Rusland is in staat om windmolenparken en communicatiekabels in de Noordzee te saboteren. Dat blijkt uit een onderzoek van verschillende Noord-Europese openbare omroepen dat vanavond wordt uitgezonden. Daarin is te zien hoe Russische schepen vermomd als vissersboot of onderzoeksschip via onderwatercamera's informatie verzamelen, die Rusland "zou kunnen gebruiken in geval van een totale oorlog met het Westen".
Opnieuw bewijzen voor Russische spionage in de Noordzee: "Zijn in staat om kritieke infrastructuur te saboteren"
Victor Van Driessche
Gepubliceerd:
Admiral Vladimirsky. Dat is de naam van een van de schepen die centraal staan in een onderzoek dat vanavond uitgezonden wordt door de publieke omroepen van Denemarken, Noorwegen, Zweden en Finland. Officieel is het een onderzoeksschip voor onderwateronderzoek. Maar volgens de journalisten is het een Russisch spionageschip.
Tot die conclusie komen ze op basis van onderschepte radiocommunicatie van de Russische marine en een analyse van de vaarroutes van verschillende Russische schepen in de Noordzee. De schepen, die vermomd zijn als vissersboten of onderzoeksschepen, zouden onderwaterapparatuur aan boord hebben, waarmee ze belangrijke locaties voor mogelijke sabotage in kaart brengen in de wateren voor de Europese kust.
Zwaarbewapende militairen
De journalisten volgden de bewegingen van het onderzoeksschip Admiral Vladimirsky gedurende meerdere maanden. Op een gereconstrueerde kaart laten ze zien hoe het schip van windmolenpark naar windmolenpark vaart. Zo passeert het schip op één missie zeven windmolenparken voor de Britse en Nederlandse kust. Telkens vertraagt het schip op de plaats van de windmolenparken en blijft het een tijdje rondhangen in de buurt.
De Admiral Vladimirsky is een zogenaamd "spookschip", een schip dat zijn AIS-zender uitschakelt en dus zijn locatie niet deelt. Wanneer een reporter het zogenaamde onderzoeksschip benadert, merkt hij bovendien verschillende zwaarbewapende mannen op, in militaire outfit en met een bivakmuts. Hij wordt ook gefilmd door de mannen.
Strategische spionage
Volgens info van inlichtingendiensten en experts uit de betrokken landen passen de bewegingen van het schip binnen een Russisch militair programma om offshore windmolenparken, gaspijpleidingen en stroom- en internetkabels in kaart te brengen in de wateren rond de Europese kust.
Dat is op zich niet ongewoon: de westerse landen doen allicht hetzelfde tegenover Rusland. De bedoeling is om een reeks opties te hebben voor mocht het conflict met het Westen escaleren. Dat kan dan bijvoorbeeld gaan over beschadiging van communicatiesystemen, het lamleggen van de energievoorziening of het doorsnijden van stroom- en internetkabels, om chaos te veroorzaken.
Een Deense contraspionage-officier geeft in de reportage aan dat Rusland de sabotageplannen voorbereidt om "te kunnen gebruiken in het geval van een totale oorlog met het Westen". Volgens het hoofd van de Noorse Inlichtingendienst wordt het programma rechtstreeks aangestuurd door Moskou.
Ook voor onze kust
De Admiral Vladimirsky kwam vorig jaar ook tot in onze wateren. Het Maritiem Informatie Kruispunt stelde in oktober een onderzoek in naar het schip vanwege verdacht vaargedrag in de buurt van de windmolenparken voor onze kust. De Nederlandse Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) waarschuwde toen al voor Russische spionage in de Noordzee.
Voorlopig zijn er weinig indicaties van effectieve sabotage, al stellen de journalisten zich wel de vraag of er bijvoorbeeld een verband is met een incident voor de kust van Spitzbergen vorig jaar, waarbij een internetkabel onder water doorgesneden werd.
Het onderzoek geeft alleszins opnieuw meer inzicht in de spionageactiviteiten van Rusland. De documentairereeks onder de titel "De schaduwoorlog" is vanavond te zien op DR, NRK, SVT en Yle, de publieke omroepen van respectievelijk Denemarken, Noorwegen, Zweden en Finland.
