37 kilo voedsel: zoveel verspilt een Vlaming per jaar. Dat komt, onder andere, door de onduidelijke manier waarop vervaldata op verpakkingen staan. Daarom werkt de Europese Commissie aan een voorstel om die regels te herzien. Vervaldata moeten grafisch opvallender worden en liefst altijd op dezelfde plaats staan. "Ten minste houdbaar tot" en "te gebruiken tot" zijn blijkbaar ook te onduidelijk voor veel mensen.
Europa wil regels voor vervaldata herzien: “Wij gooien nu te snel eten weg door onduidelijke vervaldatum”
Heel wat mensen snappen onvoldoende het verschil tussen de begrippen "ten minste houdbaar tot" en "te gebruiken tot", zegt Sara Matthieu, Europarlementslid voor Groen aan Radio2. Dan gooien ze het - om veilig te spelen - liever weg dan nog op te eten. "Maar zo werken die onduidelijke regels over de vervaldatum op verpakking, voedselafval in de hand."
Huidige regels: vrijblijvend en onduidelijk
“De wetgeving rond vervaldata dateert van 2011, maar die is eigenlijk niet zo strikt”, zegt Wendy Lee van de Federale Overheidsdienst Volksgezondheid. Ze zet de regels op een rij:
1. Producenten mogen de datum zetten waar ze willen, maar het moet wel duidelijk zijn waar je die kan vinden. Dus er moet ergens “zie verpakking” of “zie deksel” staan.
2. De datum mag in cijfers én letters. De minimumvereiste voor de grootte van die tekens is 1,2 mm of zelfs 0,9 mm als de verpakking kleiner dan 80 cm² is.
3. De datum moet niet in de buurt staan van "te gebruiken tot" of "ten minste houdbaar tot". Er moet wél bijstaan waar je de datum dan wel kan vinden, bijvoorbeeld "zie deksel" of "zie verpakking".
4. Sommige producten moeten geen vervaldatum hebben. Het gaat dan om groenten, fruit, wijn, azijn, zout, brood bij de bakker en vers vlees bij de slager. Dus gooi niet meteen iets weg als je geen datum vindt!
10 procent van de voedselverspilling in Europa komt door een slecht aangegeven vervaldatum
Sara Matthieu, Europarlementslid voor Groen
Een derde van voedselproductie is afval
Wist je dat een derde van de totale voedselproductie wereldwijd gewoon weer wordt weggegooid? Alleen al in Europa verspillen wij 88 miljoen ton voedselafval per jaar, waarvan 10 procent rechtstreeks gelinkt is aan een onduidelijke vervaldatum.
Voor de Europese Commissie is dat de ultieme drijfveer om hard te werken aan een voorstel rond de herziening van de wet.
Vaste plek en toevoeging "vaak nog goed na"
Sarah Matthieu van Groen: “Mensen kennen het verschil onvoldoende tussen de termen “ten minste houdbaar tot” en “te gebruiken tot”. Omdat ze het zekere voor het onzekere willen nemen, gooien ze dan maar meteen alles weg." Daarom wil de Europese Commissie graag dat er aan “ten minste houdbaar tot”, zoiets wordt toegevoegd als: "vaak nog goed na".
“Wij willen ook graag dat die twee termen een kleurcode krijgen, om het verschil nog duidelijker te maken. "Ten minste tot" moet dan in het groen, "te gebruiken tot" in het rood.”
De vervaldatum zou volgens het voorstel van de Europese Commissie ook een vaste plek moeten krijgen, zodat mensen het zoeken naar de datum niet opgeven en het dan alweer, voor alle zekerheid, niet meer opeten en dus weggooien.
Ten slotte moet de vervaldatum in het algemeen duidelijker en uniformer.
Van boer tot bord
De Europese Commissie zou het voorstel voor de herziening van de vervaldata willen indienen tegen de zomer van 2023. Dat voorstel kadert bovendien in een groter project “Van boer tot bord”. Sara Matthieu: "Met dit project willen wij voedselverspilling tegengaan, door onder andere ook lokale productie en biologisch eten te promoten. Maar ook duidelijkere afspraken over de vervaldatum zouden al heel veel voedselverspilling kunnen tegenhouden."

