Jules Lampoule met zijn boek over het Avelgems dialect.

Jules brengt woordenboek van 450 pagina's en 12.000 woorden uit over dialect in Avelgem: het "Ovvelgems"

Ex-schepen Jules Lampoule heeft een woordenboek geschreven over het Avelgemse dialect, beter bekend als het "Ovvelgems". Lampoule, die 80 jaar is, schreef vier jaar lang aan het boek. Het telt 450 pagina's telt en bijna 12.000 woorden.

Jarne Pollie

zo 26 mrt. 2023 15u48

Jules Lampole (80) heeft al wat ervaring met schrijven. "De politieke geschiedenis van Avelgem" is van zijn hand, maar nu komt hij met een boek over het plaatselijke dialect. "Ik heb er vier jaar aan gewerkt”, zegt hij. "Kort nadat ik begonnen was, deed het coronavirus z'n intrede. Ik was toen nog schepen van Sport en Cultuur en eigenlijk had ik weinig te doen. Het boek is toen in een stroomversnelling beland."

"Ik stelde vast dat de dialecten beetje bij beetje aan het verdwijnen zijn. Dat is zorgwekkend, want dialect is onze eigenheid. Ik wou ons specifieke dialect, dat het Avelgems is, bewaren voor het nageslacht. Het boek telt 450 pagina’s en ik schat dat er ongeveer 12.000 woorden instaan. Bij elk woord vind je ook elke keer een zin waarin het woord gebruikt wordt."

Voorgangers van het woordenboek

Voor het woordenboek maakte Lampoule gebruik van andere werken. "Er bestaat een woordenboekje van Pieter Lambrecht van 500 woorden dat nooit gepubliceerd werd. In de nieuwsbrieven van GOKA (Geschied- en Oudheidkundige Kring Avelgem) waren er afleveringen met aandacht voor ons dialect. Woorden die als algemeen Nederlands beschouwd worden, heb ik er dan wel uitgelaten. Tenzij die anders uitgesproken worden. Taart is zo een woord. Wij spreken dat anders uit, wij zeggen toarte."

Avelgems is anders

Het Avelgems kent volgens Lampoule een groot verschil met andere West-Vlaamse dialecten. "Wij leunen wat meer aan bij het Oost-Vlaams. In Kortrijk zeggen ze: "De grieze muze bluft thus en zit in een izeren bakske." Wij zeggen: "De grijze muize blijft thuis en zit in een ijzerie bakske." Wij spreken dan weer wel de "sk" uit. "Skole, skouwe". In Oost-Vlaanderen is het meer met de "sch" vooraan."

"Onpetjuistig" vindt Lampoule dan weer het mooiste woord in het boek. "Dat wil zeggen "hobbelig". "Nen onpetjuistigen weugt" is een moeilijk berijdbare weg. Dat komt nog uit de tijd dat er nog kasseien lagen."

Het boek is uitgegeven door GOKA en kost 45 euro. Het is verkrijgbaar in de bibliotheek van Avelgem.