718,48 miljoen euro. Dat bedrag gaat Fox News betalen aan Dominion, een Canadees bedrijf dat stemmachines maakt. De twee partijen hebben daarover een schikking getroffen. Het is een van de grootste bedragen ooit dat wordt neergeteld in zo'n overeenkomst, maar is het veel geld voor de nieuwszender? En wat denkt de Amerikaanse nieuwsconsument over de hele zaak?
Is een schikking van ruim 700 miljoen euro veel geld voor Fox News? En geloven de Amerikanen de nieuwszender nog?
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
Eerst en vooral: waar gaat de hele zaak over?
Het verkiezingstechnologiebedrijf Dominion Voting Systems beschuldigde Fox News, het nieuwsbedrijf van Rupert Murdoch, van laster in de berichtgeving over de presidentsverkiezingen van 2020 in de Verenigde Staten.
Er werd op het netwerk beweerd dat de stemmachines van Dominion stemmen voor Trump registreerden als stemmen voor de huidige president Joe Biden. In een eerdere rechtszaak was al aangetoond dat de beweringen leugens waren. Deze zaak zou gaan over het feit dat veel mensen op Fox News vrijuit leugens hebben mogen blijven verspreiden zonder dat nieuwsankers weerwerk gaven.
Er volgt geen proces, beide partijen hebben een minnelijke schikking getroffen.
Is Fox News nu schuldig aan laster?
In juridische termen staat een schikking niet gelijk aan een schuldbekentenis. Het is een overeenkomst tussen de verschillende partijen waarbij een geschil wordt beslecht zonder een uitspraak van een rechter. In de context van een burgerlijke rechtszaak houdt het vaak in dat de verdachte een geldbedrag betaalt aan het slachtoffer, in ruil voor het beëindigen van de zaak.
In deze zaak betekent dat dus dat Fox News, dat beschuldigd wordt van laster en het verspreiden van desinformatie, een geldbedrag betaalt aan Dominion, het slachtoffer in de zaak. Toen beide partijen daarmee instemden, verviel de rechtszaak. Dat gebeurde op het allerlaatste moment: de juryleden hadden net plaatsgenomen en de advocaten stonden op het punt om de openingspleidooien te houden.
"Meestal wordt zo'n schikking getroffen om net geen schuld te moeten bekennen", legt Thomas De Graeve, Amerikakenner bij VRT NWS, uit. "Maar eigenlijk kan je het wel zo zien. Ze zijn niet schuldig verklaard door een rechter, maar dat ze zo'n hoog bedrag neertellen, betekent wel dat Fox News niet erg sterk in zijn schoenen stond."
Volgens de letter van de wet is Fox News dus niet schuldig, maar in een statement stelt de nieuwszender wel dat het nieuwsbedrijf onjuistheden heeft verspreid over Dominion. Daarmee geeft het bedrijf van mediamagnaat Rupert Murdoch wel toe dat er fouten zijn gemaakt. "Het statement is opvallend, maar Fox News is vooral opgelucht dat het niet tot een rechtszaak komt. Het bedrijf wil zijn schermgezichten beschermen, en je weet nooit wat er tijdens een proces aan het licht komt", denkt De Graeve.
De schikking betekent ook dat de eigenaar van het netwerk - de conservatieve mediamagnaat Rupert Murdoch - evenals controversiële televisiepersoonlijkheden zoals Tucker Carlson en Sean Hannity geen getuigenissen in de rechtbank hoeven af te leggen.
Ruim 700 miljoen euro, is dat veel geld voor Fox?
718,48 miljoen euro. Zoveel gaat Fox News betalen aan Dominion. Dat klinkt als een erg hoog bedrag, en dat is het ook. "Het is één van de grootste bedragen ooit dat wordt neergeteld voor de schikking van een smaadzaak in Amerika", gaat De Graeve verder.
Toch is het belangrijk om dat bedrag eens in perspectief te plaatsen:
Het bedrag is 'slechts' de helft van de oorspronkelijke eis van Dominion. Het Canadees stemmachinebedrijf eiste aanvankelijk een schadevergoeding van 1,6 miljard dollar, zo'n 1,5 miljard euro.
Het bedrijf heeft een "geldpotje" van 4 miljard dollar ter beschikking. Geld dat het aan verschillende zaken kan uitgeven. De schikking bedraagt daar nu een vijfde van.
De minnelijke schikking bedraagt 'slechts' 4 procent van de jaarlijkse omzet van het moederbedrijf achter Fox News. Volgens de laatste cijfers zou het bedrijf op jaarbasis 18 miljard dollar omzet maken.
De smaadzaak en een tweet van Donald Trump deden de beurswaarde van het bedrijf op één dag tijd kelderen met ongeveer 6 procent. De afgelopen weken daalde de beurswaarde in totaal met 12 procent. Dat "dipje" deed de marktwaarde van het bedrijf met ruim 2 miljard dollar dalen.
In andere woorden: ja, 787,5 miljoen dollar is een groot bedrag voor Fox News, maar het bedrijf heeft andere katjes te geselen. De invloed van de voormalige Amerikaanse president Donald Trump op het kijkpubliek van Fox en op de beurswaarde van het bedrijf is niet te onderschatten. Zeker omdat het doelpubliek van de rechts-conservatieve zender grotendeels overeenkomt met het stempubliek van Trump. Dat maakt dat het bedrijf vooral op goede voet wil staan met de voormalige president.
Bovendien kan een rechtszaak een nog grotere invloed hebben op de marktwaarde van Fox News. Doordat die lasterzaak nu vermeden kan worden, vermijdt het bedrijf dat het nog grotere schade zou oplopen.
Gelooft de Amerikaanse nieuwsconsument Fox News nog?
"De kijkers van Fox News zullen alvast niet echt wakker liggen van de minnelijke schikking", meent De Graeve. "Dat heeft opnieuw te maken met de sterke polarisatie in het land. De conservatieve nieuwsconsument voelt zich aangevallen en zal de Democraten verwijten dat ze opnieuw te ver zijn gegaan. De andere zijde vindt het goed dat Fox News eindelijk moet boeten voor het verspreiden van de leugens."
Persvrijheid heeft nieuwe grenzen gekregen. Als je die lijn overschrijdt dan zijn er gevolgen
Thomas De Graeve - Amerikakenner bij VRT NWS
Toch rommelt het ook wat bij de andere Amerikaanse mediabedrijven. Sommige nieuwsplatformen zien weinig voordelen in de hele zaak. Ze verwijzen daarbij naar de persvrijheid. Veel nieuwsbedrijven vinden het belangrijk dat ze zo vrij mogelijk zijn om dingen te schrijven. Soms moet het erg snel gaan in de nieuwsberichtgeving, en ze vinden dat je als pers fouten moet kunnen maken, zonder dat je daarvoor voor de rechter moet verschijnen.
Anderen vinden dat er wel grenzen moeten zijn. "Je kunt ook niet zomaar alles zeggen en schrijven, in sommige gevallen moet je verantwoording afleggen", vinden ze. "Persvrijheid heeft nieuwe grenzen gekregen. Als je die lijn overschrijdt, dan zijn er gevolgen", concludeert De Graeve. "Misschien zal de hele zaak ervoor zorgen dat Fox News wat beter zal opletten, al vrees ik daarvoor... Het bedrijf kan geen miljoenen blijven neertellen in lasterzaken."
