Minister De Sutter reserveert overheidsvacatures voor mensen met een beperking

3 procent: zoveel administratieve jobs wil de federale overheid ingevuld zien door personen met een beperking. Daar zijn we momenteel met 1,09 procent nog een eind vandaan. “De laatste zeven jaar waren de cijfers in vrije val”, reageert minister voor Ambtenarenzaken Petra De Sutter (Groen). “Enkel in 2022 zagen we een stabilisering, of een kleine stijging zo je wil: van 1,06 naar 1,09 procent. Maar vooruitgang of niet, het moet sneller.”

En dus grijpt De Sutter in. Sinds kort kunnen federale overheidsdiensten een deel van hun vacatures voorbehouden voor mensen met een beperking. De maatregel geldt tot het streefdoel van drie procent is gehaald en wordt alleen gebruikt als er op een dienst te weinig mensen met een beperking werken.

“We doen dat om twee redenen. Mensen met een beperking hebben moeilijker toegang tot de arbeidsmarkt, en op die markt heerst ook nog eens schaarste. Elk talent is welkom.” 

Met zogenoemde redelijke aanpassingen probeert de overheid sollicitanten met een beperking nog meer tegemoet te komen. “Dat zijn maatregelen die een werkgever moet nemen om personen in staat te stellen hun sollicitatieproef te kunnen doen”, legt De Sutter uit. “Een computerscherm of brailleregel voor slechtzienden bijvoorbeeld, of proeven op makkelijk bereikbare plaatsen.”

Sollicitanten moeten dus wel degelijk solliciteren, proeven afleggen en slagen, benadrukt de minister. “Gehandicapt zijn is niet voldoende, ze moeten bewijzen dat ze de beste kandidaat zijn voor de job.” Volgens De Sutter is er ook geen sprake van positieve discriminatie. “Dit is een voorbeeld van positieve actie: de maatregel dient om ongelijkheden weg te werken. Cijfers tonen namelijk aan dat mensen met een beperking structureel ondervertegenwoordigd worden op de werkvloer.”

Het is aan de departementen zelf om te bepalen welke functies ze voor personen met een beperking voorbehouden. “Het is niet aan mij om daar iets over te zeggen. Wel roep ik op tot inclusie: zet mensen met een beperking niet alleen in onthaalfuncties, maar laat hen doorgroeien. Liefst richting leidinggevende posities.”

Georgia Venetakis is senior consultant bij Acerta en zelf blind. Ze staat kritisch tegenover de maatregel die De Sutter heeft gelanceerd. "Ja, het zou fijn zijn om 3 procent te behalen, maar je kan je afvragen of zo'n streefcijfer nodig is. Wat als we dat doel hebben behaald: stoppen dan maar, mission accomplished?"

De vacatures die nu worden voorbehouden, zijn bovendien vooral administratieve functies. Denk: baliemedewerker, dossierbeheerder of onderhoudspersoneel. Venetakis stelt zich vragen bij de diversiteit in dat aanbod. "Waarom mensen niet zelf laten kiezen voor welke job ze solliciteren, ongeacht of die toegankelijk voor hen is of niet? Kijk dan liever hoe het toegankelijk kan worden gemaakt."

Venetakis pleit voor meer open dialoog tussen werkgevers en mensen met een beperking. "Nu beslissen nog steeds de mensen die niet zelf tot de kansengroepen behoren welke functies inclusief zijn en welke niet. Het is een tussenoplossing, maar die is zeker niet zaligmakend."