Aantal vogels in Limburg daalt: “Er is meer dan reden tot onrust”

Al sinds 1994 telt de Provinciale Vogelwerkgroep van Likona de Limburgse vogels. Jan Gabriëls, al 50 jaar voorzitter van die werkgroep, geeft uitleg bij de trends in de telling van het afgelopen jaar. “We tellen niet alle soorten volledig”, nuanceert hij. “De zeldzame soorten worden zeker volledig geteld, exoten bijvoorbeeld ook. Maar heel talrijke soorten zoals roodborst en heggemus worden niet opgetekend.”

Uit de telling bleek een dalende trend in de aantallen vogels, en dat is zorgwekkend. “Er is meer dan reden tot onrust”, zegt Gabriëls. “De biodiversiteit vermindert, en dat kan je aan de hand van de cijfers goed vaststellen.” En de oorzaken daarvan liggen bij de mens. “Eén van de grootste vernietigers van biotopen is de landbouw. De vogels van het platteland zijn verschrikkelijk achteruitgegaan. Er zijn bijna geen leeuweriken meer in graanvelden, de kieviten doen het slecht, grutto’s staan op het punt te verdwijnen in Limburg… Als je kijkt naar de grafieken van de weidevogels, dat is huilen met de pet op.”

Hoewel de cijfers over het algemeen negatief zijn, is het niet enkel kommer en kwel. “Er is ook positief nieuws”, aldus Gabriëls. “De vogels van bossen en heidegebieden in Limburg doen het wel goed. Ik denk dan aan roofvogels als havik, sperwer en buizerd.” En er zijn ook nieuwkomers die het goed doen in Limburg. “Zoals de rode wouw. Die zit nu in Voeren, maar gaat nu waarschijnlijk de Kempen veroveren.”

En ook de oehoe doet het goed. “Die zit bijna overal, ook in de steden. In Maaseik bijvoorbeeld kon je hem goed zien.” De raaf is nog zo’n nieuwkomer in de Limburgse bossen. “Op een vijftal jaren heeft die de provincie veroverd. Het zijn er geen honderden, maar dat is omdat hun territorium zo groot is. Ze doen het heel goed hier.”

De vrijwilligers van Likona tellen ook de zogenaamde exoten, dat zijn invasieve soorten die hier eigenlijk van nature niet thuishoren. Denk daarbij aan vogelsoorten als de Canadese gans. Zij doen het wel goed in de provincie. Heeft dat dan een invloed op de achteruitgang van sommige inheemse soorten? “Over het algemeen richten de exoten weinig schade aan de inheemse vogels toe, maar de Canadese gans bijvoorbeeld is zeer agressief in het beschermen van zijn nest. Hun populaties worden echter onder controle gehouden, dus een echte negatieve invloed hebben ze niet.”