Wat als je familieleden hardnekkige complotdenkers zijn? Wat als je liever niet hebt dat je kinderen een bepaalde tante of nonkel nog zien? Relatietherapeut Rika Ponnet geeft wekelijks advies in "Nieuwe feiten" (Radio 1), en ook op VRT NWS. "Het is niet omdat je van gedachten verschilt, dat je niet samen aan tafel kan zitten."
Relatiedeskundige Rika Ponnet beantwoordt de vraag van de week: "Hoe moet ik omgaan met complotdenkers in mijn familie?"
Elke week beantwoordt relatietherapeut Rika Ponnet in het Radio 1-programma "Nieuwe feiten" een vraag van een luisteraar. Deze week: "Mijn familieleden zijn complotdenkers, ik wil liever niet dat mijn kinderen er contact mee hebben".
De vraag van Maarten: "Hoe kan je aan je kinderen duidelijk maken waarom je bepaalde familieleden niet wil zien?"
Maarten worstelt al een tijd met een probleem. "De laatste jaren zijn er meer en meer mensen uit mijn familie en vriendenkring in de konijnenpijp van het complotdenken gevallen. Dat maakt het soms moeilijk om contact te houden. Maar hoe vertel je aan je kinderen waarom ze hun tante Ilse al zo lang niet meer hebben gezien? Of waarom ze niet meer bij oom Tom en hun neefjes mogen logeren? Wat doe je als je kinderen rechtstreeks worden aangesproken over vaccins die gevaarlijk zijn of over Hollywoodsterren die kinderhersenen eten om jong te blijven?"
'Vraag het aan Rika': "Hoe moet ik omgaan met complotdenkers in mijn familie?"
Het antwoord van Rika Ponnet: "Het is belangrijk om geïnteresseerd te blijven in het denken van anderen"
"Maarten heeft het zelf al door: als mensen in zo'n konijnenpijp zitten, helpt het niet om een welles-nietesdiscussie aan te gaan", zegt Rika Ponnet. "Mensen hebben vaak al ervaren dat zulke discussies eindeloos zijn, en gaan niet meer met elkaar aan tafel. Dit kan best pijnlijk zijn: het veroorzaakt afstand en onbegrip, en het tast familiebanden en vriendschappen aan."
Ergens bij horen
"Als je complotdenken echt wil snappen, moet je kijken hoe dat psychologisch werkt", zegt Rika Ponnet. "Meestal gaat het over mensen die niet zo'n grote zelfzekerheid hebben en ervoor kiezen om fanatiek achter een vlag te lopen. Dat geeft hen bescherming, identiteit, vertrouwen, erkenning en aansluiting. De diepste menselijke behoefte is ook to belong: we willen ergens bij horen."
"Maarten zelf lijkt op het eerste gezicht ruimdenkend te zijn, maar hij heeft duidelijk angst voor de besmetting van het gedachtegoed van de anderen. En dit is nergens voor nodig. Hij wil zijn kinderen beschermen, maar heeft blijkbaar weinig vertrouwen in wat hij zijn kinderen meegeeft."
Maarten lijkt op het eerste gezicht ruimdenkend te zijn, maar hij heeft duidelijk angst voor de besmetting van het gedachtegoed van de anderen
"Om los te komen uit het gepolariseer, is het net belangrijk om geïnteresseerd te blijven in het denken van de anderen", zegt Rika Ponnet. "Het is niet omdat je van gedachten verschilt, dat je niet samen aan tafel kan zitten. Je moet zelfs geen gespreksonderwerpen uit de weg gaan: accepteer gewoon dat je er andere ideeën over hebt. En dat lijkt bij Maarten wel wat moeilijk te liggen."
Wie heeft gelijk? "Daar gaat het niet over"
Kan Maarten dan met een gerust hart zijn kinderen bij tante Ilse en oom Tom laten logeren? "Hij moet er vertrouwen in hebben. De kinderen zullen met verhalen naar huis komen, en zullen erover praten. Maar net door geconfronteerd te worden met een ander gedachtegoed leer je je eigen ideeën vormgeven en genuanceerd te zijn."
"En heeft de andere gelijk of niet? Daar gaat het niet over. Kijk naar wat er op psychologisch niveau speelt, en dan kan je de andere weer als mens zien."
BELUISTER – Meer relatietips van Rika Ponnet horen? Luister naar de podcast "Vraag het aan Rika":
