Landen uit de Europese Unie krijgen geen Zwitserse wapens of munitie als die bedoeld zijn voor Oekraïne. Daarmee houdt Zwitserland vast aan zijn neutraliteit die vastgelegd is in de grondwet. De spanningen lopen hoog op tussen de landen, want de neutrale positie brengt de Europese veiligheid in gevaar. Dat vertelt Caroline de Gruyter, Europa-correspondent bij NRC, in "Nieuwe feiten" op Radio 1.
Neutraal Zwitserland wil geen wapens leveren aan Oekraïne en dat leidt tot spanningen met Europese Unie
Nel Lauwerier
Gepubliceerd:
Duitsland heeft net zijn tanks geleverd aan Oekraïne, maar doet dat zonder munitie uit Zwitserland. Ook Denemarken, Spanje en Nederland kregen een "nee" van Zwitserland toen ze wapens en munitie wilden doorsturen naar Oekraïne. De spanningen tussen de landen lopen hoog op, want Oekraïne heeft dringend Europese wapens nodig.
Waarom "nee"? Zwitserland scherpte net voor de inval van Rusland in Oekraïne een wet aan die bepaalt dat Zwitserse wapens en munitie niet geleverd mogen worden aan landen in oorlog. Vanwege de neutraliteit van het land, wordt zowel directe als indirecte export naar landen in conflict verboden.
Zwitserse neutraliteit, wat is dat?
Zwitserland houdt al 200 jaar vast aan zijn neutraliteit. In 1815 werd die vastgelegd in het Verdrag van Parijs, een akkoord dat door de Europese grootmachten werd getekend na de nederlaag van Napoleon Bonaparte in Waterloo. Sindsdien heeft Zwitserland de status van neutraal land. Zo willen de Zwitsers onafhankelijk blijven in internationale conflicten, en voorkomen dat hun grondgebied aangetast wordt. Concreet zal het land daarom op geen enkele wijze deelnemen aan oorlogen.
Europese veiligheid
"Elk land dat oorlogsmateriaal koopt van Zwitserland, tekent een contract waarin staat dat ze bij de doorlevering van dat materiaal aan een ander land, eerst toestemming moeten krijgen", licht Caroline de Gruyter, Europa-correspondent bij NRC, toe in "Nieuwe feiten" op Radio 1. Die toestemming geeft Zwitserland dus niet, omdat Oekraïne in oorlog is. Tot nu toe houden alle Europese landen zich eraan, "maar de spanningen lopen hoog op", gaat De Gruyter verder.
"Als Oekraïne de oorlog verliest, is de hele Europese veiligheid in gevaar. Niet bepaald een neutrale positie
Caroline de Gruyter, Europa-correspondent bij NRC
"Dit zorgt ervoor dat Oekraïne zich niet goed genoeg kan verdedigen tegen Rusland, en hoe neutraal is dat? De Franse en Nederlandse ambassadeurs van Zwitserland waarschuwen dat de strikte neutraliteit de hele Europese veiligheid in gevaar brengt", vertelt De Gruyter. "Als Rusland de oorlog wint omdat de EU niet genoeg wapens, en vooral munitie leverde aan Oekraïne, dan wordt het eerstvolgende land bedreigd. Who's next?"
Diepe verdeeldheid
Mogelijk zullen veel landen elders gaan kijken om munitie en wapens te kopen, waardoor Zwitserse fabrikanten hun industrie zullen willen verhuizen. "En Zwitsers zijn altijd erg gevoelig voor het financiële argument", benadrukt De Gruyter. "Ook niet alleen de wapenindustrie reageert, uit peilingen blijkt dat 55% van de bevolking vindt dat Zwitsers materiaal moet doorgeleverd worden naar Oekraïne."
Het land is verdeeld en niemand wil de knoop doorhakken met de verkiezingen in aantocht
Caroline de Gruyter, Europa-correspondent bij NRC
Bovendien pleit ook de Zwitserse minister van Defensie Viola Amherd, een christendemocraat, voor de goedkeuring van dat soort leveringen. "Er heerst diepe verdeeldheid in een land waar alles met consensus wordt opgelost. Met de verkiezingen in aantocht, steekt iedereen zijn kop in het zand en durft niemand de knoop door te hakken."
