Open VLD wil verkiezingen hervormen en pleit onder meer voor federale kieskring, N-VA kritisch: "Lijkt vooral om postje van premier De Croo te gaan"

Met een aantal concrete hervormingen willen de liberalen naar eigen zeggen het politiek systeem "transparanter, eerlijker en oplossingsgerichter maken". Open VLD zal die ideeën voorleggen aan haar achterban tijdens het partijcongres  van 12 tot 14 mei in Gent.

"Burgers hebben het gevoel dat alles boven hun hoofd wordt beslist, zonder rekening te houden met hun bezorgdheden", verklaart Vlaams minister van Binnenlands Bestuur Bart Somers, een van de voortrekkers van de hervormingsplannen. "Enkel met gedurfde voorstellen zullen we burgers kunnen overtuigen dat politici wél bezig zijn met hun problemen."

De partij pleit onder meer voor een federale kieskring "zodat alle Belgen zich kunnen uitspreken over een kandidaat-premier". Op dit moment kunnen politici zich bij parlementsverkiezingen slechts verkiesbaar stellen in één provincie, maar dat is niet voldoende voor de liberalen.

"De premier vertegenwoordigt álle burgers: van Aarlen tot Oostende. Het is dan ook logisch dat elke kiezer zich kan uitspreken over álle kandidaten voor het premierschap", verklaart staatssecretaris voor Begroting en Consumentenzaken Alexia Bertrand.

Concreet willen de liberalen 20 Kamerzetels voorbehouden voor politici die op die federale lijst worden verkozen.

Als het van Open VLD afhangt, wordt de populairste kandidaat op de lijst met de meeste stemmen bij nationale verkiezingen ook automatisch formateur en krijgt die het initiatiefrecht om een regering te vormen. Een systeem dat hard lijkt op dat van de regionale verkiezingen: daar krijgt de populairste kandidaat het initiatiefrecht om een gemeentebestuur te vormen en de burgemeesterszetel op te eisen.

Als de formateur er niet in slaagt om binnen 1 maand een regering te vormen, gaat het initiatiefrecht, in het liberale voorstel, automatisch naar de populairste kandidaat op de lijst met de tweede meeste stemmen. 

Na 6 maanden en pogingen komen er dan automatisch nieuwe verkiezingen. "Op die manier voelen politici altijd de druk van de burger, en kunnen onderhandelingen niet meer eindeloos aanslepen", duidt Open VLD-voorzitter Egbert Lachaert

Tot slot willen de liberalen ook komaf maken met de lijststem en opvolgers. "Want, op die manier zijn het niet de kiezers, maar de partijen die beslissen wie in het parlement terechtkomt."

In het voorstel bepalen de partijen niet langer de volgorde van de kandidaten op de lijst (behalve die van de lijsttrekker). Elke kiezer moet met een digitaal kiessysteem automatisch een willekeurige volgorde te zien krijgen. Zo krijgt elke kandidaat op de lijst dezelfde startkansen.

Volgens de oppositiepartij N-VA wil Open VLD met de voorgestelde hervormingen vooral het postje van de liberale premier veilig stellen. "Dit voorstel lijkt meer over het postje van Alexander De Croo te gaan, dan over een versterking van de democratie”, aldus Kamerlid Sander Loones.   

Een federale kieskring speelt in de kaart van diegenen die geen grote hervormingen willen en het status quo verdedigen, luidt het bij N-VA. "Keer op keer blijkt dat vooral de Franstalige partijen sterke hervormingen blokkeren, waardoor België op het failliet afstevent, maar Open VLD wil die partijen nu belonen. Ze wil zelfs bevoegdheden opnieuw afpakken van Vlaanderen om daar opnieuw samen over te beslissen met de PS en Ecolo."

Open VLD-voorzitter Egbert Lachaert heeft het op Twitter over een "voorspelbare reactie van de separatisten". "Als je het land wil opdoeken, is inderdaad het laatste wat je wil dat er hervormingen komen die het land beter doen werken. Ook zeer bizar dat N-VA dan wel voor een 'nationale Vlaamse' kieskring pleit voor de Vlaamse verkiezingen, maar dat federaal niet wil doortrekken."