Politie organiseert 18e flitsmarathon, maar rijden we daardoor ook minder snel?

Gedurende 24 uur gaat de politie op alle Belgische wegen de snelheid van de weggebruikers extra controleren. Dat blijft nodig, zegt An Berger van de federale politie. “De bedoeling van de flitsmarathon is in de eerste plaats om de bestuurders te sensibiliseren, dat is ook de reden waarom we de marathon op voorhand aankondigen. Overdreven snelheid is nog altijd één van de hoofdoorzaken van ongevallen.”

Bij de vorige editie, in oktober 2022, reed 4,23 procent van de gecontroleerde bestuurders te snel. Er namen toen 130 politiezones deel aan de actie, goed voor in totaal 556 controleplaatsen.

Wordt er tijdens een flitsmarathon dan effectief minder snel gereden? Ja, zo blijkt. Bij de politie is te horen dat het niét de bedoeling is om op zo’n dag zoveel mogelijk mensen te beboeten maar net zo weinig mogelijk. De flitsmarathon vooraf aankondigen, creëert een moment van bewustmaking, een kortstondig schokeffect, zo je wil. 

Het is eigenlijk een grondige reminder aan iedereen: we controleren je nu, maar die controles vinden natuurlijk ook niet-aangekondigd doorheen het hele jaar plaats. “Uit metingen blijkt dat de aankondigingen ervoor zorgen dat mensen zich op de dag van de flitsmarathon echt veel beter aan de snelheidslimieten houden", zegt Stef Willems van verkeersinstituut Vias. 

Tijdens een eerdere flitsmarathon daalde de gemiddelde snelheid met 3 tot 7 procent. De excessen waren ook minder groot: de hoogste gemeten snelheid in een zone 50 een week voor de flitsmarathon was 116 kilometer/uur, tijdens de flitsmarathon was de hoogste gemeten snelheid op diezelfde plaats 83 kilometer/uur.

Als instrument of campagne op zich zorgt een flitsmarathon niet voor een langetermijneffect, maar Werner De Dobbeleer van de Vlaamse Stichting Verkeerskunde vindt wel dat ze een belangrijke rol spelen. "Wat je met campagnes en controles eigenlijk wil bereiken, is dat mensen hun gedrag wijzigen, dat ze minder snel rijden. Veel mensen doen dat uit eigen beweging, dat noemen we de intrinsieke motivatie, zoals in: als ik minder snel rij, breng ik mezelf en anderen niet in gevaar."

"Maar er is ook de extrinsieke motivatie, en dat wil zeggen: door minder snel te rijden, krijg ik bijvoorbeeld geen boetes meer, en dat bereik je door mensen doorheen het jaar te controleren maar af en toe ook te sensibiliseren via een aangekondigde flitsmarathon. Die combinatie van campagnes met handhaving werkt steeds het beste", aldus nog De Dobbeleer.