Oekraïne wil onderhandelen met Rusland over de Krim, als tegenoffensief slaagt

Over onderhandelingen tussen Oekraïne en Rusland is al een tijdje geen sprake geweest. Nu lijkt de deur opnieuw een beetje op een kier te staan. Op voorwaarde wel dat Oekraïne een succesvol offensief kan volbrengen. "Als we erin slagen onze strategische doelen op het slagveld te bereiken en als we aan de grens met de Krim staan, zijn we bereid een diplomatieke pagina te openen om deze kwestie te bespreken", zegt Andrei Sibiha, een topadviseur van president Volodimir Zelenski.

Oekraïne kon sinds het begin van de invasie opnieuw heel wat grond heroveren op Rusland. President Zelenski zei toen dat hij heel Oekraïne zou bevrijden, ook schiereiland de Krim, dat al sinds 2014 geannexeerd is door Rusland. Een militaire operatie om de Krim te heroveren is trouwens nog altijd een optie volgens Sibiha.

Toch geven de uitspraken van Sibiha  hoop op eventuele diplomatieke gesprekken. Tot nu toe was de lijn tussen Kiev en Moskou ijzig stil. Het enige waar beide landen over praten zijn onder andere gevangenenruilen. President Zelenski had gezegd dat uitgebreide gesprekken enkel mogelijk zijn als alle Russische troepen Oekraïens grondgebied hebben verlaten.

Andrei Sibiha is een van de belangrijkste adviseurs van president Zelenski en focust zich op buitenlands beleid. Volgens hem zijn er intern verschillende gesprekken over de Krim en maakt Oekraïne zich klaar voor een nieuw tegenoffensief om meer grond te heroveren.

Dat offensief kan mede mogelijk gemaakt worden door de levering van zwaar wapenmateriaal van westerse landen, zoals de moderne Leopard-tanks die onlangs zijn aangekomen in Oekraïne.

Of dat offensief zich ook in de richting van het geannexeerde schiereiland de Krim zal bewegen, is nog koffiedik kijken. Als Oekraïne het grondgebied met wapens wil heroveren, dan kan dat wel leiden tot een escalatie.

De Krim is voor Rusland namelijk van groot tactisch belang in de oorlog. Rusland heeft het Krimschiereiland dan ook uitgebouwd tot een sterk fort. Er zouden tienduizenden Russische soldaten aanwezig zijn. In het begin van de oorlog werden vanuit de Krim ook verschillende Russische offensieven gelanceerd om het zuiden van Oekraïne te veroveren. 

Sinds het begin van de oorlog zijn er ook al enkele incidenten geweest op de Krim. In augustus vorig jaar werd de Russische luchtmachtbasis nabij Novofederovka aangevallen. Enkele weken later werd het hoofdkwartier van de Zwarte Zeevloot geraakt. In oktober volgde een nieuwe stunt, toen een deel van de brug over de straat van Kertsj vernield werd, de 19 kilometer lange auto- en spoorbrug die de Krim met het Russische vasteland verbindt. Een prestigeproject van president Poetin en een belangrijke aanvoerlijn voor het Russische leger.

"Er is een diplomatieke oplossing nodig voor de Krim", zegt de Britse admiraal Tim Woods. Woods wijst op de grote concentratie aan Russische troepen in de regio. "Ik denk niet dat er heel snel een militaire oplossing komt. Daarom moeten we kijken wat voor Oekraïne gunstige voorwaarden zijn om te onderhandelen en ik denk dat Oekraïne daar wel voor open staat", voegt hij eraan toe.

Vanuit het Westen is er ook al langer de vrees dat een offensief van Oekraïne richting de Krim een "rode lijn" kan zijn voor Moskou. Mogelijk zijn de uitspraken van de Sibiha over diplomatieke gesprekken dan ook een tactiek om de westerse bondgenoten gerust te stellen. "Sommigen van hen zijn zo bang dat Oekraïne de grens van de Krim nadert, dat zij direct of indirect proberen dit moment uit te stellen", zegt Aliona Getmanchuk, directeur bij het New Europe Centre, een in Kiev gevestigde denktank.

Of Rusland openstaat voor onderhandelingen over het schiereiland, is ook nog maar de vraag. De Russische president Vladimir Poetin had eerder ook al gezegd dat de status van de Krim als deel van de Russische Federatie onbetwist en onbespreekbaar is.