Buitenlanders ontvluchten Soedan massaal, maar wat met Soedanezen die achterblijven?

De Verenigde Staten en verschillende Europese landen halen massaal hun landgenoten weg van Soedanees grondgebied. Vooral diplomaten en hulpverleners worden teruggehaald. Ook zeventien Belgen hebben het land intussen veilig kunnen verlaten. 46 miljoen Soedanezen blijven achter, onder wie 6 miljoen in Khartoem, de stad waar het hardst wordt gevochten. Zij proberen om zichzelf in veiligheid te brengen, of kiezen het hazenpad. 

Wie kan vluchten, doet dat vooral richting het noorden, in de hoop Egypte te kunnen bereiken. Vanuit Khartoem is dat een reis van zo’n duizend kilometer over de weg. Maar het is moeilijk om een plekje op de bus te bemachtigen, en wie daar toch in slaagt, moet al snel zo’n 500 dollar neertellen. Een bedrag dat voor de meeste Soedanezen onbetaalbaar is.

Sommigen proberen om via Port Soedan, in het oosten van het land, te vluchten naar Saudi-Arabië. Ze hopen om van daaruit de Rode Zee te kunnen oversteken. Enkele Saudi's zijn op die manier het land kunnen ontvluchten, maar Soedanezen die dat ook proberen, zullen wellicht op gesloten grenzen botsen. Veel hulpverleners zijn intussen ook naar Port Soedan gevlucht. Niet om de overtocht te wagen, maar omdat het op dit moment nog een relatief rustig, veiliger gebied is.

In Darfoer, in het westen van Soedan, zijn de gevechten intussen ook in alle hevigheid losgebarsten. Veel inwoners van Darfoer proberen nu om de grens met Tsjaad over te steken, maar volgens Vercruysse komen ze ook daar terecht in een moeilijke situatie. "Bij eerdere conflicten zijn al honderdduizenden Soedanezen op die manier Tsjaad binnengetrokken, en daar zijn er de afgelopen dagen nog eens tien- tot twintigduizend bijgekomen. Hulporganisaties hadden het al moeilijk om iedereen op te vangen, en dat probleem is nu alleen nog maar groter geworden."

In Zuid-Soedan zijn intussen ook de eerste vluchtelingen aangekomen, en ook naar Ethiopië en zelfs Libië zijn mensen op weg.

Wie kan, die vlucht. Maar wie niet genoeg geld heeft moet de veiligheid proberen op te zoeken in Soedan zelf, en houdt zich vaak zo goed mogelijk schuil in gebouwen. "Op beelden lijkt Khartoem een dode stad, maar in werkelijkheid leven er nog steeds miljoenen mensen", vertelt Vercruysse. 

Miljoenen mensen, onder wie enkele honderdduizenden in vluchtelingenkampen. "Eén op de drie heeft humanitaire hulp nodig. Nog eens één op de drie eet elke dag te weinig, en heeft dringend voedselhulp nodig. Soedan kreeg al voor het conflict af te rekenen met een humanitaire crisis, en die dreigt nu nog verder uit te breiden."

En dan is er nog de hitte. De Soedanese zomer is begonnen, en de dagtemperatuur bedraagt er nu ongeveer 45 graden Celsius. Wie een airco heeft, heeft geluk. Ook al is er niet altijd elektriciteit. En dat is vooral een probleem voor de watervoorziening, volgens Vercruysse. "In Khartoem is de elektriciteit intussen helemaal uitgevallen, maar die is nodig om drinkbaar water op te pompen. Er is dus een groot tekort. Je moet flesjes zoeken, maar de meeste winkels zijn leeggeplunderd of gesloten. Het weinige water dat er is, kost heel veel geld."

Ook het internet valt vaak uit. Dat maakt het leven in de stad nog moeilijker, én onveiliger. "Zonder het internet is het moeilijk om te weten welke wijken veilig zijn, en welke niet. Veel hulpverleners zijn intussen naar veiligere gebieden getrokken, dus het is een heel moeilijke situatie in Khartoem momenteel."