Wetenschappers hebben twee vissen gevangen op een diepte van 8.022 meter, een absoluut record. Het gaat om vissen van de soort Pseudoliparis belyaevi, uit de familie van de slakdolven. Tegelijk zijn beelden vrijgegeven van een vis die aan het zwemmen is op 8.336 meter diepte. Ook dat zou een primeur zijn: nooit eerder zou er beeld gemaakt zijn van een diepzeevis zó ver onder de zeespiegel.
Welke vissen leven in diepzee? Onderzoekers vangen twee slakdolven op ruim 8.000 meter diepte en maken unieke beelden
Michaël Torfs
Gepubliceerd:
Onderzoekers van de University of Western Australia (UWA) en de Tokio University of Marine Science hebben de handen in elkaar geslagen om meer te weten te komen over het diepste zeeleven wat betreft vissenpopulaties. De Japans-Australische expeditie trok daarvoor naar de Japanse Trog, meerbepaald naar de Izu-Ogasawara-trog ten zuiden van Japan.
Daar werd een val opgezet op een diepte van 8.022 meter. Er zijn twee vissen gevangen van de soort Pseudoliparis belyaevi, een bepaald type slakdolven. Expeditieleider Alan Jamieson zei dat er nooit eerder op zo'n diepte vissen zijn gevangen. Er bestaan heel wat slakdolven (snailfish), die ook op minder grote diepte leven. "Dat is het gekke eraan", vertelt Jamieson. "De familie van de Liparidae telt zeker 300 ondersoorten. De meeste komen voor in ondiepe wateren. Je kan ze dus niet specifieke diepzeevissen noemen. Maar deze exemplaren leven dus dieper dan de meeste diepzeevissen."
Heel veel dieper gaan we geen vissen meer vinden
Professor Alan Jamieson
De expeditieleden vissen ook figuurlijk, naar goed en nieuw beeldmateriaal. Geen sinecure, op een diepte van meer dan 8.000 meter waar het volledig donker is, in een gebied waarvan ze niet weten waar ze eventueel zwemmende vissen op camera kunnen vastleggen.
Toch kwam er speciaal beeld naar boven: links in beeld (in het begin van de video hieronder) zwemt een soort slakdolf die nog niet is beschreven. De vis is gespot 8.336 meter onder de zeespiegel, ook dat zou een record zijn. "De diepzeetroggen ten zuiden van Japan zijn ongelooflijk", zegt Jamieson. "Er is zó veel leven, zelfs tot op de bodem."
Het wordt moeilijk om vissen te vinden op een nog grotere diepte, denkt Jamieson. Experts gaan ervan uit dat vissen niet veel dieper kunnen leven dan ergens tussen 8.200 tot 8.400 meter - de druk daar beneden is tot 800 keer groter dan net aan de wateroppervlakte. Bovendien moeten ze dan ook nog eens op camera kunnen worden vastgelegd.
"Als ze toch nog vissen vinden op grotere diepte, zal het niet veel dieper meer zijn dan dit", knipoogt Jamieson. Het diepste punt op de oceaanbodem ligt in de Marianentrog, op bijna 11 kilometer onder de zeespiegel. Het vorige "diepzeevis-record" was daar gevestigd, toen er een vis werd gespot op 8.178 meter diepte, 158 meter minder diep dus.
Telkens in spanning afwachten
Het maken van de beelden was een huzarenstukje. Eerst wordt een soort lander neergelaten in de diepe zee. Vanuit de DSSV Pressure Drop wordt een cameraatje in werking gezet. Daarna is het afwachten. "We hebben geen directe communicatie met de camera. We moeten het materiaal dus ophalen, het kaartje in de laptop stoppen en dan in spanning kijken wat er op het kaartje staat", zegt Jamieson.
De lander werd een 500-tal keer ingezet, waarbij hij ongeveer 250 keer min of meer goed zat qua positie. Jamieson vindt het speuren op grote diepte bijzonder fascinerend. "Als kind worden je verhaaltjes verteld van hoe afschrikwekkend het daar is. Een plek waar je nooit naartoe moet gaan. Maar net deze plekken zouden we meer moeten onderzoeken."
