De Amerikaanse regering gaat in beroep tegen het vonnis van een rechtbank in Texas, dat een verbod op abortusmedicatie heeft opgelegd. Als het vonnis overeind blijft, wordt de pil in de hele Verenigde Staten verboden. Dat kan grote gevolgen hebben voor honderdduizenden vrouwen, en de hele farma-industrie.
Amerikaanse regering gaat in beroep tegen verbod op abortuspil
Rechter Matthew Kacsmaryk in de Amerikaanse staat Texas schorste vorige week de vergunning die de geneesmiddelenwaakhond FDA in 2000 al gaf aan mifepriston. Mifepriston wordt samen met de andere medicatie misoprostol gebruikt als abortuspil om zwangerschappen vroegtijdig af te breken.
In een zaak aangespannen door tegenstanders van abortus oordeelde de rechter, tegen de wetenschappelijke consensus in, dat er onvoldoende rekening werd gehouden met de gezondheidsrisico's van de medicatie. De schorsing gaat eind deze week in. Het besluit geldt in het hele land, inclusief Amerikaanse staten waar abortus wel nog toegelaten is.
Hoe werkt de abortuspil? Mifepriston remt de werking van het vrouwelijke geslachtshormoon progesteron en wordt in combinatie met misoprostol gebruikt om een ongewenste zwangerschap te onderbreken in de eerste tien weken na conceptie. Misoprostol kan ook zonder mifepriston worden gebruikt, maar is dan veel minder effectief.
De abortuspil is al sinds 2000 goedgekeurd in de VS en wordt gebruikt bij meer dan de helft van alle abortussen in Amerika. Zo zal de opschorting naar schatting 500.000 vrouwen per jaar treffen die hun toevlucht nemen tot de abortuspil.
De Amerikaanse regering vertegenwoordigt de FDA en vraagt een hof van beroep nu om het vonnis-Kacsmaryk op te schorten tot de zaak in beroep is behandeld. "Als het gerechtelijke bevel van kracht wordt, zou dat het wetenschappelijke oordeel van de FDA ondermijnen en vrouwen ernstige schade toebrengen, met name zij voor wie mifepriston een medische of praktische noodzaak is." Het Witte Huis steunt de FDA en wil dat vrouwen zelf kunnen beslissen over hun lichaam.
Bijna op hetzelfde moment als het vonnis in Texas, velde een federale rechter in Washington een tegengesteld oordeel. Thomas Rice stelde dat mifepriston "veilig en doeltreffend" is en dat de toegang tot de pil verzekerd moet worden. Het Amerikaanse ministerie van Justitie heeft aan Rice gevraagd hoe het zich kan schikken naar beide vonnissen.
Precedent voor andere medicijnen
Het oordeel van de rechter in Texas kan een belangrijk precedent zijn voor andere geneesmiddelen. Het is de eerste keer dat een rechtbank een medicijn van de markt wil halen, terwijl de FDA het wel heeft goedgekeurd. Als het vonnis in beroep overeind blijft, komt volgens experten de wisselwerking tussen de FDA en de farma-industrie op losse schroeven te staan.
Om de goedkeuring van de FDA voor een geneesmiddel te krijgen, moeten bedrijven lange en dure procedures doorlopen. Als een enkele rechter zo'n doortastend wetenschappelijk oordeel van tafel kan vegen, wordt het een risicovolle investering om nieuwe medicijnen te ontwikkelen.
Topmensen van meer dan 300 biotech- en farmaceutische bedrijven, waaronder Pfizer en Biogen, hebben een open brief ondertekend waarin ze oproepen tot het terugdraaien van de beslissing van de rechter. Ze vinden dat de uitspraak de autoriteit van de FDA negeert, net als decennia aan wetenschappelijk bewijs en juridische precedenten.
Ook president Biden heeft gereageerd op het oordeel: "Als dit vonnis overeind blijft, dan is geen enkel geneesmiddel dat door de FDA is goedgekeurd, veilig voor politieke en ideologische aanvallen."
Het recht op abortus ligt in de Verenigde Staten al langer onder vuur. Door een beslissing van het Hooggerechtshof heeft elke staat in Amerika nu zelf de mogelijkheid om abortus toe te laten of te verbieden. Maar dat wil niet zeggen dat staten ook zelf abortusmedicatie kunnen verbieden, zeggen juridische experts, want die vallen onder de bevoegdheid van de FDA, een federale instantie.
Ook deze zaak zal waarschijnlijk voor het Hooggerechtshof komen, waar een meerderheid van de rechters een conservatieve signatuur heeft. Het is wel nog niet zeker dat de abortuspil daarom ook effectief verboden zal worden, net omdat het vonnis zo'n grote gevolgen zou kunnen hebben voor andere geneesmiddelen.
