In 2022 trokken 1.087 mensen er aan de bel bij de Ombudsdienst Pensioenen met vragen, klachten of problemen. Maar kunnen we die problemen ook zelf vermijden? Ombudsman Tony Van der Steen lijst deze 5 tips voor je op.
Ombudsdienst Pensioenen kreeg vorig jaar ruim 1.000 klachten binnen: 5 tips om problemen met je pensioen te vermijden
Stefan Grommen
Gepubliceerd:
Precies 1.087 dossiers - brieven, e-mails, telefoontjes - belandden er in het voorbije jaar op het bureau van de ombudsman voor de Pensioenen, Tony Van der Steen. Dat cijfer is de voorbije jaren gestaag gedaald, op een kleine stijging in het coronajaar 2021 na, maar dat heeft alles te maken met de relatieve rust die er tot voor kort heerste inzake pensioenhervormingen, zegt hij.
"Hoe meer hervormingen de politiek aankondigt, hoe meer klachten wij binnenkrijgen. Dit jaar zien we bijvoorbeeld al een duidelijke opstoot. Zo zitten we na de eerste maanden van het jaar al aan ruim 500 klachten."
Maar de Ombudsdienst Pensioenen ziet een aantal problemen en klachten ook vaker terugkomen, zo leert het jaarverslag. Om die te vermijden, kunnen deze tips handig zijn:
1. Wil je vervroegd pensioen? Vraag het zelf en op tijd aan
Ombudsman Tony Van der Steen kreeg in 2022 meer dan een klacht van gepensioneerden die pensioengeld misliepen omdat ze te laat hun vervroegd pensioen hebben aangevraagd. En die aanvraag moet je dus wel degelijk zelf doen: die kan niet gebeuren door je werkgever of door je boekhouder.
En ook de pensioendiensten kunnen niet weten wanneer jij ervoor kiest om vroeger met pensioen te gaan. Enkel als je de wettelijke pensioenleeftijd (vandaag nog altijd 65) bereikt, starten de pensioendiensten zelf een onderzoek op.
De expliciete aanvraag moet je maximaal 1 jaar voor de gewenste pensioendatum indienen via mypension.be, je gemeentebestuur of de pensioendienst.
2. Bij vervroegd pensioen wordt je aanvullend pensioen zwaarder belast
Heel wat werknemers en zelfstandigen bouwen naast hun wettelijke pensioen ook een aanvullend pensioen (de zogenoemde "tweede pijler") op via een groepsverzekering of pensioenfonds. Dat gebeurt aan gunstige belastingvoorwaarden.
Maar - en dat blijkt sommige mensen te verrassen, stelt de ombudsman vast - dat fiscaal gunsttarief verdwijnt wanneer je vervroegd met pensioen gaat. Je moet dan dus hogere belastingen betalen op dat kapitaal.
De datum van je vervroegd pensioen alsnog uitstellen, is volgens de ombudsman enkel nog mogelijk als je wettelijke pensioen nog niet is uitbetaald
Mensen die daarvan schrikken, proberen dan vaak hun pensioendatum alsnog uit te stellen. Maar dat is volgens de ombudsman enkel nog mogelijk als je wettelijke pensioen nog niet is uitbetaald.
Ombudsman vraagt "recht om je te vergissen"
Wanneer kan je vervroegd pensioen ingaan? Wat zijn daar de fiscale gevolgen van? Hoe vraag je dat alles aan? De pensioenen zijn complex en een vergissing is snel gemaakt, merkt Van der Steen op. "En dat heeft voor sommige mensen grote gevolgen. Als je je pensioen een maand te laat aanvraagt, scheelt dat al snel 1.500 euro inkomsten die je misloopt."
Hij merkt in zijn bemiddelingspogingen op dat de Pensioendienst vaak wel weet dat een gepensioneerde te goeder trouw een vergissing heeft gemaakt, maar dat de wet gewoon geen aanpassingen of compensaties meer toelaat.
"Daarom vraag ik mij af of we hier wettelijk niet wat meer marge moeten moeten voorzien, een soort recht op vergissing, zodat je fouten - beperkt in de tijd - nog kunt corrigeren."
3. Moeite met mypension? Gebruik het digitaal mandaat
Heb je zelf moeilijkheden met de website mypension.be, dan bestaat er een "digitaal mandaat". Daarmee kan je een vertrouwenspersoon toegang geven tot jouw gegevens op mypension, zodat die jou kan helpen om je dossier in orde te brengen.
4. Kijk je loopbaangegevens op mypension na (en zeker vanaf je 57e)
Het is de klacht die de ombudsman het vaakst te horen krijgt: "Mijn loopbaan op mypension klopt niet". Het is nochtans belangrijk, want op basis van die gegevens wordt je vroegst mogelijke pensioendatum vastgesteld en wordt je pensioenbedrag geraamd.
Daarom raadt de ombudsman iedereen aan die gegevens af en toe na te kijken en al zeker vanaf je 57e. Zijn de gegevens onvolledig of niet correct: laat het zeker weten aan de pensioendienst.
De ombudsman raadt iedereen aan zijn loopbaangegevens af en toe na te kijken en al zeker vanaf je 57e
Een treffend voorbeeld: sommige mensen onderbreken hun loopbaan even om voor hun kind (jonger dan 6) te zorgen. Maar die periode kan onder bepaalde voorwaarden meetellen - zelfs tot drie jaar - om je vroegst mogelijke pensioendatum te bepalen. Na klachten daarover zijn sommige mensen zo bijvoorbeeld tot 2 jaar vroeger met pensioen kunnen gaan.
5. Kijk of je recht hebt op een Inkomensgarantie voor Ouderen (IGO)
Wie 65 jaar of ouder is en maar over beperkte financiële middelen beschikt, kan een Inkomensgarantie voor Ouderen (IGO) aanvragen. Als alleenstaande kan je die krijgen als je per maand minder dan 1.460,08 euro aan bestaansmiddelen hebt, voor samenwonenden is het maximumbedrag 973,39 euro.
Om dat te berekenen, wordt niet alleen je pensioen meegeteld, maar ook het geld op je rekeningen, aandelen, obligaties en het bezit van vastgoed. Als je er recht op hebt, vult de IGO je inkomen aan tot aan dat maximumbedrag van 1.460 of 973 euro.
Wie op z'n 65e een IGO geweigerd ziet omdat die volgens de wet over voldoende middelen beslist, moet onthouden: een weigering is niet definitief. Als je financiële toestand doorheen de jaren verslechtert (bijvoorbeeld doordat je spaargeld is opgeleefd), bestaat de kans dat je wel aanspraak maakt op de uitkering.
De ombudsman vindt overigens ook dat de pensioendienst best zelf ook wat proactiever op zoek mag gaan naar wie alsnog recht heeft op een IGO, om er mee voor te helpen zorgen dat er minder gepensioneerden in armoede leven.
Problemen met je pensioen?
Heb je problemen met je pensioen of twijfels over de correctheid ervan: contacteer eerst de pensioendienst. Geraak je er niet uit met hen, dan kan je (gratis) hulp vragen aan de ombudsman.
Hij te bereiken via klacht@ombudsmanpensioenen.be. Minder handig met de computer? Een klacht indienen kan ook schriftelijk: Ombudsdienst Pensioenen, WTC III, Simon Bolivarlaan 30 bus 5 te 1000 Brussel.
