Het is vandaag International Factchecking Day, de dag waarop wereldwijd aandacht gevraagd wordt voor de strijd tegen nepnieuws en desinformatie. Dat is nodig, want nepnieuws tiert nog altijd welig op het internet. En dat baart 8 op de 10 Vlamingen ook zorgen. Onze factcheckers geven je daarom drie tips: hoe kun je achterhalen waar een foto genomen werd? Hoe herken je AI-beelden? En hoe factcheck je een video?
BEKIJK - 3 tips van onze factcheckers om zelf aan de slag te gaan met foto's en video's
Ongeveer 80 procent van de Vlamingen vindt desinformatie een maatschappelijk probleem. Veel mensen (50 procent) twijfelen ook of ze nepnieuws wel zouden herkennen als ze het zien. En dat nepnieuws zien mensen vooral op sociale media als Facebook en TikTok. Dat blijkt uit een rondvraag van de VRT-studiedienst bij zo'n 2.000 Vlamingen.
Daarom is de bestrijding van desinformatie een prioriteit voor VRT NWS. De bundeling van onze factchecks en achtergrondverhalen over nepnieuws kan je hier vinden. Naar aanleiding van International Factchecking Day delen we ook een reeks korte video’s met tips waarmee je zelf aan de slag kan gaan om te factchecken.
Tip 1: Hoe kan je achterhalen wanneer een foto is genomen?
Een oorlog, een terreurdaad of verkiezingen: bij elke grote gebeurtenis verschijnen er honderden foto’s op sociale media. Begin februari werden onze nieuwsoverzichten overspoeld met beelden van de aardbeving in Turkije en Syrië. Af en toe zaten daar foto’s tussen die eigenlijk niets te maken hadden met de ramp. Oude beelden van andere gebeurtenissen gebruiken alsof ze van een recent voorval zijn: het is een van de meest voorkomende manieren om fake news te verspreiden.
In deze eerste video leggen we uit hoe je zelf kan achterhalen of een foto recent is:
Tip 2: Hoe controleer je de inhoud van een video?
Ook video’s zijn een middel om valse informatie de wereld in te sturen. In tijden van oorlog bijvoorbeeld worden ze soms opzettelijk in een andere, verkeerde context verspreid. Als propagandamateriaal.
In deze video leer je hoe je zelf een video kan factchecken (lees meer over dit voorbeeld in dit artikel):
Tip 3: Hoe herken je foto’s gemaakt met AI?
Ex-president van de VS Donald Trump die gearresteerd wordt, premier Alexander De Croo in bloot bovenlijf op een strand en Russisch president Poetin op een lama. Allemaal bestaande personen in fictieve contexten. Artificiële intelligentie (AI) heeft het mogelijk gemaakt om deze verhalen in realistische foto’s te gieten. Alsof ze wel echt zijn. Hoe zie je nog het verschil tussen echte foto’s en foto’s gemaakt door AI?
Bekijk hier onze tips:
Meer informatie over de factchecks van VRT NWS lees je in dit artikel.
Je vindt onze factchecks ook terug bij deCheckers , samen met betrouwbare factchecks van andere Vlaamse redacties. Zoek je meer verhalen van VRT NWS over factchecking desinformatie of online bedrog? Die vind je hier.
Wil je iets laten checken? Stuur ons dan een mail via check@vrtnws.be of vul je vraag in op de website van deCheckers .
VRT NWS is erkend lid van de International Fact-Checking Organisation .