijk bijna 2000 euro stelen van de rekening van de man. Koen diende samen met zijn vader een klacht in bij de bank en de politie. "Maar de bank legt de schuld volledig bij mijn vader. De politie heeft de zaak geseponeerd, want het gaat maar over 2000 euro." 

Uiteindelijk dient hij ook een klacht in bij Ombudsfin, de ombudsdienst voor de financiële sector. Die geeft Geboors gelijk en adviseert de bank om het gestolen geld terug te betalen. "Maar het advies van Ombudsfin is niet bindend en dus is de bank niet verplicht om te betalen. We hebben dus nog geen cent gezien", aldus Geboors.

Volgens Meester Jeunen is het een heel herkenbaar verhaal. Maar toch ziet hij nog mogelijkheden. "Je kan als slachtoffer wel degelijk een terugbetaling eisen van de bank door je te beroepen op het principe van de niet-toegestane betaling." Simpel gezegd: je hebt als eigenaar van de rekening geen toestemming gegeven aan de oplichters om de betaling vanop jouw rekening te doen.

 "Je bent daar als slachtoffer voor beschermd en je mag geen verlies lijden door een niet-toegestane betaling. De bankinstelling moet in zo'n geval de schade vergoeden. Zeker wanneer ook Ombudsfin zich uitspreekt in jouw voordeel. Dat is een performante ombudsdienst die onderbouwd advies geeft dat meestal gevolgd wordt in de rechtbank." 

Een belangrijke kanttekening hierbij is wel dat je als consument niet zelf de betaling uitgevoerd mag hebben. De oplichters moeten toegang hebben gekregen tot jouw rekening en zij moeten de overschrijvingen hebben gedaan. Meer info over de niet-toegestane betaling vind je op de website van de FOD Economie .

Intussen kreeg meester Jeunen al in 9 zaken een vonnis in het voordeel van het slachtoffer van phishing. "De banken zijn in alle gevallen in beroep gegaan, maar ik heb er vertrouwen in dat ook de rechtbank in beroep het vonnis zal volgen."

Dan is er natuurlijk nog de vraag of het wel de moeite is om juridische stappen te ondernemen als de geleden schade maar enkele duizenden euro's is. "Als de rechtbank een vonnis uitspreekt in het voordeel van het slachtoffer, zal deze enkel een franchise moeten betalen van 50 euro omdat hij eventueel vermoedens had kunnen hebben dat er iets niet correct was aan de transactie."

De kosten van een advocaat zou je eventueel kunnen verhalen bij de tegenpartij via de rechtsplegingsvergoeding. Maak hier vooraf goede afspraken over.