Oud-president Donald Trump pleit onschuldig op alle 34 aanklachten in historische zitting in rechtbank New York

Vanavond waren alle ogen gericht op het gerechtsgebouw van Manhattan. Daar stapte Donald Trump, begeleid door veiligheidsagenten en onder grote belangstelling, rond 19.30 uur binnen om zich te melden bij de rechter. Pas twee uur later verliet hij het gebouw, zonder een mededeling te doen. Die bewaart hij voor vannacht (onze tijd), wanneer hij een persconferentie plant in Mar-a-Lago, zijn domein in Florida. 

Trump is aangeklaagd in de zaak rond het zwijggeld (130.000 dollar) dat zijn advocaat betaalde aan de voormalige porno-actrice Stormy Daniels, met wie Trump een seksuele relatie zou hebben gehad. Trump zou dat geld valselijk hebben aangerekend als juridische kosten. 

Trump werd - als gewezen president van de VS - van zijn woning in de Trump Tower in Manhattan naar het gerechtsgebouw begeleid door een gewapende escorte van de Secret Service. Vlak voor hij het gebouw binnenging, stuurde hij via zijn socialemediakanaal nog een bericht de wereld in, waarin hij kritiek uitte op de gang van zaken. "Dit is surrealistisch. Ik word gearresteerd. Ik kan niet geloven dat dit gebeurt in Amerika."

In het gerechtsgebouw werd Trump kortstondig gearresteerd, zodat vingerafdrukken en politiefoto's, de zogenoemde mugshots, konden worden gemaakt. Of dat laatste met de gewezen president is gebeurd, is niet duidelijk.

Vaak krijgen beklaagden handboeien om, maar dat is bij Trump niet gebeurd - al is het maar omdat het gerecht spektakel liever zoveel mogelijk vermijdt. Op beelden die in de gang van het gerechtsgebouw door één camera mochten worden gemaakt, was de gewezen president even te zien zónder handboeien. Ook moest hij de procedure niet afwachten in een cel, maar in een kantoor. 

De hoorzitting zelf - waar geen camera's aanwezig mogen zijn, maar wel vijf fotografen - begon kort na 20 uur onze tijd. Welke aanklachten hem precies ten laste worden gelegd, heeft Trump pas dan, bij de voorlezing, vernomen. Er zijn 34 aanklachten geformuleerd in deze zaak. Op elk van die aanklachten pleit de oud-president onschuldig.

De aanklagers beweren onder meer dat het betalen van zwijggeld in strijd is met de kieswet, omdat Trump op die manier bewust belangrijke informatie probeerde te weerhouden van de kiezer.

Het verdoezelen van een misdrijf door het vervalsen van gegevens, is een nog zwaardere aanklacht dan het vervalsen van bedrijfsdocumenten waarvan hij ook verdacht wordt. Hij zou ook allerlei bedrijven hebben opgericht, specifiek om zwijggeld mee te versluizen.

Op een persconferentie achteraf heeft de openbare aanklager Alvin Bragg het over "crimineel gedrag" door de voormalige president. "Het gaat om veel meer dan die ene betaling van 130.000 dollar", zei hij. "We hebben een grondig onderzoek gevoerd. Iedereen is gelijk voor de wet, geen enkele hoeveelheid geld of macht verandert daar wat aan."

De ex-president is intussen naar huis vertrokken om daar zijn proces af te wachten. Een veroordeling zal waarschijnlijk niet leiden tot een gevangenisstraf, en ook Trumps presidentskandidatuur voor 2024 komt niet in het gedrang. Maar de aanklacht heeft het Amerikaanse politieke landschap hoe dan ook al overhoop gehaald. De rechtszaak zelf kan nog meer dan een jaar op zich laten wachten.

De gewezen president werd bij de rechtbank opgewacht door voor- én tegenstanders. Beide kampen worden door politieversperringen van elkaar gescheiden. "Hier en daar klinkt een schreeuw, maar protest is er voorlopig amper, wel een groot mediacircus. Zelden heb ik zoveel camera's bij elkaar gezien in New York", zei VRT NWS-correspondent Björn Soenens, wachtend op Trumps aankomst.  

Met de gebeurtenissen van 6 januari 2021 in het achterhoofd - toen Trump zijn aanhangers opriep om op te stappen naar het Capitool - was de politie in New York massaal aanwezig. Sinds vrijdag zijn tienduizenden agenten in hoge staat van paraatheid, maar het lijkt erop dat er meer agenten en journalisten naar New York zijn gekomen dan aanhangers van de gewezen president.

Na zijn passage in New York wil Trump zo snel mogelijk terug naar zijn landgoed Mar-a-Lago in Florida. Daar zal hij vannacht (onze tijd) een persconferentie houden, die zal "tonen hoe vastberaden hij is", kondigt Trumps medewerker Jason Miller.

Dat de persconferentie niet in New York, maar in Mar-a-Lago wordt gehouden, is een bewuste keuze, meent politicoloog aan de KU Leuven en Amerikakenner Bart Kerremans. "Mijn inschatting is dat Trump vanaf vandaag niet uitsluitend rekening moet houden met wat zijn aanhangers willen horen, maar ook met de jury die zich in dit proces zal moeten uitspreken over schuld en onschuld. 

Tot op zekere hoogte is het in zijn belang om de zaken in NYC zelf niet zodanig op te kloppen dat er nieuwe situaties zouden ontstaan zoals op 6 januari 2021. De bedoeling is niet om de zaken te doen escaleren, wel om zijn positie ten aanzien van wat nu gebeurt duidelijk te maken in een persconferentie."