Op enkele plekken in West-Australië en Zuidoost-Azië was donderdagmiddag plaatselijke tijd de zeldzaamste soort zonsverduistering te zien. De gelukkigen konden er genieten van een "hybride" zonsverduistering. Daarbij verandert de eclips van een ringvormige gedaante, waardoor je een "ring of fire" ziet, in een totale verduistering en weer terug.
Zeldzame "hybride" zonsverduistering in Australië: "Het werd donker, de vogels stopten met fluiten"
Nel Lauwerier
Gepubliceerd:
Exmouth, een piepklein dorpje op het tipje van de Noordwestkaap in het zonnige Australië, werd donderdagmiddag lokale tijd ondergedompeld in volledige duisternis. Door een wel erg zeldzame zonsverduistering konden de nog geen 3.000 inwoners van het kustdorpje de maan zien passeren voor de zon.
"De hemel werd donker, de sterren werden zichtbaar, de vogeltjes stopten met fluiten en het werd 10 graden kouder", vertelt Margot Ramault vanuit Exmouth in "De ochtend" op Radio 1. Zij woont al 8 jaar in het dorpje aan de Ningaloo-kust van West-Australië en verdient er de kost door met toeristen te gaan duiken met walvishaaien.
"Kippenvelmoment"
De zeldzame hemelse gebeurtenis die donderdagmorgen onze tijd plaatsvond, wordt een hybride zonsverduistering genoemd. Tijdens haar route verandert de eclips van ringvormig, waardoor een "ring of fire" ontstaat, naar totale verduistering en weer terug. Daarbij speelt de kromming van de aarde een rol, waardoor de zeldzame gebeurtenis slechts te zien was op enkele plekken in de wereld: in Oost-Timor, in het Indonesische West-Papoua en in West-Australië in het dorpje Exmouth en op het Barroweiland.
De gelukkigen op het pad van de hybride zonsverduistering werden ofwel ondergedompeld in volledige duisternis, ofwel zagen ze een "ring of fire" met de zon die achter de maan tevoorschijn komt. Hoe speciaal dat was, kan Margot Ramault maar moeilijk in woorden uitdrukken. "Ik stond vanop mijn dak alleen te kijken, en toen Exmouth volledig donker werd, hoorde ik het hele dorp juichen tot kilometers ver. Een waar kippenvelmoment!"
Een zeldzame hybride zonsverduistering, wat is dat precies? Een hybride zonsverduistering is een zeldzaam type zonsverduistering die tijdens haar route verandert van ringvormig naar totaal en vice versa. Een totale zonsverduistering vindt plaats wanneer de maan tussen onze planeet en de zon door beweegt en de zon volledig verduistert. Een ringvormige zonsverduistering treedt op wanneer de maan tussen de aarde en de zon schuift, maar wanneer de maan zo ver van de aarde verwijderd is dat ze de zon niet volledig kan bedekken. En dat leidt tot het ontstaan van een "ring of fire", een vurige ring rondom de maan.
Een hybride zonsverduistering treedt op wanneer, gezien vanaf de aarde, de schijnbare grootte van de maan bijna gelijk is aan die van de zon. Daardoor begint de kromming van de aarde een rol te spelen bij het uiterlijk van de zonsverduistering. Op plaatsen waar de maan zich tijdens de zonsverduistering in de buurt van het zenit bevindt, zal de schijnbare grootte het grootst zijn, waardoor een totale zonsverduistering ontstaat. En op plaatsen waar de maan dichter bij de horizon staat, zullen waarnemers een ringvormige zonsverduistering zien omdat de schijnbare grootte van de maan iets kleiner zal zijn dan die van de zon.
Zullen we er ooit een in België kunnen waarnemen? Hybride zonsverduisteringen komen ongeveer eens in de tien jaar voor. Van de 224 zonsverduisteringen in de 21e eeuw zullen er zeven hybride zijn. De volgende hybride eclips is in 2031. Zonsverduisteringen zijn ook altijd slechts in een klein deel van de wereld zichtbaar. Voor een totale zonsverduistering in België moeten we al terug naar 11 augustus 1999. De volgende zal iets voor de achterachterkleinkinderen zijn, op 25 mei 2142.
Eclipsjagers
Op het moment dat Ramault aan de lijn hangt, is het spectaculairste deel van het natuurfenomeen al voorbij. "De zonsverduistering is al gebeurd en momenteel verschijnt de maan aan de andere kant van de zon. Het is net alsof de zon de maan is."
Minder dan een minuut duurde het donkere wonder, en toch zakten duizenden geïnteresseerden af naar het kleine Exmouth. "Vijf jaar geleden begonnen mensen al te zoeken naar een verblijfplaats hier", vertelt de Belgische Ramault. "Niet alleen de zogenaamde eclipsjagers, die de wereld ervoor rondtrekken, maar ook duizenden toeristen uit andere delen van Australië, uit Amerika en Europa. Ik kwam zelfs een aantal Belgen en Nederlanders tegen die speciaal voor de verduistering naar Exmouth zijn gekomen."
Volledige zonsverduistering alleen te zien in klein Australisch dorpje Exmouth: "Plots werd het 10 graden kouder"
