Het vertrouwen in kindervaccins is tijdens de coronapandemie in de meeste landen gedaald. Zo blijkt uit een nieuw onderzoeksrapport van Unicef. In 112 landen is de vaccinatiegraad afgenomen, maar Unicef hamert erop dat gemiste vaccinaties inhalen belangrijk is. Zo steeg het aantal gevallen van mazelen en polio wereldwijd aanzienlijk ten opzichte van voor de pandemie.
Vertrouwen in kindervaccins is gedaald na corona: ziektes als mazelen en polio winnen weer terrein, zegt UNICEF
"Het globaal toegenomen scepticisme tegenover vaccinaties van kinderen is zorgwekkend", waarschuwt Unicef. In 52 van de 55 onderzochte landen daalde het vertrouwen in vaccins voor kinderen. China, India en Mexico zijn de enige onderzochte landen waar de perceptie standhield of zelfs verbeterde. In Korea, Papoea-Nieuw-Guinea, Ghana, Senegal en Japan daalde het belang dat gehecht wordt aan kindervaccinatie dan weer met een derde.
Ook in België daalde het vertrouwen in vaccins na de pandemie, van 87 naar 72 procent. "Dit is het gevolg van de pandemie, de overbelasting van de gezondheidszorg en het inzetten van schaarse middelen voor andere doeleinden, maar ook conflicten, politieke onstabiliteit en een dalend vertrouwen in vaccinaties", zo stelt de VN-organisatie.
Vaccins redden levens. Dat is de hoofdboodschap die Unicef wil meegeven in haar rapport. Voordat het vaccin tegen mazelen in 1963 werd geïntroduceerd, stierven jaarlijks naar schatting 2,6 miljoen mensen aan de ziekte. In 2021 waren dat er nog 128.000.
In totaal redden vaccins ongeveer 4,4 miljoen levens per jaar. Het is daarom cruciaal dat ouders vertrouwen hebben in vaccins voor hun kinderen. "Wanneer we kinderen niet vaccineren, zetten we niet alleen hun gezondheid op het spel, maar ook de ontwikkeling van onze samenleving", luidt het rapport van Unicef.
Desinformatie
Opvallend is dat het vertrouwen bij jongere leeftijdsgroepen (onder de 35 jaar) sterk afnam, terwijl bij de oudere leeftijdsgroepen (boven de 65 jaar) de tegengestelde beweging werd geregistreerd. "Dat kan te maken hebben met het feit dat de jongere generatie meer blootgesteld wordt aan sociale media", stelt vaccinoloog Pierre Van Damme (UAntwerpen) in "De ochtend" op Radio 1.
Vertrouwen in kindervaccins daalt: "Vooral bij jongere mensen"
Catherine Russell, uitvoerend directeur van Unicef, vermoedt ook dat desinformatie via sociale media een rol heeft gespeeld in het gedaalde vertrouwen in vaccinaties. "Op het hoogtepunt van de pandemie hebben wetenschappers snel vaccins ontwikkeld die talloze levens hebben gered. Maar ondanks deze historische prestatie, circuleerden angst en desinformatie over alle soorten vaccins even sterk als het virus zelf."
Maar Van Damme ziet nog een reden voor het verschil tussen de ouderen en de jongeren: "De oudere generatie weet nog goed wat infectieziekten zijn en wat de waarde van een vaccinatie is, omdat ze het zelf hebben meegemaakt of het van dichtbij gezien hebben bij hun naasten."
Gemiste vaccinaties inhalen
Het rapport wijst erop dat in totaal 67 miljoen kinderen tussen 2019 en 2021 vaccinaties misgelopen zijn, waardoor de vaccinatiegraad in 112 landen is afgenomen. Het is noodzakelijk om de gemiste vaccinaties in te halen, stelt Unicef. Zo steeg het aantal gevallen van mazelen en polio aanzienlijk ten opzichte van voor de pandemie.
Toch benadrukt Unicef dat de algemene steun voor vaccins relatief groot blijft. In bijna de helft van de 55 onderzochte landen beschouwt meer dan 80 procent van de respondenten vaccins als belangrijk voor kinderen. Ook België hoeft nog niet te panikeren, stelt Van Damme in "De ochtend".
"Zelfs wat Europa betreft, zitten we nog bij de goede cijfers, maar we mogen er niet van uit gaan dat dat zo blijft", waarschuwt de vaccinoloog nog. "De inhaalvaccinatieprogramma’s van het Agentschap Opgroeien, maar ook in de scholen, tijdens en na de pandemie hebben effect gehad. De vaccinatiegraad in ons land komt stilaan terug op het peil van voor de coronapandemie, we moeten zo verder doen.
