De Aziatische stinkwants, die al jaren de fruitteelt in Zuid-Europa beschadigt, heeft zich nu ook definitief in ons land gevestigd. Zes jaar geleden werd de aanwezigheid van de exotische wants voor het eerst vastgesteld in een tuin in Sint-Niklaas. Intussen duikt hij ook op in boomgaarden en fruitteelten in onder meer Limburg en Oost-Vlaanderen. "Er is dringend nood aan een biologisch bestrijdingsmiddel", klinkt het bij Dany Bylemans van het Proefcentrum Fruitteelt.
Aziatische stinkwants verovert nu ook ons land en vormt bedreiging voor de fruitteelt
Een klein exotisch insectje is bezig aan een grote opmars in ons land: de Halyomorpha Halys of Aziatische bruingemarmerde schildwants, beter bekend als de Aziatische stinkwants. Zoals de naam doet vermoeden gaat het om een insect uit de familie van de wantsen, waartoe ook bekendere soorten zoals de bedwants en de vuurwants behoren. De naam verwijst ook naar de stinkende geur die de wants als verdedigingsmechanisme uitstoot.
UGent-onderzoeker Olivier Berteloot maakt zijn doctoraat rond de Aziatische stinkwants en geeft wat meer uitleg over het insect bij Radio2.
De Aziatische stinkwants is in opmars, en dat is geen goed nieuws voor onze fruittelers
De Aziatische stinkwants heeft zich al jaren gevestigd in Zuid-Europa en duikt sinds kort ook op in de ons omringende landen. In 2017 waren er de eerste waarnemingen in België, voornamelijk in Sint-Niklaas en Henegouwen, maar sinds vorig jaar wordt de wants ook aangetroffen in boomgaarden waar ze een bedreiging vormt voor de fruitteelt en de landbouw.
Opmars in boomgaarden
Vorig jaar alleen waren er 523 waarnemingen van de Aziatische stinkwants in ons land en dat zijn er meer dan dubbel zoveel als het jaar ervoor. Door onderzoekers van het Proefcentrum Fruit werden daarom ook vallen uitgezet in 23 boomgaarden, waarvan 18 in Vlaanderen en 5 in Wallonië. "Zo proberen we het aantal te monitoren, maar eigenlijk zien we daarmee maar het topje van de ijsberg", zegt Dany Bylemans van het Proefcentrum Fruit.
In Italië wordt de Aziatische stinkwants gezien als een van de grootste bedreigingen van de fruitteelt. "Het beestje heeft er al veel schade aangericht", zegt Bylemans. "Dat de wants nu ook in onze boomgaarden zit, was uiteindelijk een kwestie van tijd. En door de opwarming van de aarde lijkt het aannemelijk dat de wants hier ook zal blijven."
Bedreigde regio's
De provincie in ons land die het meest bekend staat om haar fruitteelt is Limburg. In die provincie wordt de Aziatische stinkwants dan ook het meest frequent waargenomen. Vorig jaar waren er 160 waarnemingen in Limburg, tegenover 18 het jaar voordien. Ook in de provincie Oost-Vlaanderen stijgt het aantal wantsen fors: van 32 waarnemingen in 2021 naar 68 waarnemingen in 2022.
Onder meer in het Waasland kan de Aziatische stinkwants veel schade berokkenen aan de fruitteelt. Je vindt er met name veel telers van peren. "En laat dat nu net een van de favoriete voedselbronnen zijn voor de stinkwants", zegt Bylemans. "Ze veroorzaken grote putten in de peren, wat tot gevolg kan hebben dat je kilo's peren moet weggooien."
Er is een onderzoek in Italië waar ze de wants met een Aziatische sluipwesp proberen te bestrijden
Dany Bylemans van Proefcentrum Fruitteelt
De wantsen worden nu voorlopig bestreden met chemische middelen of door het plaatsen van netten. "Maar dat is een middel dat schadelijk kan zijn voor andere soorten en niet meer effectief zal zijn als de wants zich over een grote oppervlakte zal verspreiden. We moeten daarom dringend op zoek naar een biologisch bestrijdingsmiddel."
En voor dat middel wordt nu met veel aandacht gekeken naar een proefproject in Italië. "Daar loopt een onderzoek met de Aziatische sluipwesp", zegt Bylemans. "Dat is een wesp uit Azië die een natuurlijke vijand vormt voor de Aziatische stinkwants. Als uit een evaluatie blijkt dat die aanpak werkt, kunnen we zeker overwegen om die ook hier uit te zetten."
Hoe kan je de Aziatische stinkwants herkennen?
De Aziatische stinkwants kan je herkennen aan haar zwart-wit gestreepte antennes, wit zowel aan het eind van het vierde als ook aan het begin van het vijfde element. De wants heeft ook vijf lichte punten op het halsschild en zwart-witte poten. Andere opvallende uiterlijke kenmerken zijn de langwerpige, zwarte vlekken op de membraanvleugels en het zwart-wit gezoomd achterlijf.
Wat moet je doen als je er een ziet?
Wie een Aziatische stinkwants ziet, kan dat melden bij het Proefcentrum Fruitteelt of online via waarnemingen.be. Neem steeds foto's van zowel de rug als de buikzijde van de wants en bewaar het exemplaar dat je gevonden hebt.
Regionaal nieuws uit Oost-Vlaanderen


