Langverwachte proces van Dominion tegen Fox News gaat van start in de VS: waar gaat het over?

Eerst even terugspoelen naar de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2020. Democraat Joe Biden wint van Republikein Donald Trump. In de nasleep van de verkiezingen worden heel wat onwaarheden verspreid over fraude tijdens het verkiezingsproces. Het is volgens aanhangers van Trump een "gestolen overwinning". Een van de leugens die ze verspreiden, is dat sommige stemcomputers de resultaten hebben gemanipuleerd: de computers van het bedrijf Dominion Voting Systems. Die zouden stemmen voor Trump hebben geregistreerd als stemmen voor Biden.

"Deze zaak gaat niet over die leugens. In een andere rechtszaak is al uitgeklaard dat daar helemaal niets van aan is", vertelt buitenlandjournalist Thomas De Graeve in "Laat". "Deze zaak gaat over het feit dat heel veel mensen op Fox News vrijuit leugens hebben mogen blijven verspreiden zonder dat nieuwsankers veel weerwerk gaven. Sommigen gingen er zelfs in mee."

Dominion zegt dat Fox News wist dat ze onwaarheden verspreidden. Het bedrijf stelt dat het door al die uitspraken op Fox News reputatieschade heeft geleden, waardoor het opdrachten heeft mislopen. Daarom klaagt Dominion Fox Corp aan, het bedrijf boven Fox News, en eist het een schadevergoeding van 1,6 miljard dollar: bijna 1,5 miljard euro.

Een groot mediabedrijf als Fox aanklagen is niet evident in de VS. De Graeve weet dat de pers en persvrijheid goed beschermd zijn in de VS dankzij het eerste amendement van de grondwet.

"Het feit dat het al zover is gekomen dat een nieuwsbedrijf voor de rechter moet verschijnen, is eigenlijk al een bewijs dat Dominion in een goede positie staat."

Tijdens het proces zal Dominion moeten bewijzen dat de mensen bij Fox News wisten dat de uitspraken over de stemcomputers leugens waren, op het moment dat die uitspraken werden verspreid. Geen makkelijke opdracht, maar Dominion staat sterk in haar schoenen. 

Dominion heeft haar sterke positie te danken aan interne communicatie uit het bedrijf die ze hebben kunnen bemachtigen. Mailverkeer bijvoorbeeld, tussen presentatoren, hoofdredacteurs en zelfs managers. Daarin schrijven ze dingen van "Sidney Powell liegt. Ik heb haar betrapt. Het is gewoon te gek voor woorden" tot "Ik heb het nooit geloofd".

Het proces tussen Dominion en Fox is er één met een grote inzet. Niet omdat Dominion zo'n smak geld eist, wel omdat het gaat om persvrijheid en journalistieke geloofwaardigheid. "Volgens Fox is dit proces ronduit een bedreiging voor de persvrijheid. Zij zeggen: dat zou niet mogen dat een bedrijf ons zoveel geld kan kosten. Voor je het weet doet iedereen dat", legt De Graeve uit. 

Maar er is ook een andere manier om naar het proces te kijken. Want ook wanneer Fox wél wint, is het eindresultaat schadelijk voor de pers. "Dat zou willen zeggen dat je eender wat kan zeggen en het er niet meer toe doet of het de waarheid is of niet, of je nu wist dat het leugens waren of niet. Dat zou ervoor zorgen dat de geloofwaardigheid van de journalistiek helemaal keldert."

Daarbovenop is het proces nu al schadelijk voor Fox News. Door de gelekte communicatie blijkt dat wat op antenne verteld wordt, niet strookt met wat er achter de schermen wordt gezegd. Zo'n proces duurt ook een 5 à 6-tal weken, waarin het non-stop over (leugens op) Fox News zal gaan. Daarbovenop zouden ster-presentatoren op de getuigenbank moeten verschijnen, en zelfs eigenaar Rupert Murdoch zou niet veilig zijn voor een ondervraging op het proces.

Het proces is dus geen fijn vooruitzicht voor Fox. Normaal ging het op maandag van start, maar op het allerlaatste moment werd bekendgemaakt dat het toch een dag werd uitgesteld. Dat is volgens de gerenommeerde krant The Wall Street Journal (trouwens ook eigendom van Rupert Murdoch) niet zomaar. In de VS wordt druk gespeculeerd dat er op het laatste moment nog onderhandelingen zijn tussen Fox News en Dominion. Het zou een ultieme poging zijn om tot een schikking te komen en zo een groot proces te vermijden.