In de Verenigde Staten is oud-president Donald Trump aangeklaagd voor het betalen van zwijggeld aan de voormalige pornoactrice Stormy Daniels. Historisch, want Trump is de eerste voormalige of zittende Amerikaanse president die ooit strafrechtelijk vervolgd wordt. Maar wat betekent dat nu? Zal Trump in de boeien geslagen worden? En kan hij nog president worden?
Nu Donald Trump wordt vervolgd: zal hij in de boeien geslagen worden en kan hij nog president worden?
Lukas Lecluyse
Gepubliceerd:
1. Wat weten we tot nu toe over de aanklacht?
Er zijn over de beschuldigingen zelf weinig details bekend, want die blijven (voorlopig) verzegeld. Wel zeker is dat het onderzoek zich concentreert op het zwijggeld dat Trump betaald zou hebben aan de voormalige pornoactrice Stormy Daniels (Stephanie Clifford in het echte leven). In 2006 zou zij seks gehad hebben met Donald Trump.
Dat is natuurlijk geen misdrijf. Tot de vrouw in 2016, toen Trump volop campagne voerde, met haar verhaal naar verschillende Amerikaanse persbedrijven stapte. Dat zagen de advocaten van Trump liever niet gebeuren. Via zijn advocaat zou Trump de vrouw 130.000 dollar (119.000 euro) betaald hebben om de kwestie te laten vallen. De kosten werden aangegeven als "juridische kosten". Dat is wél een misdrijf: het vervalsen van bedrijfsdocumenten.
Aanklagers zouden ook kunnen beweren dat dit in strijd is met de kieswet, omdat Trump op die manier bewust probeerde belangrijke informatie te weerhouden van de kiezer. Het verdoezelen van een misdrijf door het vervalsen van gegevens, is nog een zwaardere aanklacht dan het vervalsen van bedrijfsdocumenten.
Een belangrijke kanttekening: het gaat nog steeds om aanklachten, Trump werd nog niet veroordeeld.
"Het betekent wel dat nu de weg wordt geopend naar een proces tegen Donald Trump", legt Bart Kerremans, Professor Internationale Betrekkingen en Amerikaanse politiek en Handelspolitiek, uit op Radio 1. "Als hij schuldig wordt bevonden krijgt hij een straf."
Strafrechtelijke vervolging vs. veroordeling
Strafrechtelijk vervolgd worden (of aangeklaagd worden) betekent dat er een formele aanklacht tegen een persoon is ingediend bij een rechtbank. Dit kan gebeuren wanneer er voldoende bewijs is om te suggereren dat de persoon mogelijk een misdrijf heeft gepleegd. Een aanklacht is echter nog geen veroordeling en betekent niet dat de persoon schuldig is bevonden.
Veroordeeld zijn betekent dat de persoon door een rechtbank schuldig is bevonden aan het plegen van een misdrijf. Dit gebeurt nadat er een proces heeft plaatsgevonden waarbij de bewijslast is beoordeeld en er een uitspraak is gedaan door de rechter. Als de persoon schuldig wordt bevonden, kan er een straf worden opgelegd.
2. Zal Trump in de boeien geslagen worden?
Op sociale media circuleerde de afgelopen weken een valse afbeelding waarop de Amerikaanse oud-president geboeid wordt afgevoerd. Toch lijkt het erop dat Trump nu wel echt eens in de boeien geslagen kan worden. In de VS noemt men zoiets een "perp walk".
In dat geval wordt de verdachte meestal geboeid en begeleid door politieagenten wanneer die wordt overgebracht naar de rechtbank. Hij of zij wordt publiekelijk getoond aan de media en aan het publiek. Dit gebeurt vaak met de bedoeling om de schuld van de verdachte te benadrukken en de publieke opinie te beïnvloeden, nog voordat er een formele veroordeling of schuldbekentenis heeft plaatsgevonden.
De voormalige president zal naar alle verwachting maandag naar New York vliegen, om dinsdag voor de rechter te verschijnen. "Ik denk wel dat hij in de rechtbank zal verschijnen", gaat Kerremans verder. "Hij kan ook bijna niet anders."
Twee bronnen die vertrouwd zijn met de zaak vertellen dat aan CBS News. De kans is groot dat de rechtbank ermee zal instemmen dat Trump geen "perp walk" moet doen. In dat geval mag hij zelf de rechtbank inwandelen. Tijdens die hoorzitting zullen de aanklachten voorgelezen worden. Dat zal ongeveer 10 à 15 minuten duren.
Waar Donald Trump niet aan kan ontsnappen, zijn de andere juridische vereisten voor verdachten in een strafzaak. Hij zal zijn vingerafdrukken moeten laten nemen en een typische politiefoto laten maken. Verdachten van een misdrijf worden meestal tijdelijk in de boeien geslagen, maar de advocaten van Trump doen er - naar eigen zeggen - alles aan om dat te voorkomen.
3. Kan Trump nu nog president worden?
"Ja", duidt Frank Albers, Amerikawatcher en docent Amerikaanse Cultuurgeschiedenis aan UAntwerpen. "Hij kan dat zeker. Trump zou zelfs president kunnen worden vanuit de gevangenis." Volgens de grondwet kan je er president worden als je een burger bent die in de Verenigde Staten geboren is, als je minstens 35 jaar oud bent én minstens 14 jaar in Amerika woont.
Trump kan zelfs president worden vanuit de gevangenis
Frank Albers, professor Amerikaanse cultuurgeschiedenis - UAntwerpen
"De grondwet zegt niets over een strafblad. Hij kan dus nog tot president verkozen worden." Politiek gezien ligt de kwestie misschien wel moeilijker. Kan een veroordeelde crimineel wel voldoende stemmen halen. "Toch is er iets in Trump dat hiervan geniet. Hij is opnieuw de Calimero en heeft hier baat bij. Miljoenen mensen geloven dat verhaal en blijven hem steunen. Denk maar aan Clinton die nooit zo populair was als tijdens het onderzoek naar Monica Lewinsky."
Ook Bart Kerremans denkt dat Trump hier een politiek voordeel uit kan halen. "Trump hoopt dat de hele arrestatie de aandacht op hem vestigt en al zijn aanhangers mobiliseert. Hij hoopt hier zijn voordeel uit te halen voor de republikeinse voorverkiezingen."
4. Waarom net deze zaak?
Veel juristen hebben bedenkingen bij de keuze om Trump net voor deze zaak te vervolgen. "Het is ook een behoorlijk riskante case voor zij die Trump de gevangenis in willen krijgen", vertelt Kerremans. In het geval van Stormy Daniels speelt ook verjaring misschien een rol, waardoor er geen zaak gemaakt kan worden. Bovendien hangen er Trump nog drie andere, grotere zaken boven het hoofd, onder meer rond zijn rol bij de bestorming van het Capitool.
"Vreemd genoeg zal er een soort ijdelheid meespelen", denkt Frank Albers. "Dit is een historisch moment in Amerika. De mensen in New York zijn misschien tevreden dat zij dat historisch moment kunnen beleven, en niet de mensen in Georgia, waar ook een zaak loopt tegen Trump."
Voormalig president Trump aangeklaagd in zaak rond betalen zwijggeld pornoactrice
