Overleden Raul (9) was maandenlang vermist in ons land en geen haan die ernaar kraaide: hoe kan zoiets?

Het is een vraag die bij veel mensen aan de ribben blijft kleven na het verhaal over Raul, het kind van 9 dat eind vorige week uit het Houtdok werd opgevist: hoe kan zijn verdwijning zo lang onder de radar gebleven zijn? Bij het Gentse stadsbestuur, de school waar de jongen even zat, parket en politie houden ze voorlopig de lippen op elkaar.

Pascal Debruyne, onderzoeker bij het kenniscentrum gezinswetenschappen van de Odisee-hogeschool, noemt het voorval "helaas verklaarbaar". "Roemenen zijn Unieburgers" zei hij vanmorgen in "De ochtend" op Radio 1. "Die hebben het recht om in Europa vrij te circuleren. Na 3 maanden registreer je je dan normaal gezien, maar dit gezin zou dat niet gedaan hebben. Dus eigenlijk blijft men dan informeel onder de radar, waardoor men niet in contact komt met diensten van de stad of met andere instanties als middenveldorganisaties."

Reporter Lauwke Vandendriessche sprak vandaag voor "Terzake" met de verhuurders van het pand waarin de Roemeense familie verbleef en volgens hen was de familie wel degelijk "officieel ingeschreven bij de stad". Opnieuw een uitspraak waar het parket en de politie niet op wilden reageren en die dus niet bevestigd kan worden.

Rond Nieuwjaar zouden de verhuurders Raul nog gezien hebben, maar nadien zou de moeder gezegd hebben dat de jongen terug naar Roemenië vertrokken was. Het zusje woonde volgens de verhuurders wel nog in Gent, maar bleef voornamelijk binnen. Van kindermishandeling wisten zij niks af.

Raul was in Gent ook enkele maanden naar school gegaan. "We moeten daarover het onderzoek afwachten", zegt Debruyne. "Kinderen van mensen in onwettig verblijf hebben recht om school te volgen tot ze 18 zijn. Als er geen verontrustende signalen zijn op school, treedt noch de zorgfiguur, noch het CLB in actie. Dan probeert men dat kind gewoon op te volgen als een ander."

Als de school de melding krijgt dat het gezin het land verlaat, kan die weinig meer doen, benadrukt hij. "Hen treft geen schuld, omdat het gezin zich uitschrijft. Dan is het niet aan de school om na te gaan of ze werkelijk het grondgebied hebben verlaten. In dat opzicht is het moeilijk om iemand met de vinger te wijzen die het beter had kunnen doen."

En de stad Gent zelf? "Gent heeft een aanzienlijke groep buurtstewards", weet Debruyne. "Zij zijn echt experten die met hun poten in de modder staan. Maar dan nog: als er geen verontrustende signalen zijn, is er ook bij hen geen opvolging. Gezinnen kunnen perfect onder de radar functioneren en hun leven op middellange termijn opbouwen. Pas als ze enige zekerheid hebben - en rechten kunnen opbouwen - zullen ze zich registeren. Je kunt niet ingrijpen als het gezin niet op de radar staat."

Toch moet je je wel degelijk afvragen of er een manier is om het in de toekomst wél beter te doen, geeft hij toe. "We weten dat die groepen iets meer circuleren. Het lijkt me in de toekomst wel een idee om, als iemand het grondgebied verlaat, een soort opvolging te creëren."